สังคายนากฎหมายเช่าที่ดิน

รื้อเกณฑ์เงื่อนไขเวลาอัตราค่าเช่าใหม่จูงใจเจ้าของที่นาเปิดทางเซ็นสัญญา

เกษตรฯ ถกมหาดไทย รื้อกฎหมายเช่าที่ดิน แก้ปัญหาเกษตรกรถูกเอาเปรียบเช่าที่นานอกระบบ

นายชวลิต ชูขจร ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรฯ และกระทรวงมหาดไทย ได้ร่วมกันยกร่าง พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ... ก่อนเสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาต่อไป เพราะกฎหมายเก่าใช้มาตั้งแต่ปี 2524 มีลักษณะที่มีสภาพบังคับเจ้าของที่ดินมากเกินไป ทำให้เป็นเงื่อนไขที่เจ้าของที่ดินไม่ยอมทำสัญญากับเกษตรกร ส่งผลให้เกษตรกรเข้าถึงการเช่าที่ดินได้ยากขึ้น และจำเป็นต้องไปเช่าที่ดินนอกระบบแทน ซึ่งเสียค่าเช่าในอัตราที่สูง และการถูกเอาเปรียบจากเจ้าของที่ดิน

“ปัจจุบันที่ดินมีราคาสูงขึ้น และราคาสินค้าเกษตรเพิ่มขึ้น ทำให้เจ้าของที่ดินที่หมดสัญญาให้เช่าที่ดินตามกฎหมายเก่า ไม่ทำสัญญาเช่าที่ดินฉบับใหม่ ส่งผลให้เกษตรกรเข้าถึงการเช่าที่ดินยากขึ้น จึงต้องแก้ไขกฎหมายเพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงการเช่าที่ดินได้ง่ายขึ้น และเป็นธรรมกับเจ้าของที่ดิน” นายชวลิต ระบุ

สำหรับประเด็นที่ต้องมีการแก้ไขปรับปรุงใหม่ เช่น ระยะเวลาการเช่าที่กฎหมายกำหนดให้สัญญาการเช่าอายุ 6 ปี การบอกเลิกสัญญาต้องแจ้งผู้เช่าล่วงหน้าอย่างน้อย 1 ปี ทำให้เจ้าของที่ดินไม่อยากให้เกษตรกรเช่าที่ดิน จึงจะแก้ไขระยะเวลาการเช่าให้เป็นไปตามที่เจ้าของที่ดินและผู้เช่าตกลงกัน โดยกำหนดระยะเวลาเช่าขั้นต่ำเอาไว้ ขณะที่การกำหนดราคาเช่าที่ดินจะมีการปรับปรุงใหม่ และให้มีตัวแทนเกษตรกรร่วมพิจารณากำหนดราคาค่าเช่าที่ดินให้เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ด้วย

นายชวลิต กล่าวเพิ่มเติมว่า กฎหมายเช่าที่ดินฉบับปรับปรุงใหม่ จะเปิดโอกาสให้เจ้าของที่ดินและเกษตรกรตกลงเช่าที่ดินในเงื่อนไขที่ทั้งสองฝ่ายพอใจ ซึ่งจะช่วยทำให้เกษตรกรมีโอกาสเช่าที่ดินมากขึ้น จากกฎหมายเดิมที่เข้มงวดกับเจ้าของที่ดิน ส่งผลให้เจ้าของที่ดินไม่ยินยอมตกลงทำสัญญาเช่าที่ดินกับเกษตรกร แต่ใช้วิธีการให้เช่าที่ดินนอกระบบแทน

ก่อนหน้านี้ กระทรวงเกษตรฯ และกระทรวงมหาดไทยได้จัดตั้งคณะกรรมการศึกษาปัญหาร่วมกันมากว่า 3 ปี โดยข้อเสนอของคณะวิจัยเห็นว่า ควรมีคณะกรรมการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (คชก.) ในแต่ละจังหวัด โดยนอกเขตเทศบาลให้มีตัวแทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นกรรมการ ตัวแทนผู้เช่าที่ดินและผู้ให้เช่าที่ดินฝั่งละ 4 คน เป็นกรรมการ คชก.ยังมีหน้าที่ในการกำหนดอัตราค่าเช่าขั้นสูงของแต่ละท้องที่ตำบล และให้พิจารณาราคาใหม่ทุก 3 ปี ตลอดจนมีหน้าที่พิจารณาวินิจฉัยข้อพิพาทการเรียกเก็บค่าเช่าที่ดิน