เปิดเทรนด์การใช้จ่าย ท่องเที่ยวทั่วโลกปีแพะ

ผ่านปีม้าพยศก้าวเข้าสู่ปีแพะกันเรียบร้อยแล้ว ภาคท่องเที่ยวไทยต่างวาดหวังให้ปีนี้สดใสไฉไลกว่าเก่า แม้รู้ดีว่าอาจไม่รุ่งสุดๆ แต่ถึงอย่างไรก็มั่นใจว่าต้องรุ่งกว่าปีม้าแน่ ในเมื่อปีม้าจัดได้ว่าเป็นจุดต่ำสุดที่ผู้ประกอบการผ่านกันมาได้แล้ว มาดูกันว่านอกเหนือจากเมืองไทย แนวโน้มการท่องเที่ยวทั่วโลกเป็นอย่างไร และไทยอยู่ใกล้เคียงทิศทางโลกแค่ไหน

สมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวโลก หรือจีบีทีเอ ซึ่งเป็นสมาคมที่ตั้งมา 17 ปี สำนักงานอยู่ที่วอร์ชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา มีสมาชิกธุรกิจท่องเที่ยวทั่วโลกกว่า 7,000 ราย ได้ร่วมกับ คาร์ลสัน วากองลี ทราเวล ผู้ให้บริการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเพื่อธุรกิจ (บิซิเนส ทราเวล) การจัดประชุม และอีเวนต์ ระดับโลก จัดทำแนวโน้มดัชนีค่าใช้จ่ายด้านการท่องเที่ยวโลกปี 2558 (2015 Global Travel Price Outlook) ประเมินว่า การใช้จ่ายด้านท่องเที่ยวของตลาดท่องเที่ยวเพื่อธุรกิจในปี 2558 จะเติบโต 8.6% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ซึ่งเติบโต 6.9% โดยได้อานิสงส์มาจากตลาดเกิดใหม่สำคัญที่ขยายตัว อย่าง จีน อินเดีย และบราซิล

เมื่อดูตัวเลขใช้จ่ายของตลาดหลัก 15 ประเทศทั่วโลก จีนจะเป็นดาวเด่นที่สุด เติบโต 17.8% สูงกว่าปีที่ผ่านมาที่โต 16.5% อันดับ 2 คือ รัสเซีย เติบโต 13.6% จากปีที่แล้วที่ลดลงไป 5.4% อันดับ 3 เยอรมนี โต 10.6% สูงกว่าปีก่อนที่โต 7% อันดับ 4 อินเดีย โต 7.6% สูงกว่าปีก่อนที่โต 2.1% อันดับ 5 มี 3 ตลาดเติบโตเท่ากัน คือ บราซิล โต 5.9% ต่ำกว่าปีก่อนที่เติบโตถึง 12.5% สหรัฐอเมริกา
โต 5.9% ต่ำกว่าปีก่อนที่โต 6.8% และเกาหลีใต้ โต 5.9% จากปีก่อนโต 5.8%

อันดับ 6 ฝรั่งเศส โต 5.5% จากปีก่อนโต 5.4% อันดับ 7 ออสเตรเลีย โต 5.4% สูงกว่าปีก่อนที่โต 1.1% อันดับ 8 แคนาดา โต 5.3% ดีกว่าปีก่อนที่เคยโต 2.5% อันดับ 9 สหราชอาณาจักร
โต 5.1% สูงกว่าปีก่อนโต 4.4% อันดับ 10 สเปน โต 5% จากปีก่อนโต 4% อันดับ 11 เนเธอร์แลนด์ โต 4.5% จากปีก่อนโตแค่ 1.6% อันดับ 12 อิตาลี โต 2.8% เท่ากับอัตราเติบโตปีก่อน และสุดท้ายคือ ญี่ปุ่น โต 1.8% จากปีที่แล้วหดตัวไป 1.8%

ปัจจัยสำคัญที่จะมีผลกระทบต่อการใช้จ่ายของกลุ่มท่องเที่ยวเพื่อธุรกิจปีนี้ คือ ปัญหายูเครน ที่จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจยุโรปและรัสเซีย แนวโน้มเงินฝืดในยุโรปที่อาจทำให้เกิดภาวะการชะลอใช้จ่ายของภาคบริโภคและธุรกิจ ปัญหาหนี้ของรัฐบาลและเอกชนในท้องถิ่นจีนที่ทำให้รัฐบาลจีนต้องเข้ามาแก้ไข ทำให้แนวโน้มการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานอาจชะลอตัว และปัญหาด้านน้ำมันที่ผลิตออกมามากเกินความต้องการที่มีผลต่อราคาน้ำมัน

