TPP-RCEP ยังฝุ่นตลบ

สัปดาห์ที่แล้วมีการประชุม ความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก หรือ TPP ค่ะ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือที่ประชุมไม่สามารถตัดสินใจอะไรได้

สาเหตุสำคัญมาจากบารัก โอบามา ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ไม่ได้อำนาจพิเศษในการเจรจาการค้าแบบเร่งด่วน หรือที่เรียกย่อๆ ว่า กฎหมายฟาสต์แทร็ก ทำให้เรื่องที่สหรัฐมาตกลงกับที่ประชุม TPP อาจไม่ได้รับความเห็นชอบจากสภาคองเกรส แน่นอนค่ะว่าพอเป็นแบบนี้ ประเทศสมาชิกคู่เจรจาก็ไม่มั่นใจและไม่กล้าเสี่ยงตกลงอะไรด้วย เพราะแบไต๋สุดท้ายไปก็อาจโดนแก้ไขอีก

การไม่ได้ฟาสต์แทร็กจะทำให้ TPP สะดุดอย่างแน่นอน เพราะที่ผ่านมาสหรัฐเคยเจรจาการค้ากับเกาหลีใต้ แต่สุดท้ายสภาคองเกรสไม่เห็นด้วย ต้องแก้ไขข้อตกลงกันใหม่ เสียเวลาเป็นปีๆ ถ้าการเจรจาสองฝ่ายยังมีปัญหาขนาดนั้น TPP ซึ่งมีสมาชิกกว่า 10 ประเทศจึงน่าจะยิ่งลำบาก

ข้ามฟากมาฝั่ง ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค หรือ RCEP ก็ยังมีปัญหาฝุ่นตลบไม่แพ้กัน เนื่องจากมีประเทศคู่ตรงข้ามอย่างอินเดีย และ ออสเตรเลีย มารวมกันอยู่ในเวทีเดียว

ในแง่ภูมิศาสตร์ ออสเตรเลียอยู่ไกลจากประเทศอื่นๆ มากค่ะ จึงทำให้ไม่อยากถูกปล่อยทิ้งไว้ นโยบายปัจจุบันได้เปิดเสรีทุกด้านเต็มกำลัง ลดภาษีสินค้าต่างๆ เหลือ 0% ให้หมด

ขณะที่อินเดียขึ้นชื่อเรื่องการคุมเข้มกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า (Rule of Origin) พร้อมทั้งยังมีมาตรการกีดกันการค้าเสรีอีกหลายเรื่อง

นอกจากคู่ตรงข้ามอย่างอินเดียออสเตรเลียแล้ว RCEP ยังมีคู่ญี่ปุ่นและจีนที่ยังมีปัญหากันเองจนไม่อาจคุยกันได้อย่างเต็มที่ และญี่ปุ่นก็ไม่ต้องการเปิดเสรีสินค้าเกษตรให้ใครด้วย

แม้อาเซียนจะมีข้อตกลงเขตการค้าเสรีกับประเทศต่างๆ เหล่านี้แล้ว รวมถึงได้คะแนน เออีซี สกอร์การ์ด ด้านการบูรณาการเข้ากับเศรษฐกิจโลกมากที่สุดในเป้าหมายเออีซี 4 ด้าน แต่ก็ไม่ได้ทำให้การเจรจา RCEP ราบรื่น

ระหว่างที่ยังตอบได้ยากว่า TPP และ RCEP จะตกลงเสร็จสิ้นทันเดือน มี.ค.นี้ และปี 2558 หรือไม่ เวทีความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก หรือ APEC ก็ต้องการให้ทั้งสองความร่วมมือเป็นบันไดนำไปสู่เขตการค้าเสรีเอเชียแปซิฟิก หรือ FTAAP

นั่นหมายความว่า RCEP ซึ่งประกอบด้วยประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมาก ต้องปรับมาตรฐานตัวเองให้เท่า TPP ตั้งแต่ตอนนี้ด้วย

ในส่วนของไทยเอง ดิฉันมองว่าเราปรับตัวให้เข้ากับมาตรฐานของ RCEP ได้ไม่ยากค่ะ แม้ในขณะนี้จะดูเหมือนยังฝุ่นตลบอยู่บ้างก็ตาม แต่ในส่วนของ TPP นั้นยังมีข้อน่ากังวลอยู่มาก

ถ้าเราต้องการสิทธิประโยชน์จาก TPP ก็ต้องเร่งปรับตัวค่ะ เพื่อให้เราพร้อมไม่ว่าจะเจรจาจบในปีนี้หรือไม่ อย่างไรก็ดี รัฐบาลต้องพิจารณาให้ดีค่ะว่า การเข้าไปใช้มาตรฐานระดับ TPP จะส่งผลกระทบต่อคนในประเทศมากน้อยขนาดไหน

รัฐไม่ควรนิ่งเฉย แต่ต้องเร่งช่วยคนที่ต้องการความช่วยเหลือ ไทยจะได้ปรับตัวให้ได้มาตรฐานและรับประโยชน์ที่ควรจะได้อย่างเต็มที่ค่ะ