วัดกึ๋น คสช.ทุบโต๊ะคูปองดิจิทัล

หากจับสัญญาณที่ส่งมาจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ในยุคคืนความสุขรายสัปดาห์ยามนี้ ดูเหมือนว่าการเดินหน้าแจกคูปองทีวีดิจิทัลให้คนไทยทั้งชาติ ในห้วงยามที่ระบบโทรทัศน์ไทยเปลี่ยนผ่านจากยุคอะนาล็อกสู่ยุคดิจิทัล น่าจะอยู่ในรายการบัญชีคืนความสุขให้คนไทยอย่างแน่นอน

หลัง คสช.มีคำสั่งเข้าไปตรวจสอบ 4 โครงการยักษ์ของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) มูลค่า 1 แสนล้านบาท และหนึ่งในนั้น คือ การแจกคูปองทีวีดิจิทัล 1,000 บาท/ครัวเรือน เป็นเงิน 2.5 หมื่นล้านบาท

“เรื่องกล่องเราจะไปดูความคุ้มค่า ไปดูวิธีการแจก ไปดูตัวเลขที่เขาแจกวิเคราะห์จากอะไร ซึ่ง กสทช.ต้องส่งเอกสารมาให้เรา ซึ่งผมเห็นว่าจำนวนกล่องที่แจกเยอะเกินไปหรือไม่ ตัวเลข 22 ล้านกล่องมาจากไหน ส่วนราคากล่องก็ให้ไปทำว่าที่มาที่ไปเป็นอย่างไร” พล.ท.อนันตพร กาญจนรัตน์ ปลัดบัญชีทหารบก ในฐานะประธานคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐ (คตร.) ให้สัมภาษณ์

นอกจากนี้ พล.ท.อนันตพร ยังตอบคำถามว่ามูลค่าคูปองที่ 1,000 บาทแพงไปหรือไม่ ว่า “ราคาน่าจะลดลงมากกว่า” พร้อมทั้งระบุว่า “การนำคูปองไปแลกกล่องทีวีดาวเทียม เป็นสิ่งที่ต้องตีความกันว่าวัตถุประสงค์การแจกกล่องคืออะไร อันนี้ต้องตีความ ผมคิดว่าวัตถุประสงค์ต้องชัดเจน ทบทวนเสร็จก็ต้องแจก เพราะตอนนี้ทีวีดิจิทัลก็ออกอากาศไปแล้ว คงต้องรีบ”

ประเด็นการนำเงินกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะ (กทปส.) หรือเรียกได้ว่าเป็น “กองทุนสาธารณะ” มาสนับสนุนการแจกคูปองทีวีดิจิทัล ว่ามีความคุ้มค่าหรือไม่ และประชาชนต้องแบบรับภาระจากการเปลี่ยนผ่านเพียงใด ถูก คสช.ตั้งคำถามอีกครั้ง นับตั้งแต่ กสทช.ริเริ่มโครงการแจกคูปองทีวีดิจิทัลมาตั้งแต่เดือน ก.พ.ที่ผ่านมา

“คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) เสนอให้ กทปส.อนุมัติราคาคูปองที่ 1,000 บาท ซึ่งเป็นราคาที่รวมกล่องรับสัญญาณ พร้อมเสาอิเล็กทรอนิกส์ที่มีไฟเลี้ยงในตัว (แอ็กทีฟ แอเทน่า) ในระดับคุณภาพมาตรฐาน เพราะหากราคาต่ำกว่านี้ จะส่งผลให้ได้กล่องและเสาที่มีคุณภาพต่ำเกินไป” สุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการ กสท. ระบุ จากที่ก่อนหน้านี้มีการเสนอแจกคูปองมูลค่า 1,200 บาท

ขณะที่การพิจารณามูลค่าคูปองของ กทปส.เอง ก็เห็นว่าราคาคูปองที่ 1,000 บาทเหมาะสมแล้ว โดย ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขานุการกองทุน กทปส. บอกว่า “ราคาคูปองที่ 1,000 บาท คำนวณต้นทุนจากราคากล่องรับสัญญาณ 683.07 บาท ซึ่งเป็นการอิงจากราคาทั่วโลกอยู่ที่ 1015 เหรียญสหรัฐ รวมกับค่าบริหารจัดการต่างๆ เช่น ค่าขนส่ง ค่าธรรมเนียม การนำเข้า ต้นทุนทั้งหมดจะอยู่ที่ 1,019.51 บาท”

