ผลกระทบจากการเมืองต่อการลงทุนไทย

.....ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์

ความจริงแล้วสถานการณ์ทางเศรษฐกิจของไทยในช่วงต้นปี 2553 นับว่าดีมาก เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจการลงทุนของโลกได้ฟื้นตัวอย่างมากและรวดเร็วกว่าที่คาดหมายเอาไว้เดิม แม้ว่ากระบวนการฟื้นตัวยังอยู่ในภาวะเปราะบางอยู่ก็ตาม ซึ่งกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้คาดว่าเศรษฐกิจโลกในปี 2553 จะขยายตัวในอัตราสูงถึง 4.2% ซึ่งจะส่งผลดีอย่างมากทั้งต่อการส่งออกของประเทศ และต่อการท่องเที่ยว

สำหรับผลผลิตภาคอุตสาหกรรมได้เพิ่มขึ้นมาก โดยจากตัวเลขของธนาคารแห่งประเทศไทย ผลผลิตในช่วงไตรมาสแรกของปี 2553 เพิ่มสูงถึง 30.8% เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2552 โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ และอุตสาหกรรมเหล็กและเหล็กกล้า เติบโตสูงถึง 86.6% 60.7% และ 63.5% ตามลำดับ

จากสถานการณ์ที่เอื้ออำนวยข้างต้น ทำให้เศรษฐกิจไทยสามารถปรับเปลี่ยนจากภาวะเติบโตทางเศรษฐกิจที่ติดลบ 4 ไตรมาสติดต่อกันได้เป็นผลสำเร็จ และเริ่มเปลี่ยนมาเป็นตัวเลขบวกนับตั้งแต่ไตรมาส 4 ของปี 2552 เป็นต้นมา โดยขยายตัวในอัตราสูงถึง 5.8% เมื่อเปรียบเทียบกับระยะเดียวกันของปี 2551 ยิ่งไปกว่านั้น อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจในช่วงไตรมาสแรกของปี 2553 ยังคาดว่าจะขยายตัวสูงถึง 89%

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองภายในประเทศกลับกลายเป็นความท้าทายสำคัญ โดยในช่วงเดือน เม.ย. 2553 ได้เกิดเหตุการณ์ความไม่สงบจนถึงขั้นมีผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่ง ได้ส่งผลกระทบค่อนข้างมากต่อภาคเศรษฐกิจต่างๆ แตกต่างกันไป

ภาคท่องเที่ยว ได้รับผลกระทบมากที่สุด จำนวนนักท่องเที่ยวต่างประเทศ ซึ่งเดิมมี 14.15 ล้านคน ในปี 2552 และตั้งเป้าหมายเพิ่มขึ้นเป็น 15.5 ล้านคน ในปี 2553 โดยในช่วงไตรมาสแรกของปี 2553 มีนักท่องเที่ยวต่างประเทศ 4.68 ล้านคน เพิ่มขึ้นมากถึง 28.4% เมื่อเปรียบเทียบกับระยะเดียวกันของปี 2552 ทำให้เป้าหมายที่การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยตั้งเอาไว้ 15.5 ล้านคน นับว่าใกล้แค่เอื้อม

แต่จากสถานการณ์ความวุ่นวาย คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ได้ประเมินเบื้องต้นว่าตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2553 น่าจะลดลงเหลือเพียง 1213 ล้านคน

ภาคส่งออก มูลค่าส่งออกในช่วงไตรมาสแรกของปี 2553 เพิ่มสูงขึ้นถึง 32% เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2552 และกระทรวงพาณิชย์มั่นใจว่ามูลค่าส่งออกไตรมาส 2 จะยังคงขยายตัวสูงถึง 16% ทั้งนี้ได้คาดการณ์ว่าตัวเลขส่งออกรวมทั้งปี 2553 จะขยายตัว 14% เป็น 1.73 แสนล้านเหรียญสหรัฐ เนื่องจากสถานการณ์ข้างต้นไม่ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการผลิตและการส่งออกโดยตรง การผลิตยังเป็นตามปกติ นับว่าแตกต่างจากกรณีการปิดสนามบินเมื่อปลายปี 2551 ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงและอย่างรุนแรง แต่ก็ได้รับผลกระทบทางอ้อมในระดับหนึ่ง

ความจริงแล้วผู้ซื้อจากต่างประเทศไม่สนใจแต่อย่างใดว่าจะมีเหตุการณ์นองเลือดคนล้มตายมากน้อยเพียงใด โดยสนใจแต่เพียงว่าจะสามารถจัดส่งสินค้าถึงมือในปริมาณที่กำหนดและตรงตามกำหนดเวลาหรือไม่ เหตุการณ์ความวุ่นวายได้ส่งผลกระทบทำให้ผู้ซื้อจากต่างประเทศต้องแบ่งคำสั่งซื้อบางส่วนไปยังประเทศอื่นๆ เพื่อลดความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ เนื่องจากหวั่นเกรงว่าหากเหตุการณ์ลุกลามมากขึ้นในอนาคต จะทำให้โรงงานในไทยไม่สามารถผลิตและจัดส่งได้ตามที่ต้องการ

อย่างไรก็ตาม เป็นผลกระทบในระยะยาว ไม่ส่งผลกระทบในระยะสั้นในช่วงไตรมาส 2 ของปี 2553 เนื่องจากได้รับคำสั่งซื้อเอาไว้แล้วล่วงหน้า

นอกจากนี้ อุตสาหกรรมผลิตเพื่อส่งออกโดยเฉพาะอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ การผลิตเสื้อผ้าสำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูง ฯลฯ ยังได้รับผลกระทบโดยอ้อมในด้านโลจิสติกส์ เนื่องจากสายการบินมีผู้โดยสารน้อยมายังประเทศไทยลดลง ทำให้เลือกใช้เครื่องบินขนาดเล็กลงมาให้บริการในเส้นทางนี้ ส่งผลให้มีพื้นที่ใต้ท้องเครื่องบิน (Belly) ลดน้อยลงตามไปด้วย เนื่องจากรายได้จากการขนส่งผู้โดยสารเป็นรายได้หลัก ส่วนรายได้จากการขนส่งสินค้าเป็นรายได้เสริมเท่านั้น

ปัญหาข้างต้นทำให้บางครั้งประสบปัญหาความล่าช้าในการจัดส่ง เนื่องจากพื้นที่ใต้ท้องเครื่องบินเต็ม อนึ่ง ความจริงแล้วไม่ใช่เป็นเรื่องใหม่แต่อย่างใด ได้เคยเกิดเหตุการณ์คล้ายคลึงกันนี้เมื่อครั้งการระบาดของโรคซาร์สเมื่อปี 2546 ทำให้ผู้โดยสารเครื่องบินลดลงมาก ทำให้สายการบินต้องลดขนาดเครื่องบินหรือยกเลิกเที่ยวบินจำนวนมากเช่นเดียวกัน ส่งผลทำให้พื้นที่รับสินค้าใต้ท้องเครื่องบินลดลงตามไปด้วย