สำหรับราคาตั๋วเครื่องบินปี 2558 คาดว่าเฉลี่ยโลกจะเพิ่มขึ้น 2.2% จากที่ปีก่อนลด 0.6% ละตินอเมริกา นำทุกภูมิภาคเพิ่ม 3.5% ต่อด้วยอเมริกาเหนือ เพิ่ม 2.5% ตะวันออกกลางและแอฟริกา เพิ่ม 1.9% ยุโรปตะวันตก เพิ่ม 1% ยุโรปตะวันออกเพิ่ม 0.8% และเอเชียแปซิฟิก เพิ่ม 0.5% โดยในส่วนของเอเชียแปซิฟิก ซึ่งรวมไทยด้วยนั้นราคาตั๋วเพิ่มน้อย ส่วนหนึ่งก็มาจากในภูมิภาคนี้ สายการบินต้นทุนต่ำ (โลว์คอสต์แอร์ไลน์) ขยายตัวรวดเร็วมาก ปัจจุบันครองส่วนแบ่งที่นั่งที่รองรับผู้โดยสาร 26% ของตลาดรวมในภูมิภาค จึงเกิดการแข่งขันด้านราคาสูง

ขณะที่ราคาห้องพักโรงแรมปี 2558 ทั่วโลก เฉลี่ยเพิ่ม 2.6% โดยกลุ่มละตินอเมริกาครองแชมป์ภูมิภาคที่ราคาขยับสูงสุดเช่นเดียวกับค่าตั๋วเครื่องบิน โดยเพิ่ม 6.3% รองลงมา อเมริกาเหนือ เพิ่ม 3.5% เอเชียแปซิฟิก เพิ่ม 2.7% ตะวันออกกลางและแอฟริกา เพิ่ม 2.2% ส่วนยุโรปตะวันตกและยุโรปตะวันออก เพิ่ม 1% เท่ากัน โดยในเอเชียแปซิฟิก พบว่า ซิดนีย์ ฮ่องกง สิงคโปร์ และโตเกียว ปัจจุบันมีอัตราเข้าพักเฉลี่ยสูงเกิน 80% จึงมีโอกาสขยับราคาห้องพักโรงแรมระดับกลางและระดับบนได้อีก คาดว่าโรงแรมระดับกลางจะราคาเพิ่ม 2.6% โรงแรมระดับบนจะเพิ่ม 3.1% ส่วนไทยคาดว่าจะขยับราคาห้องพักได้แค่ 0.7% เท่านั้น ถือว่าต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศในภูมิภาคเดียวกัน

ทั้งนี้ เมื่อดูราคารถเช่า ซึ่งเป็นการเดินทางอีกประเภทที่จำเป็นสำหรับกลุ่มท่องเที่ยวเพื่อธุรกิจ คาดว่าราคาเฉลี่ยทั่วโลกไม่เปลี่ยนแปลงจากปีก่อน เนื่องจากมีปริมาณรถเช่ามากเกินความต้องการ พื้นที่ที่ราคารถเช่าเติบโตคือ ละตินอเมริกา เพิ่ม 2% เอเชียแปซิฟิก และยุโรปตะวันออก เพิ่ม 1% เหมือนกัน ส่วนยุโรปตะวันตก ตะวันออกกลาง และแอฟริกา รวมถึงอเมริกาเหนือ ไม่เปลี่ยนแปลง

ฟากศูนย์วิจัยด้านตลาดการท่องเที่ยวของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้จัดทำเข็มทิศท่องเที่ยวฉบับเดือน ม.ค.-มี.ค. 2558 สรุปสั้นๆ ทิศทางท่องเที่ยวปี 2558 ของไทย ว่า จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติน่าจะโต 13% จากปีก่อน ที่คาดว่ามีนักท่องเที่ยว 24.64 ล้านคน สร้างรายได้เพิ่ม 16% จากปีก่อนที่คาดว่ามีรายได้ 1.15 ล้านล้านบาท ตลาดที่มีแนวโน้มฟื้นตัวคือ จีน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อินเดีย สิงคโปร์ ฮ่องกง ฝรั่งเศส อิตาลี ตลาดที่ชะลอตัวหรืออาจทรงตัว คือ รัสเซีย สเปน สวีเดน ออสเตรีย เยอรมนี ส่วนที่โตต่อเนื่องคือ ยุโรปตะวันออก บราซิล พม่า กัมพูชา ฟิลิปปินส์ ด้านคนไทยเที่ยวในประเทศน่าจะโต 9% จากปีก่อนอยู่ที่ 138 ล้านคนครั้ง (1 คน อาจเที่ยวมากกว่า 1 ครั้งต่อปี) สร้างรายได้เพิ่ม 14% จากปีก่อนอยู่ที่ 7.055 แสนล้านบาท

ทราบแนวโน้มใช้จ่ายด้านท่องเที่ยวทั่วโลกแล้ว ผู้ประกอบการท่องเที่ยวไทยควรลองเปรียบเทียบกับราคาที่ได้ทำไว้ว่าสอดคล้องทิศทางตลาดหรือไม่ หากสูงกว่าแต่มีจุดเด่น ซึ่งคู่แข่งเทียบไม่ได้ก็ไม่มีปัญหา แต่หากสูงโดยไม่ได้ปรับปรุงคุณภาพบริการให้สอดคล้องราคาที่เสนอ อาจหลุดจากการเป็นตัวเลือกของลูกค้าได้