หนี้ในระบบ หนี้นอกระบบและข้อเท็จจริงพื้นฐาน

ในสัปดาห์นี้ เรามาประมวลเรื่องหนี้ในระบบ หนี้นอกระบบ ข้อเท็จจริงพื้นฐาน และการให้บริการเงินกู้คนที่ตัวเล็กตัวน้อยในสังคมเรา จากผู้รู้ที่เปิดเผยผ่านสื่อให้กับสังคมกันครับ

1.ข่าวสารจากทำเนียบรัฐบาลมีการเปิดเผยว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 28 ต.ค. 2557 ที่ผ่านมา ท่านนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้สั่งการให้ทางกระทรวงการคลังเร่งดำเนินการศึกษาแนวทางและมาตรการลดภาระหนี้สินภาคครัวเรือน และหนี้นอกระบบที่เพิ่มสูงขึ้นให้เป็นรูปธรรมโดยเร็ว ตามที่ คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติไปก่อนหน้านี้ในวันที่ 1 ต.ค. 2557

2.จากที่ประชุมเดียวกันในข่าวระบุว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) รายงานสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในขณะนี้อยู่ที่สัดส่วน 83.5% ต่อจีดีพี ณ ไตรมาส 3 ของปี 2557 นี้ คิดเป็นหนี้จำนวนสูงถึง 10 ล้านล้านบาท โดยที่สัดส่วนดังกล่าวเร่งตัวขึ้นนั้น ส่วนหนึ่งมาจากการที่ GDP ขยายตัวต่ำและเศรษฐกิจยังเติบโตไม่เต็มที่

3.จากมุมมองนักวิชาการภาคเอกชนระบุว่า สัดส่วนหนี้ครัวเรือนที่ ธปท.เก็บข้อมูลเป็นหนี้ในระบบของธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเท่านั้น ทั้งนี้ หากรวมหนี้นอกระบบเข้าไปอีกสัดส่วนที่ระบุตามข้อ 2 อาจจะสูงถึง 100% ของ GDP

4.จากผู้มีประสบการณ์หนี้นอกระบบ ประธานชมรมหนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลเปิดเผยปัญหาของลูกหนี้นอกระบบที่ถูกเก็บดอกเบี้ยสูงถึง 2030% ต่อเดือน เป็นเรื่องทุกข์ร้อนใจมากที่สุด ในปัจจุบันเจ้าหนี้นอกระบบสามารถแบ่งเป็น 5 กลุ่มใหญ่ตามนิยามของ “หนี้นอกระบบ” คือ หนี้เงินกู้ที่คิดดอกเบี้ยเกินอัตรากฎหมายกำหนด คือ เกินกว่า 15% ต่อปี หรือ 1.25% ต่อเดือน รายละเอียดดังนี้

เจ้าหนี้รายใหญ่ มีสัญญาเงินกู้เป็นเอกสารหลักฐาน แต่จะเขียนยอดเงินกู้มากเกินจริง นิยมว่าจ้างเครือข่ายนายหน้าตามเก็บ

เจ้าหนี้รายกลาง ส่วนใหญ่รู้จักกับลูกหนี้เป็นอย่างดี เพราะอาศัยหมู่บ้านหรือชุมชนเดียวกัน บางครั้งทำเอกสารเงินกู้หรืออาจมีแค่คนรู้จักค้ำประกันส่วนตัว

นายทุนโรงงาน เน้นเป้าหมายเป็นหนุ่มสาวโรงงาน คนงานในโรงงานกว่า 30% มีหนี้สินนอกระบบ เจ้าหนี้ใช้วิธีเก็บเงินโดยยึดบัตรเอทีเอ็มและสมุดบัญชีธนาคาร เมื่อเงินเดือนออกก็ไปกดส่วนดอกเบี้ยไว้เลยเพื่อป้องกันลูกหนี้เบี้ยว

นายทุนในชุมชน วงเงินกู้จะอยู่ระหว่าง 13 หมื่นบาท

รายย่อยในหมู่บ้านหรือที่รู้จักกันว่าเป็นการกู้เงินจาก “อาบัง” แม่ค้าพ่อค้ายืมไม่กี่พันบาท ใช้วิธีจ้างเก็บดอกเบี้ยรายวันตามแหล่งที่ทำมาหากิน แผงลอย แผงค้า เป็นต้น

หนี้นอกระบบยังคงเป็นปัญหาหลักของประชาชนระดับรากหญ้าจนถึงมนุษย์เงินเดือน แม้ว่ารัฐบาลจะพยายามหามาตรการมาช่วยเหลือสะสางหนี้และฟื้นฟูอาชีพให้จนสถานการณ์การเป็นหนี้ดีขึ้นตามลำดับ แต่ไม่นานก็กลับเข้าสู่วงจรเดิม ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น โปรดรอติดตามตอนต่อไปนะครับ