ขายข้าวจีทูจี...จีนหรือแค่ราคาคุย

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐ

กลายเป็นมหากาพย์อีกครั้ง กับการระบายสต๊อกข้าวสารของรัฐบาลที่มีอยู่ถึง 16-17 ล้านตัน โดยเฉพะการขายแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) ให้กับรัฐบาลจีน ที่แต่ละครั้งมักจะประกาศตัวเลขหลายล้านตัน แต่ก็ถูกตั้งคำถามทุกครั้งไปว่า ขายได้จริงตามราคาคุยหรือไม่

โดยเฉพาะการที่ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ระบุหลังการมาเยือนของ หลี่เค่อเฉียง นายกฯ จีน ว่าจีนจะซื้อข้าวจากไทยปีละ 1 ล้านตัน เป็นเวลา 5 ปี รวม 5 ล้านตัน

ถ้าย้อนไปสมัย บุญทรง เตริยาภิรมย์ เป็น รมว.พาณิชย์ เมื่อเดือน ต.ค. 2555 ว่า ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) ขายข้าว 7.32 ล้านตัน ให้ผู้ซื้อหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ รวมถึงจีน

หลังข่าวออกมา ซูทาร์โต อลิโมโซ ประธานหน่วยงานนำเข้าของอินโดนีเซีย (บูล็อก) และ ออร์ลาน เอ คาลายัก ประธานหน่วยงานนำเข้าฟิลิปปินส์ ระบุว่า ไม่มีแผนที่จะนำเข้าข้าวจากประเทศใดก็ตาม

สำหรับจีน บุญทรง ได้เสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบการทำเอ็มโอยูซื้อขายข้าวกับจีน ปริมาณ 5 ล้านตัน แต่เมื่อถึงเวลาเซ็นเอ็มโอยูจริง ระหว่าง บุญทรง กับ รมว.การค้าของจีน โดยมี ยิ่งลักษณ์ เป็นสักขีพยานนั้น กลับไม่มีการกำหนดทั้งปริมาณและระยะเวลาการส่งมอบข้าว

โดย ก่วนมู่ เอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทยในขณะนั้น ให้สัมภาษณ์ตอกย้ำว่า จีนไม่เคยมีสัญญาซื้อข้าวไทยจำนวน 5 ล้านตันตามที่รัฐบาลไทยกล่าวอ้าง

ต่อมา นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล มารั้งตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและ รมว.พาณิชย์ แทน บุญทรง ประเทศจีนก็ถูกอ้างถึงอีกครั้ง ในฐานะซื้อข้าว 5 ล้านตัน จากสต๊อกข้าวสารที่รัฐมีอยู่ 1617 ล้านตัน ซึ่งจนบัดนี้ก็ยังไม่มีเอกสารหลักฐานออกมา

และหลังจากเยือนจีน นิวัฒน์ธำรง ก็ระบุว่ามีสัญญา ไม่ใช่เอ็มโอยู ขายข้าวให้บริษัท เป่ยต้าหวง กรุ๊ป ในมณฑลเฮยหลงเจียง ปริมาณ 1.2 ล้านตัน แต่ก็ถูกสื่อต่างประเทศอย่างรอยเตอร์ส ตีข่าวทั่วโลกว่า ทางการจีนยืนยันว่ายังไม่มีการลงนามซื้อข้าวจากไทย

นิวัฒน์ธำรง จึงต้องออกมายอมรับว่า ยังไม่มีการลงนามจริง เพราะติดปัญหารายละเอียด แต่ยืนยันว่าจะลงนามภายในเดือน ต.ค.นี้

แต่ที่น่าสังเกตคือ บริษัท คอฟโก หน่วยงานนำเข้าข้าวของจีนที่ร่วมคณะมากับนายกฯ หลี่เค่อเฉียง กลับแจ้งกับสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ว่า ไม่มีการรายงานข้อตกลงระหว่างรัฐบาลไทยกับเป่ยต้าหวง

ที่สร้างความฮือฮาที่สุดของที่สุดอีกครั้งในการขายข้าวจีนล่าสุด คือ คำแถลงของ ยิ่งลักษณ์ ในวันสุดท้ายของการเยือนไทยของ หลี่เค่อเฉียง ที่ว่าจีนตกลงซื้อข้าวจากไทยปีละ 1 ล้านตัน เป็นเวลา 5 ปี รวม 5 ล้านตัน

คำแถลงดังกล่าวสร้างความสับสนหลายอย่าง จน นิวัฒน์ธำรง ต้องออกมายอมรับว่า 1.การซื้อข้าว 5 ล้านตัน ยังเป็นเพียงขั้นตอนการเจรจาระหว่างจีนและไทย ยังไม่มีการลงนามใดๆ

2.นิวัฒน์ธำรง จะเดินทางไปคุยรายละเอียดกับ รมว.การค้าจีน เดือน พ.ย. เพื่อให้ได้สัญญาขายข้าวกลับมาภายในเดือน พ.ย.นี้ หรืออย่างช้าไม่เกินเดือน ธ.ค. เพื่อจะได้ส่งมอบข้าวให้จีนตั้งแต่ต้นปี 2557 ปีละ 1 ล้านตัน

คำชี้แจงของ นิวัฒน์ธำรง วรรคนี้ อ่านแล้วจะรู้สึกคุ้นๆ หากไม่รู้ว่าเพราะอะไร ขอให้ย้อนกลับไปอ่านช่วงยุค บุญทรง เป็น รมว.พาณิชย์ ดู

แล้วจะรู้ได้ทันทีว่า ตัวเลข 5 ล้านตัน จริงหรือหลอก