วัดฝีมือ

ศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ออกมาเปิดเผยผลสำรวจล่าสุด พบว่า เอสเอ็มอีไทยกว่า 60% ปรับตัวไม่ทันปี 2558 ซึ่งไทยจะเปิดประตูสู่การค้าในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

การสำรวจครั้งนี้สุ่มตัวอย่างจากเอสเอ็มอีในภาคการผลิตและส่งออกที่มีกว่า 5 แสนราย ผลการสำรวจที่ออกมาสะท้อนได้ว่า อาจทำให้ไทยเสียโอกาสการค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน การไม่รู้และไม่เข้าใจว่าจะใช้ประโยชน์จากการเข้าสู่เออีซีอย่างไรได้บ้าง จะทำให้เสียเปรียบด้านขีดความสามารถในการแข่งขัน เป็นต้น

นายอัทธ์ กล่าวว่า การที่ผู้ผลิตและส่งออกเอสเอ็มอีไทยยังไม่มีความพร้อมในการปรับตัวเพื่อเข้าสู่เออีซีนั้น จะทำให้สูญเสียในแง่ของมูลค่ากาค้าไป และเสียเปรียบขีดความสามารถการแข่งขันกับเพื่อนบ้าน เพราะไม่รู้และไม่เข้าใจว่าจะใช้ประโยชน์จากการเข้าสู่เออีซีอย่างไรได้บ้าง อีกทั้งยังเสียโอกาสในการเข้าไปลงทุนตั้งบริษัทใหม่ในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งหากปล่อยไว้ในอนาคตเอสเอ็มอีกลุ่มนี้ที่ปรับตัวไม่ทันก็จะต้องทยอยปิดกิจการไป เพราะแข่งขันไม่ได้ แต่คงจะยังไม่เห็นทันทีในปี 2558

สำหรับเอสเอ็มอีผู้ผลิตและส่งออกที่น่าเป็นห่วงอยู่ในกลุ่มสินค้าเกษตร เช่น ข้าว ประมง ไก่ และยางพารา ส่วนเอสเอ็มอีในภาคอุตสาหกรรมที่พบว่าปรับตัวไม่ทัน ส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้น เช่น อุตสาหกรรมเซรามิก สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม เคมีภัณฑ์ ยานยนต์และชิ้นส่วน อาหารและเครื่องดื่ม เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังพบว่า ในปี 2556 มีผู้ผลิตและส่งออกในกลุ่มเอสเอ็มอีที่ยังไม่ดำเนินการปรับตัวเพื่อเข้าสู่เออีซีมากถึง 43.7% หรือประมาณ 2.25 แสนราย และอยู่ระหว่างการดำเนินการ 42.2% หรือประมาณ 2.14 แสนราย ทั้งนี้สาเหตุที่ผู้ผลิตและส่งออกเอสเอ็มอีที่ยังไม่ปรับตัว เพราะขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับเออีซีในเชิงลึกเกี่ยวกับข้อตกลงการค้าต่างๆ และการเข้าถึงตลาดในอาเซียน 53% รองลงมา คือ รอแนวทางและนโยบายช่วยเหลือที่ชัดเจนจากภาครัฐ 13% และกำลังอยู่ระหว่างศึกษาข้อมูลเพื่อหาแนวทางปรับตัว 13%

การที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ออกประกาศตั้งศูนย์อำนวยการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน สะท้อนให้เห็นวิสัยทัศน์ของ คสช.ในการให้ความสำคัญกับโอกาสทางการค้าในภูมิภาคอาเซียนที่กำลังจะมาถึงในเร็ววันนี้ แต่จะมีประสิทธิภาพแค่ไหนต้องดูตอนลงมือปฏิบัติ

ปัญหาที่ผ่านมา ทุกคนทราบดีว่าประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนจะเกิดขึ้นในไม่ช้า แต่การเขยื้อนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ทันกับเวลาที่เคลื่อนไปอย่างรวดเร็ว ผู้ประกอบการที่มีความพร้อมก็ไปปักหลักปักฐานหาพันธมิตรกันคึกคัก แต่รายย่อยยังเผชิญกับแรงกดดันต่างๆ ในการดำเนินธุรกิจ ทำให้ขาดศักยภาพในการเตรียมความพร้อมสู่เออีซี

สิ่งที่เอกชนต้องการให้ช่วยมากที่สุด คือ การสนับสนุนเงินทุนช่วยเหลือสำหรับการปรับตัวและพัฒนาธุรกิจ 23.4% ซึ่งมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยได้เสนอให้ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจะตั้งหน่วยงานที่มีลักษณะคล้ายๆ กับองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น (เจโทร) ตั้งกองทุนอาเซียนสำหรับเอสเอ็มอีโดยเฉพาะ

ที่ผ่านมาทุกคนรับรู้และรับทราบถึงความสำคัญในการเข้าสู่เวทีการค้าในประชาคมอาเซียน แต่ปัญหาคือการลงมือปฏิบัติที่จะนำพาผู้ประกอบการออกไปบุกตลาดอย่างเข้มแข็ง ซึ่งต้องวัดฝีมือ คสช.อีกครั้ง

เพื่อใช้เป็นเงินทุนในการสนับสนุนให้ผู้ประกอบการที่มีศักยภาพที่จะออกไปลงทุน เอสเอ็มอีต้องการให้ภาครัฐช่วยเหลือในการปรับตัวเข้า สู่เออีซีคือ การสนับสนุนเงินทุนช่วยเหลือสำหรับการปรับตัวและพัฒนาธุรกิจ 23.4% ส่งเสริมเกี่ยวกับการพัฒนาศักยภาพแรงงานฝีมือและทักษะด้านภาษาให้มากขึ้น 13.6% จดอบรมความรู้เกี่ยวกับเออีซีให้มากขึ้น โดยเฉพาะด้านกฎหมายการค้าการลงทุน 12.6% และลดภาษีเงินได้นิติบุคคล/ภาษีนำเข้าวัตถุดิบ 7.5%

อย่างไรก็ตาม ทางศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศมีข้อเสนอแนะว่า ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจะมีการตั้งหน่วยงานที่มีลักษณะคล้ายๆกับองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น (เจโทร) ควรจะมีกองทุนอาเซียนสำหรับเอสเอ็มอี วงเงินประมาณ 1,000 ล้านบาท เพื่อใช้เป็นเงินทุนในการสนับสนุนให้ผู้ประกอบการที่มีศักยภาพพร้อมที่จะออกไปลงทุนต่างประเทศแต่ยังขาดเงินทุน เช่น กลุ่มอุตสาหกรรมเสื้อผ้า อาหารทะเล รองเท้า และโรงสี เป็นต้น

นอกจากนี้ ควรจะมีศูนย์กระจายสินค้าไทยในประเทศเพื่อนบ้านอาเซียน รวมทั้งสร้างเครือข่ายระหว่างสมาคมผู้ผลิตในประเทศไทยกับประเทสเพื่อนบ้านอาเซียน และที่สำคัญจะต้องมีการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีไทยออกไปลงทุนประเทศเพื่อนบ้านแบบรวมกลุ่มคลัสเตอร์ เพื่อไปตั้งฐานการผลิตหรือกระจายสินค้าในประเทศเพื่อนบ้าน