กีฬามากกว่าการสร้างคน

นักเทนนิส นักกอล์ฟ นักแข่งรถ ฯลฯ ดังๆ ทั่วโลกตอนนี้คือเศรษฐีตัวจริง ใครดังติดอันดับต้นๆ ตราสินค้าโฆษณาที่ติดเสื้อหรือหมวกที่ใส่กันแดด รองเท้าที่ใส่ตอนแข่งขัน ฯลฯ ล้วนเป็นเงินรายได้ทั้งนั้น ค่าตัวนักฟุตบอลดังๆ หนึ่งทีมอาจมากกว่างบประมาณบางประเทศเสียอีก

เงินหมุนเวียนในการแข่งขันแต่ละนัดมหาศาล... ทั้งค่าตัวนักกีฬา ค่าโฆษณาริมสนาม ค่าลิขสิทธิ์ถ่ายทอด ฯลฯ การกีฬาทุกวันนี้จึงเป็นเรื่องหลายมิติ

ในทางจิตวิทยา กีฬาเปรียบเสมือนการแข่งขันซึ่งเป็นสัญชาติในใจของมนุษย์ทุกคน กีฬาคือการต่อสู้แบบตัวแทน นักกีฬาคือตัวแทนของคนหลายกลุ่ม ซึ่งหมายถึงคนเชียร์ พวกเขาจะมีอารมณ์ร่วมในการแข่งขัน จะดีใจ เสียใจ ในการชนะหรือแพ้ไม่น้อยไปกว่าตัวนักกีฬาเอง

คนกรีกจำลองกีฬามาจากการเตรียมร่างกายสนับสนุนการรบ เช่น พุ่งแหลน มวยปล้ำ ชกมวย แข่งรถม้า ฯลฯ นครรัฐต่างๆ ส่งนักกีฬามาค้างแรมกันเป็นเดือนๆ แข่งขันถวายเทพที่ตนเคารพบูชาอย่างเอาเป็น เอาตาย คนกรีกไม่ได้แข่งแค่กีฬา Olympics ที่ Olympia หรอกค่ะ ผู้เขียนยังเห็นพวกเขาแข่งกีฬากันอีกหลายแห่ง เช่น ที่ Athenes Delphi Delos สนามกีฬาสมัย 2,000 กว่าปีก่อนยังมีร่องรอยเห็นได้ชัดเจน

หลังจากโรมันมีอำนาจเหนือกรีก พวกโรมันสร้าง Bath หรือที่อาบน้ำสาธารณะให้เป็น Sport Club นำพวก Gladiator ที่เป็นเชลยบ้าง นักรบอาชีพบ้าง อยากดังอวดสาวบ้าง มาสู้กันจนตายจริงๆ เพื่อความบันเทิงใจในสังเวียนที่เรียกว่า Colosseo และ Colosseo ได้กลายมาเป็นต้นแบบสถาปัตยกรรมสนามกีฬายักษ์ในปัจจุบัน

สองพันปีต่อมากีฬาไม่ใช่การแข่งขันเพื่อถวายเทพหรือความบันเทิงใจอีกแล้ว เมื่อฮิตเลอร์ใช้กีฬา Olympics แสดงความยิ่งใหญ่ของคนอารยัน

และในวันนี้... กีฬาได้กลายเป็นเรื่องที่เกี่ยวเนื่องกับเงิน ชื่อเสียง สินค้า ศักดิ์ศรีของประเทศ รวมไปถึงเป็นหมวดหนึ่งของการพนัน ฯลฯ สื่อต่างๆ เพิ่มความสำคัญให้กับหมวดกีฬา TV จัดเวลาให้กับกีฬา หนังสือพิมพ์จัดข่าวกีฬาไว้อีกฉบับ

มหาวิทยาลัยในต่างประเทศให้ความสำคัญกับการกีฬาอย่างมาก กล่าวกันว่า ชื่อเสียงของ UCLA ได้ตัวช่วยอย่างมากจากทีมบาสเกตบอลของมหาวิทยาลัย UCLA จนคนอาจรู้จักนักบาสเกตบอลของมหาวิทยาลัย UCLA มากกว่ามหาวิทยาลัยเสียอีก

หลักสูตรการศึกษาตะวันตกให้ความสำคัญกับการกีฬาอย่างมาก วันที่ผู้เขียนพาลูกชายไปสมัครเรียนที่โรงเรียนนานาชาติ Dulwich ที่ภูเก็ตเมื่อเกือบยี่สิบปีที่แล้ว ครูใหญ่บอกว่า... “วิธีการหนึ่งที่โรงเรียนฝึก Man ให้เป็น Gentleman คือ การฝึกผ่านการเล่นกีฬา”

สถาบันการศึกษาเมืองไทยปัจจุบัน ก็ให้ความสำคัญทางการกีฬามากขึ้น เราไม่เพียงแต่รู้จักฟุตบอลประเพณีจุฬาธรรมศาสตร์เท่านั้น แต่หลายมหาวิทยาลัยได้เปิดสอนวิทยาศาสตร์การกีฬา และเปิดโครงการช้างเผือกรับนักกีฬาเก่งๆ เข้าไปเป็นนักศึกษาเพื่อสร้างชื่อเสียงให้กับมหาวิทยาลัย

ท่านผู้อ่านคะ... ผู้เขียนกำลังจะนำท่านไปพบกับครอบครัวชาวรัสเซียครอบครัวหนึ่งที่มุ่งมั่นทุ่มเทพาลูกสาวคนหนึ่งระหกระเหินเพื่อเปลี่ยนชีวิตลูกสาวให้ก้าวข้ามความทุกข์ยาก ขึ้นเป็นนักกีฬาเทนนิสยอดเยี่ยมคนหนึ่งของโลกที่คนรู้จักกันในชื่อ Maria Sharapova n

(อ่านต่อวันอังคารหน้าค่ะ)