หุ้นปันผล-ปันผลหุ้น

ที่จริงสัปดาห์นี้ ผมควรจะเขียนเรื่องธุรกิจเด่นดับในปี 2557 ต่อ แต่บังเอิญช่วงนี้เป็นช่วงประกาศจ่ายเงินปันผล หลังจากประกาศผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนทุกบริษัทในตลาดหลักทรัพย์และตลาด mai บริษัทที่ยังไม่ได้ส่งงบการเงินก็จะถูกตลาดหลักทรัพย์ขึ้นเครื่องหมาย NP และ SP เพื่อเตือนนักลงทุนและห้ามซื้อขายในเวลาถัดมา

ในฐานะที่เป็นนักลงทุนคนหนึ่ง ผมก็ตั้งหน้าตั้งตาเฝ้ารอดูผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนต่างๆ ที่ผมถือหุ้นอยู่และบริษัทจดทะเบียนที่แม้ไม่ได้ถือหุ้น แต่เฝ้าติดตามผลประกอบการ เพื่อที่จะลงทุนในอนาคต มีทั้งผิดหวัง สมหวังและเกินคาดหลังจากผลประกอบการที่เพิ่งประกาศมา และอีกสิ่งหนึ่งที่นักลงทุนทุกท่านรอคอยก็คือ การประกาศจ่ายเงินปันผลของบริษัทที่ตัวเองถือลงทุนอยู่ บางบริษัทก็มีนโยบายจ่ายเงินปันผลปีละครั้ง บางบริษัทก็จ่ายทุกครึ่งปี บริษัทที่ใจดีและมีสภาพคล่องสูงก็ประกาศจ่ายปันผลปีละ 4 ครั้ง ท่านนักลงทุนควรจะดูประวัติการประกาศจ่ายเงินปันผล ดูวัน XD และวันที่จ่ายปันผลจริงในอดีตก็พอจะคาดการณ์ของปีนี้ได้ง่ายขึ้น เพราะว่าส่วนใหญ่จะส่งงบและประกาศ XD และวันจ่ายเงินปันผลในช่วงเดือนเดียวกัน แต่อาจจะต่างกันแค่วันที่เท่านั้น

ส่วนเงินปันผลจะจ่ายมากน้อยก็อาจจะย้อนดูว่าอีก 4-5 ปีที่ผ่านมา บริษัทมีนโยบายจ่ายเงินปันผล (PAYOUT RATIO) คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของกำไรสุทธิและอ่านนโยบาย PAYOUT RATIO จากรายงาน 561 ของบริษัท แล้วนำมาคำนวณจากกำไรสุทธิทั้งปี ซึ่งท่านนักลงทุนก็พอจะทราบผลกำไรงวด 9 เดือนอยู่แล้ว เพียงคาดหมายกำไรของไตรมาส 4 ก็พอจะคาดการณ์เงินปันผลได้พอเลาๆ ท่านนักลงทุนบางท่านนิยมที่จะลงทุนในหุ้นปันผล (หุ้นที่มีการจ่ายปันผลที่มี DIVIDEND YIELD สูงๆ) ซึ่งถ้าเป็นแนวทางการลงทุนที่อนุรักษนิยมดี แต่ท่านควรตรวจดูผลประกอบการย้อนหลังสัก 45 ปี และอัตราเงินปันผลที่จ่ายว่ามีการเติบโตสม่ำเสมอหรือไม่ ถ้าเป็นบริษัทที่อยู่ในอุตสาหกรรมที่เป็นตะวันตกดิน มีผลประกอบการที่แย่ลงทุกปี ถึงแม้ว่าจะจ่ายปันผลทุกปี หุ้นของบริษัทประเภทนี้ก็ไม่น่าสนใจ ถ้านักลงทุนดูผลประกอบการย้อนหลังแค่ปีเดียว เห็นว่าบริษัทจ่ายปันผลสูง บางครั้งอาจจะเป็นปีที่บริษัทจ่ายปันผลพิเศษคือ นำกำไรสะสมมาจ่ายด้วยหรือปีนั้นบริษัทขายทรัพย์สินของกิจการหรือหุ้นบริษัทในเครือออกไปได้กำไรมาก จึงจ่ายปันผลพิเศษให้ก็อาจจะทำให้มองภาพรวมการลงทุนของบริษัทนี้ผิดไปได้ ถ้าท่านไม่ได้วิเคราะห์งบการเงินของบริษัทนี้ให้ดีพอ เป็นต้น