แต่กระนั้นราคาคูปองที่ 1,000 บาท ถูกคัดค้านจากองค์การอิสระเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภคภาคประชาชน ที่เห็นว่าราคาคูปองที่เหมาะสมควรอยู่ที่ 512 บาท เพราะได้สำรวจราคาในท้องตลาดพบว่าราคาไม่ถึง 1,000 บาท และหาก กสทช.แจกคูปองราคาดังกล่าว จะทำให้กองทุนสูญเงินโดยเปล่าประโยชน์ถึง 1 หมื่นล้านบาท พร้อมทั้งยืนยันว่ามูลค่ากล่อง 512 บาท สามารถรับชมแบบทีวีคมชัดสูงได้ และรับประกันนาน 5 ปี

สอดคล้องกับความเห็นนักวิชาการด้านการสื่อสาร มานะ ตรีรยาภิวัฒน์ รองคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ที่ให้ความเห็นว่า ราคาคูปองที่ 690 บาท ที่เคยวางไว้เดิม ถือว่าสมเหตุสมผล เนื่องจากสามารถแจกแจงที่มาได้ว่าคำนวณจากราคาเริ่มต้นประมูลใบอนุญาต แต่หากเป็นราคาอื่นๆ ที่นอกเหนือจากนี้ เช่น 800 บาท ก็ต้องแสดงต้นทุนให้ได้ว่า เหตุใดจึงเป็นที่มาของราคานี้ ซึ่ง กสทช.มีรายละเอียดอยู่แล้ว

“การที่ กสทช.ไม่แจกแจงรายละเอียดของต้นทุนกล่องก่อนจะสรุปราคาที่ 1,000 บาท ทำให้มีการทักท้วง เพราะแพงกว่าราคาตั้งต้น อีกทั้งราคาคูปองที่กำหนดขึ้น เท่ากับเป็นการชี้นำตลาดให้ราคากล่องสูงขึ้น ทั้งๆ ที่ต้นทุนจริงอาจไม่ถึง 1,000 บาท” มานะ กล่าว

แตกต่างกันโดยสิ้นเชิงจากภาคเอกชน เช่น วิศรุต ปิยกุลวัฒน์ อุปนายกสมาคมสื่อดิจิตอลเพื่อผู้บริโภค ที่ให้ข้อมูลว่าราคาคูปองที่เหมาะสมควรอยู่ที่ 2,000 บาท เพราะครอบคลุมอุปกรณ์รับชมทีวีดิจิทัลทั้งหมด คือ กล่องรับสัญญาณที่ปัจจุบันมีราคาประมาณ 1,0001,500 บาท และเสาอากาศที่ราคาตลาดอยู่ที่ 300500 บาท ดังนั้นราคาคูปองที่ 2,000 บาท ก็จะสนับสนุนการรับชมทีวีดิจิทัลของประชาชนแท้จริง

การทุบโต๊ะเคาะราคาสุดท้ายคูปองทีวีดิจิทัล น่าจะทำให้ คสช.หนักใจไม่น้อย โดยเฉพาะในยามที่คนไทยต่างเฝ้ารอการรับแจกคูปอง ที่การนัดหมายการแจกคูปองถูกเลื่อนซ้ำแล้วซ้ำเล่ามาจนถึงยุค คสช.

ที่สำคัญ เสียงวิพากษ์วิจารณ์ติติงกรณีการแจกคูปองจะตกอยู่กับ คสช. เพราะวันนี้ กสทช.แทบไม่มีบทบาทใดๆ ในภาวะที่บอร์ดรัฐวิสาหกิจ และผู้บริหารในหลายหน่วยงานถูกขอให้พิจารณาตัวเองด้วยการลาออก

“ต้องยอมรับว่าในห้วงเวลานี้ กสทช.ไม่มีอำนาจในการดำเนินการใดๆ ได้เลย โครงการขนาดใหญ่ทุกโครงการต้องผ่านความเห็นชอบจาก คสช.ก่อน ส่วน กสทช.มีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามทุกอย่าง” ฐากร ในฐานะเลขาธิการ กสทช. บอกหลังถูกถามว่า กสทช.จะถูก คสช.เข้าควบคุมอำนาจการบริหารงานทั้งหมดใช่หรือไม่

จะได้เสียงเชียร์หรือเสียงติติง คสช.คงต้องน้อมรับโดยดี แต่ที่แน่ๆ หากเร่งแจกคูปองให้เร็วทันใจเท่าใด รับรองรับเสียงเชียร์ไปเต็มๆ