บิทคอยน์

บิทคอยน์ (Bitcoin) เป็นสกุลเงินดิจิทัล หรือเงินดิจิทัลเสมือนจริงที่อยู่ภายใต้การดูแลของระบบเน็ตเวิร์กคอมพิวเตอร์ และกำลังได้รับความนิยมทั่วโลกอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน รวมถึงประเทศไทย

ในการซื้อสินค้าหรือบริการทางอินเทอร์เน็ตที่ปฏิบัติกัน คือ เลือกสินค้าหรือบริการ และโอนเงินชำระค่าสินค้าหรือบริการเข้าบัญชีตามที่เว็บไซต์ระบุ สำหรับการซื้อสินค้าหรือบริการผ่านบิทคอยน์ สกุลเงินที่ใช้เป็นสกุลใหม่เรียกว่า “บิทคอยน์” โดยจะทำหน้าที่เป็นสื่อกลางสำหรับแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการ ค่าสกุลเงินของบิทคอยน์จะอิงกับสกุลเหรียญสหรัฐ ผู้ที่จะใช้บิทคอยน์เพียงแต่โอนเงินเข้าบริษัทเพื่อสั่งซื้อบิทคอยน์ จากนั้นก็จะได้รับซอฟต์แวร์เพื่อทำการซื้อขายสินค้าหรือบริการในเครือข่าย

เหตุที่บิทคอยน์ได้รับความนิยมอย่างมาก อาจเป็นเพราะรูปแบบการประชาสัมพันธ์ ที่ทำให้ดูว่าบิทคอยน์เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน หรือเป็นสกุลเงินใหม่ที่มีความเป็นสากล และไม่อยู่ภายใต้ความควบคุมของรัฐบาล หรือธนาคารกลางของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่สามารถใช้แลกเปลี่ยนเป็นสกุลเงินอื่นๆ รวมถึงชำระค่าสินค้าและบริการได้ ไม่ว่าจะเป็นใคร อยู่ที่ประเทศใด ก็สามารถใช้บริการบิทคอยน์ได้ โดยไม่ต้องยื่นเอกสารใดๆ เพื่อเปิดบัญชี ค่าธรรมเนียมไม่สูง

นอกจากนี้ การซื้อสินค้าออนไลน์ ผู้ขายอาจมีความกังวลว่าหากรับชำระด้วยบัตรเครดิต ผู้ซื้ออาจเรียกเงินคืนได้โดยให้เหตุผล เช่น ไม่ได้เป็นคนใช้บัตร บัตรโดนขโมย ซึ่งเมื่อผู้ขายส่งสินค้าไปแล้ว แต่กลับโดนเรียกเงินคืนจากธนาคาร บางรายอาจถูกขโมยบัตรจริง แต่บางรายก็อาจโกหก ทำให้ผู้ขายต้องเสียเวลาในการส่งเอกสารเพื่อพิสูจน์ว่าผู้ซื้อเป็นคนสั่งซื้อจริงๆ แต่บิทคอยน์เป็นช่องทางการชำระเงินที่ไม่สามารถเรียกเงินคืนได้ การที่จะส่งหรือจะรับด้วยบิทคอยน์ จึงต้องมั่นใจว่าส่งให้กับผู้รับที่ไว้ใจได้ และบิทคอยน์ แอดเดรส (Bitcoin Address) ถูกต้อง

ตาม พ.ร.บ.เงินตรา พ.ศ. 2501 ทั้งธนบัตรและเหรียญกษาปณ์ถือเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมายโดยไม่จำกัดจำนวน แต่ที่ปรากฏให้เห็นอยู่ทุกวันนี้ ศูนย์อาหารบางแห่งจะใช้คูปอง หรือบัตรเงินสดที่มีมูลค่าตามแต่จะใส่จำนวนเงิน ตามกฎหมายสิ่งนี้ไม่ถือว่าเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย แต่ก็ได้มีการปฏิบัติจนกลายเป็นเรื่องปกติธรรมดาของศูนย์อาหาร เพราะความสะดวกรวดเร็ว ไม่ต้องเสียเวลาทอนเงิน

นอกจากนี้ ในงานนิทรรศการหรือเทศกาลที่การจำหน่ายสินค้า หรือร้านค้าทั่วไปบางร้าน บางครั้งคนขายจะไม่ทอนเงินให้ครบ โดยให้เหตุผลว่าไม่มีเหรียญทอน แต่กลับยัดเยียดให้ขนม ซึ่งมักจะเป็นลูกอมแทนเงินทอนไม่ครบ จึงไม่ต่างอะไรจากการยัดเยียดขายสินค้า

การกระทำดังกล่าวถือว่าผิดกฎหมาย เพราะไม่ใช่การชำระหนี้ด้วยเงินตรา มีโทษปรับตามกฎหมาย

เมื่อความนิยมในการใช้บิทคอยน์แพร่หลายมาถึงประเทศไทย ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จึงได้ออกมาเตือนให้ประชาชนพึงระวัง และควรศึกษาข้อมูลให้ดี เพราะหน่วยข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวไม่ถือเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

นอกจากนี้ ข้อมูลของบิทคอยน์จะถูกเก็บในระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งอาจถูกโจรกรรมข้อมูลได้

บิทคอยน์ไม่มีมูลค่าในตัวเอง มูลค่าจะแปรผันไปตามความต้องการของกลุ่มคนที่ซื้อขาย มูลค่าไม่สัมพันธ์กับสภาพทางเศรษฐกิจ มูลค่าเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ผู้ถือครองมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียเงิน หากมูลค่าบิทคอยน์ลดต่ำลง บิทคอยน์ถูกสร้างขึ้นมาโดยไม่มีทุนสำรองหรือหลักทรัพย์ค้ำประกัน และไม่มีกฎหมายใดรองรับ

หากเป็นกรณีเงินตราของแต่ละประเทศ การจะผลิตเหรียญกษาปณ์หรือพิมพ์ธนบัตร จะมีเรื่องทุนสำรอง สินทรัพย์ หรือพันธบัตร เพื่อรับรองว่าเงินนั้นมีค่าและมีความน่าเชื่อถือ และมีคนยอมรับที่จะใช้จ่ายเพื่อชำระหนี้ได้ สำหรับบิทคอยน์ เมื่อไม่มีผู้ใดต้องการ บิทคอยน์จะกลายเป็นสิ่งที่ไม่มีค่าได้ การชำระค่าสินค้าหรือบริการจึงอาจถูกปฏิเสธจากร้านค้าหรือผู้ให้บริการได้

ปัจจุบันการพัฒนาเทคโนโลยีมีความก้าวไกลเป็นอย่างมาก ทำให้บางครั้งไม่ง่ายนักที่จะก้าวให้ทันตามเทคโนโลยี แม้กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันอาจไม่ทันสมัยพอ จึงเป็นการดีหากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะเร่งร่างและออกกฎหมายเพื่อให้ความคุ้มครองประชาชนอย่างจริงจัง

นอกจากการเตือนเพียงอย่างเดียว