นอกเหนือจากท่านจะต้องวิเคราะห์งบการเงินของบริษัท (ซึ่งควรจะต้องดูย้อนหลังอย่างน้อย 35 ปี) แล้ว การคาดหมายเงินปันผลก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่มีผลกระทบกับราคาหุ้นด้วยเช่นกัน โดยหุ้นที่มีผลประกอบการเหมือนกัน แต่บริษัทหนึ่งจ่ายปันผลอีกบริษัทไม่จ่ายปันผลแน่นอน นักลงทุนส่วนใหญ่มักจะเลือกลงทุนในหุ้นที่จ่ายปันผลมากกว่า ทำให้ราคาหุ้นและ P/E ของบริษัทแพงกว่าหุ้นที่ไม่จ่ายปันผล

นอกจากการจ่ายปันผลเป็นเงินสดแล้ว ก็มีหลายๆ บริษัทที่จ่ายปันผลเป็นหุ้น โดยปีนี้เท่าที่ผมนับดูมีสิบกว่าบริษัทที่จ่ายปันผลเป็นหุ้นควบกับปันผลเงินสด ซึ่งเกือบทุกบริษัทที่จ่ายปันผลทั้งหุ้นและเงินสด จำนวนเงินสดที่จ่ายไปผู้ถือหุ้นจะไม่ได้รับ แต่จะได้เพียงแค่หุ้นปันผล ส่วนเงินสดปันผลถูกนำเป็นเงินภาษีหัก ณ ที่จ่ายของปันผลรวมทั้งหมด ซึ่งบริษัทที่ใช้วิธีนี้ส่วนใหญ่จะมีความต้องการที่จะเก็บเงินสดไว้ใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนกิจการ แต่กลัวว่าผู้ถือหุ้นจะน้อยใจที่ไม่จ่ายปันผลให้

ที่จริงการจ่ายปันผลเป็นหุ้น ไม่ได้ทำให้ผู้ถือหุ้นได้ประโยชน์อะไรเลย กลับเสียประโยชน์เสียด้วยซ้ำ ผมจะยกตัวอย่างให้ดูนะครับ สมมติว่าบริษัท A มีทุนจดทะเบียน 100 ล้านหุ้น ราคาพาร์เท่ากับ 1 บาท บริษัทมีกำไรสะสม 20 ล้านบาท ต่อมาบริษัทจ่ายปันผลรวม 11,111,111 บาท ทำให้กำไรสะสมลดลงไปเหลือ 8,888,889 บาท ส่งผลกระทบให้ส่วนของผู้ถือหุ้นลดไป 1,111,111 บาท เนื่องจากมีหุ้นปันผลใหม่เพิ่มมา 10 ล้านหุ้น

คราวนี้เรามาดูกำไรสุทธินะครับ ถ้าบริษัทมีผลกำไรสุทธิปีถัดมาที่ 20 ล้านบาท ถึงไม่จ่ายปันผลเป็นหุ้นนั่นหมายถึงจะมีกำไรสุทธิ/หุ้นเท่ากับ 0.20 บาท แต่หลังจากจ่ายปันผลหุ้นกำไรสุทธิ/หุ้นจะเหลือเพียง 20,000,000 หาร 110,000,000 เท่ากับ 0.182 บาทเท่านั้น

ถ้าให้ P/E 15 เท่า ถ้าไม่จ่ายปันผลหุ้น ราคาหุ้นควรจะอยู่ที่ 3 บาท แต่ถ้าจ่ายปันผลราคาหุ้นจะอยู่ที่ 2.73 บาทเท่านั้น จะเห็นได้ว่าการจ่ายปันผลเป็นหุ้น+เงินสดไม่ทำให้ผู้ถือหุ้นได้ประโยชน์เลย นอกจากเงินปันผลเป็นเงินสดจะไม่ได้รับแล้ว (เพราะถูกนำไปหักเป็นภาษีหัก ณ ที่จ่าย) ยังทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทหายไปเท่ากับจำนวนเงินปันผลเงินสด และยังทำให้ราคาหุ้นเมื่อคำนวณด้วย P/E เดียวกันจะมีราคาถูกลง

สัปดาห์หน้าผมจะมาต่อเนื่องธุรกิจเด่นดับในปี 2557 ตอนที่ 8 นะครับ