ปฏิรูปภาษี

รับมือAEC อย่างที่สัญญาไว้ว่าจากนี้ไป ผมจะเน้นเรื่องการปฏิรูปในด้านต่างๆ เพื่อให้เป็นอาหารสมองของท่าน อาทิตย์นี้ขอเริ่มด้วยการปฏิรูปภาษี เพราะหัวหน้าทีมเศรษฐกิจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ท่านได้ไปเยี่ยมเยียนกระทรวงการคลังมาแล้วและดูเหมือนว่าข้าราชการที่นั่นจะได้เสนอท่านแล้วว่าจะต้องทำอะไรกันบ้าง

ข้อสังเกตแรกของผมในเรื่องการปฏิรูปก็คือ คนที่ทำงานด้านนั้นๆ มาเป็นเวลานานๆ มีโอกาสน้อยมากที่จะคิดออกนอกกรอบหรือคิดอะไรที่จะเป็นการปฏิรูปได้ ซึ่งนี่เป็นเรื่องธรรมชาติเพราะคนปกติทั่วโลก ไม่มีใครคิดอยากจะเปลี่ยนแปลงหรือปฏิรูปอะไร คนส่วนใหญ่ล้วนอยากที่จะทำงานในสภาพแวดล้อมเดิมๆ ทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายเดิมๆ ที่ตัวเองคุ้นเคย

ดังนั้น นอกจากการไปเยี่ยมกระทรวงหรือหน่วยงานต่างๆ แล้ว คสช.ควรจะไปเยี่ยมองค์กรอื่นที่เขาได้รับผลกระทบจากนโยบายและการปฏิบัติของหน่วยงานที่ผมกำลังจะปฏิรูป ไปฟังเขาโดยไม่เอาข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ไปด้วย องค์กรอื่นๆ เขาจะได้แสดงความเห็นอย่างเต็มที่ นอกจากนี้ควรไปเอางานวิจัยดีๆ มาดูว่าหน่วยงานแบบเดียวกันในต่างประเทศที่ทำงานได้ดีกว่าเรานั้น เขามีโครงสร้างองค์กรแบบไหน ทำงานกันอย่างไร KPI ตั้งกันแบบไหน

ข้อสังเกตอีกเรื่องหนึ่งก็คือ คนที่จะทำการปฏิรูปได้ดีนั้น ต้องตั้งคำถามที่ดีให้เป็น การตั้งคำถามที่ดีนั้นเป็นเรื่องสำคัญมากๆ อัจฉริยะของโลกบอกเอาไว้ว่า ถ้าหากเราตั้งคำถามถูกต้องเราจะสามารถเปลี่ยนแปลงโลกได้ ผมขอบอกว่าถ้าหาก คสช.ถามคำถามถูกต้อง คสช.ก็จะสามารถปฏิรูปประเทศได้

ผมขออนุญาตลองตั้งคำถามเกี่ยวกับการปฏิรูปภาษีให้คนที่เกี่ยวข้องลองตอบดูก่อนนะครับ

หนึ่ง ระบบภาษีปัจจุบันของไทยทำไมประสิทธิภาพการจัดเก็บจึงต่ำกว่าประเทศอื่นๆ ธนาคารโลกเคยมาศึกษา แล้วบอกว่า การจัดเก็บภาษีของไทยเรานั้นต่ำกว่าที่ควรจะเป็นประมาณ 5% ของจีดีพี (GPD) นั้น กระทรวงการคลังได้ทำอะไรไปบ้างแล้วเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัด เก็บภาษี?

นับตั้งแต่วันที่ธนาคารโลกเขาบอกมานั้น ประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีของไทยดีขึ้นหรือแย่ลงอย่างไร? เพื่อให้ท่านสนใจกับคำถามนี้เป็นพิเศษ ขอให้ข้อมูลว่า 5% ของจีดีพีนั้นคิดเป็นเม็ดเงินภาษีปีละ 5-6 แสนล้านบาท นะครับ ไม่ใช่เงินน้อยๆ

สอง ประเทศอื่นๆ ที่เขามีประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดีกว่าไทยเขาทำอย่างไร? มีอะไรที่เขาทำแล้วเราไม่ได้ทำ? โครงสร้างองค์กรหน่วยจัดเก็บภาษีของเขากับเราต่างกันอย่างไร?

ก่อนผมถามต่อ ขอขีดเส้นใต้ให้ระวังคำตอบในแนวที่ว่า “เราทำได้ดีแล้วเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศที่ทำได้แย่กว่าเรา” เพราะเป้าหมายของการปฏิรูปนั้นคือเราต้องการทำให้ดีขึ้น ทำให้ดีที่สุด โดยเปรียบเทียบกับประเทศที่ทำได้ดีกว่าเรา ไม่ใช่ปลอบใจตัวเองว่าเราทำได้ดีแล้วโดยการเอาไปเปรียบเทียบกับประเทศที่ทำได้แย่กว่าเรา

สาม เป็นหน้าที่ของใคร? เป็น KPI ของใครที่จะต้องเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีของไทย? มีการระบุไว้ ตรงไหนอย่างไรบ้างว่าถ้าหากคนคนนั้น หรือหน่วยงานนั้นทำได้สำเร็จอะไรคือรางวัลของ เขา? และถ้าหากทำไม่สำเร็จอะไรคือบทลงโทษ? ที่ผ่านมาเคยมีการให้รางวัลหรือลงโทษที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มประสิทธิภาพ การจัดเก็บภาษีของไทยหรือไม่?

ยังมีอีกหลายคำถามที่ควรจะถามเพื่อการปฏิรูปภาษีแต่ผมจะเก็บเอาไว้ถามในวันพุธหน้า

วันนี้ขอจบด้วยคำถามที่คาใจผมมานานแล้วว่า “ไม่ว่าเศรษฐกิจไทยจะเติบโตหรือถดถอย ผมสังเกตเห็นว่าการจัดเก็บภาษีของไทยเรามักจะเก็บได้ตามเป้าเสมอ คำถามจึงมีอยู่ว่าหน่วยงานจัดเก็บภาษีของเราเก่งมากๆ หรือการตั้งเป้าการจัดเก็บภาษีของเรามีปัญหาครับ?”