บริษัททัวร์งัดกลยุทธ์ดิ้นเพื่ออยู่รอดยุคเที่ยวเอง

โดย...จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

ในยุคที่เทคโนโลยียังไม่เฟื่องฟู บริษัทนำเที่ยว (ทัวร์) เป็นกลุ่มธุรกิจที่เฟื่องฟูมากเพราะตอบสนองความต้องการของกลุ่มคนชอบเที่ยวได้ดี โดยจัดการทุกอย่างให้เมื่อต้องการไปเที่ยว แต่เมื่อเทคโนโลยีมาไกลทำให้คนค้นหาข้อมูลท่องเที่ยวพร้อมกับจองทุกอย่างเองได้ง่ายผ่านโลกออนไลน์ นักท่องเที่ยวบางกลุ่มจึงเลือกเที่ยวเอง ทำให้บริษัททัวร์เสียฐานลูกค้าส่วนหนึ่งไป และมีแนวโน้มจะสูญเสียตลาดลูกค้ากลุ่มนี้ไปเรื่อยๆ หากไม่ปรับตัว ก็อาจต้องลาจากธุรกิจตลอดกาล

ศุภฤกษ์ ศูรางกูร กรรมการผู้จัดการ บริษัท หนุ่มสาวทัวร์ และนายกสมาคมไทยบริการท่องเที่ยว(ทีทีเอเอ) เปิดเผยว่า ในยุคที่คนเที่ยวโดยจัดการทุกอย่างเองมากขึ้น บริษัททัวร์จะยืนหยัดในธุรกิจนี้ได้ระยะยาว ต้องปรับตัว เริ่มจากการจัดโปรแกรมทัวร์ ต้องมีความคิดริเริ่มใหม่ๆ เน้นจัดโปรแกรมที่ลูกค้าไปเองไม่ได้ง่ายๆ หรือหากไปเองจะไม่ได้ทำกิจกรรมนี้ ยกตัวอย่างเช่น ทัวร์ฮ่องกง เมื่อคนไทยไปบ่อยครั้ง และเดินทางเองสะดวก ก็ต้องจัดเนื้อหาในโปรแกรมท่องเที่ยวที่ทำให้ลูกค้าได้เห็นมุมมองใหม่ๆ ของฮ่องกง ที่ไปเองไม่ได้

ขณะเดียวกัน ต้องหาจุดหมายปลายทางใหม่ๆ ที่ยังมีแพ็กเกจทัวร์ขายไม่มาก เช่น ภูฏาน โมร็อกโก ฯลฯ เพื่อให้โปรแกรมทัวร์ที่นำเสนอลูกค้ามีความพิเศษน่าสนใจ เจาะกลุ่มคนที่ไปเที่ยวต่างประเทศบ่อยครั้งแล้วและยังต้องการหาจุดหมายท่องเที่ยวใหม่ๆ ไปอีก

ในกรณีที่ยังต้องการทำตลาดจุดหมายท่องเที่ยวเดิมที่ได้รับความนิยมสูง แต่คนไปเที่ยวเองเยอะขึ้น ก็ต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบโปรแกรมให้ตอบสนองความต้องการของกลุ่มคนที่ต้องการไปเที่ยวเอง เช่น โปรแกรมทัวร์มีช่วงเวลาให้เลือกทำกิจกรรมเองได้ ปล่อยอิสระ หรือไปเน้นให้บริการจองตั๋วเครื่องบิน ที่พัก รวมทั้งบริการท่องเที่ยวให้กับกลุ่มครอบครัวที่ต้องการไปเที่ยวกันเอง แต่ไม่อยากดำเนินการจองทุกอย่างเอง เป็นต้น

หากผู้ประกอบการไม่ปรับตัวตามทิศทางที่กล่าวมา ก็อาจจะต้องปรับรูปแบบการทำธุรกิจจากเดิมเป็นบริษัททัวร์ หันไปทำส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว เช่น เป็นนักลงทุนในรถขนส่งเพื่อการท่องเที่ยว เป็นผู้แทนจำหน่ายหรือผู้แทนการทำตลาดให้กับการท่องเที่ยวบางประเทศที่ไม่ต้องการมาตั้งสำนักงานในไทยเอง เป็นต้น

กรณีที่ทำทัวร์ในประเทศ ก็ต้องใช้กลยุทธ์ปรับโปรแกรมในลักษณะเดียวกับที่กลุ่มทัวร์นำคนไทยไปเที่ยวต่างประเทศทำ แต่ควรเพิ่มความสำคัญเรื่องการบริการที่โดนใจลูกค้าเพื่อให้เกิดความแตกต่างระหว่างไปเที่ยวเอง กับการไปผ่านบริษัททัวร์ ดีกว่าจะไปเน้นการตัดราคากันเอง เพราะไม่ช่วยให้อยู่ได้ยั่งยืน

ฉลาดล อุสมาน ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีบีเอส ทราเวล เอเชีย ผู้ดำเนินธุรกิจนำนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทย (อินบาวด์) กล่าวว่า อนาคตบริษัททัวร์ต้องมุ่งที่ตลาดท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล (อินเซนทีฟ) จากกลุ่มองค์กรมากขึ้น เพราะคนทั่วไปจะเที่ยวเองมากขึ้น ยกเว้นกลุ่มที่ไม่เคยมาเที่ยวไทยอาจจะมากับบริษัททัวร์ก่อนครั้งแรก ขณะที่เด็กรุ่นใหม่นิยมจองการเดินทางเองทั้งหมด สิ่งเหล่านี้เป็นแนวโน้มที่เกิดทั่วโลก

สำหรับบริษัทนอกจากมุ่งตลาดอินเซนทีฟมากขึ้น ยังหันไปขยายธุรกิจทำเว็บไซต์ตัวแทนจำหน่ายท่องเที่ยวออนไลน์ระหว่างธุรกิจกับธุรกิจ โดยใช้จุดแข็งจากการเป็นบริษัททัวร์ต้องติดต่อกับโรงแรมเพื่อทำโปรแกรมท่องเที่ยวอยู่แล้ว มาต่อยอดเป็นตัวแทนจำหน่ายห้องพักของโรงแรมทั้งไทยและต่างประเทศ

ทรงศักดิ์ ศรีเคลือบ ประธานบริษัท เมืองไทยครีเอทีฟแอนด์ทัวร์ กล่าวว่า ทัวร์ที่ทำตลาดในประเทศต้องปรับเปลี่ยนโปรแกรมนำเสนอลูกค้าให้น่าสนใจ ไม่ใช่ขายโปรแกรมในปัจจุบันแบบเดียวกับที่เคยขายเมื่อ 2030 ปีที่แล้ว โดยบริษัทปรับตัวมาแล้ว 3 ปี เน้นทำโปรแกรมทัวร์ จังหวัดท่องเที่ยวรองๆ มากขึ้น ปรากฏว่ายอดจองทัวร์ทั้งคนทั่วไปและอินเซนทีฟก็ยังคึกคักอยู่

หากต้องการให้บริษัททัวร์อยู่รอด คงไม่สามารถเสนอขายแต่โปรแกรมเดิมๆ ที่คนรู้สึกว่า ไปเองก็ได้ไม่ต้องง้อทัวร์ แต่โปรแกรมต้องทำให้เห็นแล้วอยากไป ที่สำคัญต้องมีคุณภาพและบริการประทับใจ