ตำแหน่งประเทศที่ดี

การจะปฏิรูปประเทศให้ประสบความสำเร็จนั้น สิ่งแรกที่เราต้องทำให้ชัดเจนก่อนอื่นคือ เราต้องหาให้เจอว่าอะไรคือสิ่งที่ไทยเราทำได้ดีกว่าประเทศเพื่อนบ้านและอะไรที่เราทำได้แย่กว่าประเทศเพื่อนบ้าน ถ้าเราหาสองเรื่องนั้นไม่เจอ เราก็จะบอกไม่ได้ว่าเราควรจะปฏิรูปประเทศไปในทิศทางใด ปฏิรูปเสร็จแล้วประเทศของเราจะออกมาเป็นประเทศแบบไหน

เรื่องนี้สำคัญมากนะครับ เพราะสิงคโปร์ตอนเขาแยกตัวจากมาเลเซียในปี 2506 นั้น เขาวิเคราะห์สภาพประเทศดูแล้วเขาเห็นจุดที่เขาแย่กว่าเพื่อนบ้านเต็มไปหมด เช่น มีพื้นที่เล็กนิดเดียว ทรัพยากรธรรมชาติก็ไม่มี เขาวิเคราะห์แล้วเห็นว่าทางเดียวที่สิงคโปร์จะอยู่รอดได้คือต้องพัฒนาคนสิงคโปร์ให้เก่งกว่าคนชาติอื่นๆ แต่สิงคโปร์ก็รู้อีกว่าแค่คนของเขาเก่งกว่าคนชาติอื่นๆ แต่ถ้าเขาไม่ได้เป็นศูนย์กลางการค้าการลงทุน ประเทศเล็กๆ ที่ใหญ่กว่าเกาะภูเก็ตนิดเดียวอย่างสิงคโปร์ก็คงจะไปไม่รอด

วิเคราะห์ได้เช่นนั้นแล้ว สิงคโปร์ภายใต้การนำของนายกฯ หนุ่มที่ชื่อลีกวนยิว จึงรู้ว่าเขาจะต้องปฏิรูปประเทศให้ธุรกิจนานาชาติเข้ามาทำธุรกิจได้ง่าย สะดวกสบาย เป็นธรรม เรื่องคอร์รัปชั่นที่ในสมัยนั้นสิงคโปร์ก็มีปัญหา เรื่องคอร์รัปชั่นหนักหนาสาหัสไม่แพ้เมืองไทย เขาก็ต้องปราบให้หมด ไม่เช่นนั้นจะไม่มีธุรกิจระดับโลกที่ไหนจะเข้ามาลงทุนหรือตั้งสำนักงานในสิงคโปร์ที่เต็มไปด้วยการคอร์รัปชั่น ตำแหน่งประเทศของสิงคโปร์เขาชัดเจนไหมครับ นี่แหละครับตำแหน่งประเทศชัดๆ แบบนี้ที่ผมเขียนมาโดยตลอด ว่าไทยเราต้องกำหนดให้ชัดเจนบ้าง ประเทศไทยที่ทุกวันเดินตุปัดตุเป๋ไม่รู้ว่าควรจะปฏิรูปอะไรก่อนอะไรหลัง เพราะเราไม่เคยมีตำแหน่งประเทศชัดๆ เหมือนประเทศที่เขาปฏิรูปกันสำเร็จสักที

“ประเทศมีขีดความสามารถในการแข่งขัน คนไทยอยู่ดีกินดี มีความเสมอภาคและเป็นธรรม” เป็นตำแหน่งของประเทศไทยที่สภาพัฒน์วางไว้ให้ประเทศไทยเดินหน้าไปสู่ กว้างและเบลอใช่ไหมครับ ประเทศไหนๆในโลก ก็ต้องทำประเทศให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันและทำให้คนประเทศเขาอยู่ดีกินดี มีความเสมอภาคและเป็นธรรมทั้งนั้นแหละครับ เขียนแบบนี้กว้างไป ไม่ต้องวิเคราะห์อะไร เป็นแค่นักศึกษาก็เขียนแบบนี้ได้

ต้องเข้าใจให้ตรงกันและชัดเจนเสียตั้งแต่ตรงนี้เลยนะครับว่า ตำแหน่งของประเทศที่ดีนั้น 1) เมื่อผู้บริหารในประเทศทุกระดับอ่านแล้วต้องรู้ทันทีว่าใครมีหน้าที่ต้องทำอะไรบ้าง และอะไรต้องทำก่อนทำทีหลัง แต่ละอย่างที่ทำนั้นมันจะส่งผลเสริมกันและกันตอนไหน? อย่างไร? 2) ตำแหน่งประเทศที่ว่านั้นต้องเหมาะกับประเทศของเราสุดๆ ขนาดที่ว่าเอาชื่อประเทศอื่นมาใส่แทนแล้วตำแหน่งประเทศนั้นจะไม่ใช่ตำแหน่งที่ดีทันที เช่น เอาตำแหน่งประเทศของสิงคโปร์มาให้ประเทศไทย ก็จะไม่เหมาะสมทันทีเพราะไทยเรามีพื้นที่มีทรัพยากรธรรมชาติมากกว่า มีคนมากกว่า แตกต่างจากสิงคโปร์ และ 3) ตำแหน่งประเทศที่ดีนั้นต้องเป็นตำแหน่งประเทศ ที่เราทำได้ดีกว่าประเทศคู่แข่ง ถึงแม้ว่าคู่แข่งนั้นอยากจะพัฒนาเพื่อมาแข่งขันกับเราก็จะยากที่จะมาแข่งกับเราได้

ตำแหน่งประเทศที่ชัดเจนนี่ไม่ใช่ทำกันได้ง่ายๆ นะครับ ต้องวิเคราะห์ให้ละเอียดและตรงไปตรงมาจริงๆ เพื่อหาให้เจอว่าอะไรกันแน่ที่คนไทยประเทศไทยเราทำได้ดีกว่าประเทศอื่นๆ ในความเป็นจริง คนไทย ประเทศไทยอาจจะมีหลายเรื่องที่เราทำได้ดีกว่าประเทศคู่แข่ง แต่วิธีการเลือกตำแหน่งประเทศที่ดีที่สุด คือนอกจากจะเลือกตำแหน่งประเทศที่เราทำได้ดีกว่าแล้ว สิ่งที่เราทำได้ดีกว่านั้นจะต้องสอดคล้องกับความต้องการของตลาดโลกด้วยนะครับ ไม่ใช่เก่งกว่าในเรื่องที่ตลาดไม่ต้องการ

เลือกตำแหน่งประเทศไม่เป็น ก็เหมือนกับการชวนแฟนไปเที่ยวแล้วบอกว่า เดี๋ยวจะพาไปเที่ยวที่ที่วิวสวย อากาศดี อาหารอร่อย บอกกว้างๆ เบลอๆ แบบนี้แฟนจะจัดกระเป๋าถูกไหมครับ? แฟนจะดีใจหรือจะงงครับ? เลือกวางตำแหน่งประเทศไว้กว้างๆ ลอยๆ แบบไทย คนที่จ้องจะโกงซึ่งมีอยู่เต็มเมืองเขาก็สบายเลยสิครับ เลือกทำโครงการที่โกงกินง่ายๆก่อนแล้วก็บอกกับเราว่า โครงการนั่นแหละสอดคล้องกับแผนการปฏิรูปประเทศแล้ว