คอหนัง

ท่านผู้อ่านทุกท่าน มีใครเป็น “คอหนัง” บ้างมั้ยครับ

ถ้าคำตอบคือ “เป็น” ปกติดูหนังของถิ่นแคว้นแดนใดกันบ้างครับ หนังฝรั่ง? หนังจีน? หนังไทย?

แล้วมีใครเคยดู “หนังอาเซียน” บ้างมั้ยครับ???

หากคำตอบคือ “ไม่” ขอให้ท่านหยุดอ่านคอลัมน์ผมก่อน17.39 วินาที แล้วลองจินตนาการหนังในแต่ละประเทศอาเซียนดูว่าน่าจะมีหน้าตา เอฟเฟกต์ เนื้อหา เป็นยังไง ที่สำคัญจินตนาการเสร็จอย่าลืมกลับมาอ่านต่อด้วยครับ (ฮา)

ผมเองเพิ่งมีโอกาสได้ดูหนังอาเซียนจากงานของสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมานี่เอง ในงานมี คุณก้อง ฤทธิ์ดี นักวิจารณ์หนังชื่อดัง เป็นทั้งวิทยากรและผู้นำหนังอาเซียนมาให้ชมกันแบบ “เมดเลย์”

ถ้า 17.39 วินาที ที่ทุกท่านใช้จินตนาการ “มโน” ได้ว่าหนังในแต่ละประเทศอาเซียนจะต้องเป็นหนัง “อินดี้” เป็นหนังนอกกระแส หนังน่าเบื่อ ไม่น่าชม บอกได้เลยครับว่า “คิดผิด”

แม้วันนั้นผมจะได้ชมเพียงเรื่องละนิด เรื่องละหน่อย แต่ก็เห็นได้เลยว่าเนื้อหาและวิธีการนำเสนอของหนังในอาเซียนน่าสนใจมาก

เช่น หนังเรื่อง Dilemma ของอินโดนีเซีย เรื่องนี้เป็นหนังศาสนา สะท้อนความขัดแย้งระหว่างความเชื่อของคน 2 กลุ่ม ที่นับถือศาสนาอิสลาม เขานำเสนอมุมมองของเรื่องนี้ผ่านตัวละครหลายตัว เปิดบทแรกให้เห็นด้วยการประท้วง ใช้เนื้อหา มุมภาพชวนระทึกและเร้าใจ เอาเป็นว่านั่งดูไปตาไม่ได้กะพริบ

อีกเรื่องหนึ่งเป็นหนังบู๊ของมาเลเซีย ชื่อเรื่องว่า Bunohan ถ้าไม่ได้คาดหวังว่าจะต้องเห็นเอฟเฟกต์กระจาย ลวดลายแบบฮอลลีวูด เดินเรื่องเร็วเป็นสูตรสำเร็จ นี่ก็ถือเป็นหนังทีเด็ดเรื่องหนึ่งเลยทีเดียว

ขณะหนังสิงคโปร์ที่ได้ชม เป็นหนังแนวเสียดสีสังคมของ Jack Neo หากตัดเรื่องมุมกล้อง บรรยากาศเรื่อง แล้วดูเอาเนื้อหา ก็ถือว่าได้อรรถรสของความเป็นอยู่ในสิงคโปร์

คุณก้อง เล่าว่า หนังของอาเซียนแต่ละชาตินั้นก็เป็นหนังแบบเดียวกับที่หนังฝรั่ง หนังจีน หนังไทยทำ อาจจะไม่ได้เหมือนกันเสียทีเดียว อาจจะมีคุณภาพสู้หนังฮอลลีวูดไม่ได้ แต่หนังเหล่านี้ก็ล้วนมีกลิ่นอายของหนังฮอลลีวูดอยู่นั่นเอง

ที่สำคัญ หนังหรือภาพยนตร์ คือเครื่องมือที่ช่วยเชื่อมโยงให้เราเห็นถึงวัฒนธรรม ความเป็นอยู่ของคนในสังคมนั้นได้ง่ายที่สุดช่องทางหนึ่ง

แล้ววันนั้นผมก็ได้มีโอกาสเห็นจริงๆ ครับ เห็นวัฒนธรรมความเชื่อ ตลอดจนปมปัญหาของอินโดนีเซีย เห็นสภาพบ้านเรือนความเป็นอยู่ของคนมาเลเซีย และเห็นชีวิตที่เร่งรีบและกดดันของไลฟ์สไตล์แบบสิงคโปร์

คุณก้อง ตั้งคำถามว่า ทำไมไม่มีใครสักคน สักหน่วยงาน สักองค์กร ลงทุนนำหนังอาเซียนมาฉายบ้านเราแบบ “จริงจัง” บ้าง ไม่ใช่การลงทุนเชิงพาณิชย์ แต่เป็นการลงทุนเชิงวัฒนธรรม “เชื่อมคน” ให้เข้าถึงกัน

กล่าวคือ ถึงจะขาดทุน ก็ต้องลงทุน

จริงๆ ถ้าจะระบุให้ชัด ผมระบุแทนเลยครับว่า กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงการต่างประเทศ กรมประชาสัมพันธ์ ทั้ง 3 หน่วยงานนี้ คือ ผู้มีหน้าที่สานสัมพันธ์ สร้างอัตลักษณ์อาเซียนให้เกิดกับประชาชน ดังนั้น หากต้องมีผู้ลงทุน ผมคิดว่า 3 หน่วยงานนี้แหละครับที่ต้องเริ่ม

ไม่ว่าจะเป็น “คอหนัง” หรือไม่เป็น “คอหนัง” จะได้มีโอกาสรู้จักเพื่อนบ้านแบบจริงๆ สักที