กระตุ้นคนปรับตัวหนุนสิ่งแวดล้อมภูมิภาคดีขึ้น

นักวิชาการติงหลักไม่แทรกแซงสกัดฝันกฎหมายสิ่งแวดล้อมอาเซียน กระทุ้งผู้บริโภคปรับพฤติกรรม

นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า กฎบัตรอาเซียนได้กำหนดให้ชาติสมาชิกต้องดำเนินการให้กฎหมายเรื่องสิ่งแวดล้อมมีความกลมกลืนกัน แต่ในทางปฏิบัติทำได้ยาก เนื่องจากการบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมในอาเซียน ซึ่งยึดหลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในของกันและกันทำให้ไม่มีองค์กรที่กำกับดูแลและบทลงโทษกรณีที่สมาชิกไม่ปฏิบัติตาม

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ กรณีปัญหาหมอกควันที่เกิดจากการเผาป่าในอินโดนีเซีย ที่กระทบถึงสิงคโปร์ มาเลเซีย และไทย ซึ่ง 9 ประเทศได้ให้สัตยาบันในความตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน มีเพียงอินโดนีเซียที่เป็นต้นตอของปัญหายังไม่ให้สัตยาบันในความตกลงฉบับดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่รุนแรงขึ้นจะเป็นปัจจัยกดดันให้รัฐบาลของแต่ละประเทศต้องปรับเปลี่ยนนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม ขณะที่ภาคเอกชนได้ปรับตัวนำไปก่อนแล้ว เนื่องจากถูกบังคับจากคู่ค้าทั้งสหรัฐและสหภาพยุโรปที่ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น นอกเหนือจากการปล่อยคาร์บอนแล้ว ยังให้ความสำคัญกับการใช้น้ำด้วย

ทั้งนี้ ผู้บริโภคต้องเริ่มปรับพฤติกรรมหันมาให้ความสำคัญกับเรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ไม่ต้องรอภาครัฐขับเคลื่อน ซึ่งขณะนี้เริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงในอาเซียนบ้างแล้ว เพราะคนรุ่นใหม่เริ่มตระหนักเรื่องนี้

“หนึ่งในกระแสฮิตในเมืองไทยตอนนี้ คือ การปั่นจักรยาน จึงมีแนวคิดจัดโครงการนำร่องสมาร์ท ไบค์ คาร์บอน ออฟเซ็ต โดยจะเปิดตัวในงานไบค์ เฟสต์ 2013 ที่จัดระหว่างวันที่ 7-10 พ.ย. ที่สถานีรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงค์ มักกะสัน” นายบัณฑูร กล่าว

โครงการนี้มีเป้าหมายกระตุ้นให้คนไทยขี่จักรยานมากขึ้น เพราะเห็นความสำคัญในการลดจำนวนการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยเตรียมแจกอุปกรณ์สำหรับเก็บข้อมูลการปั่นจักรยานให้แก่อาสาสมัคร 200 ราย เพื่อนำมาคำนวณสัดส่วนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมทั้งเก็บสะสมแต้มที่แปลงจากจำนวนคาร์บอนที่ลดลง ซึ่งผู้ขี่จักรยานสามารถนำไปแลกซื้อผลิตภัณฑ์สีเขียวกับบริษัทที่เข้าร่วมโครงการ และมีแผนทดลอง 6 เดือนก่อนขยายไปในวงกว้าง