ต้นทุนราคาไข่

เพราะเศรษฐกิจตกสะเก็ดไข่จึงเป็นอาหารโปรตีนยอดนิยม เพราะถูกที่สุดและกลายเป็นดัชนีชี้วัดเศรษฐกิจในเกือบทุกรัฐบาล

ทั้งนี้ ต้นทุนไข่แต่ละใบนั้นกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ให้สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) โดยคณะอนุกรรมการต้นทุนการผลิตไข่ไก่และไก่ไข่จัดการวิเคราะห์ตามหลักวิชาการ คือ เอาราคาต้นทุนบวกกำไรที่เกษตรกรควรจะได้ประมาณ 15-20% เพื่อเป็นราคาอ้างอิงของกระทรวงพาณิชย์ ขณะที่สมาคมผู้เลี้ยงไก่ไข่แห่งประเทศไทยก็จะมีข้อมูลอีกชุดหนึ่ง

คณะอนุกรรมการฯ ระบุต้นทุนเฉลี่ยราคาไข่ไก่เดือน ม.ค.–พ.ค. 2556 ว่า มีต้นทุนผันแปร คือ ไก่ไข่อยู่ที่ตัวละ 935.12 บาท คิดจากค่าแรงงาน ค่าบริหารจัดการ ค่าวัสดุ เช่น พันธุ์สัตว์ อาหาร ยาป้องกันโรค น้ำมัน และอื่นๆ รวมทั้งค่าซ่อมแซมอุปกรณ์การเกษตร และมีต้นทุนคงที่อยู่ที่ 29.37 บาท คือ ค่าเช่าที่ดิน ค่าเสื่อมของโรงเรือนและอุปกรณ์ ค่าเสียโอกาสเงินลงทุนในทรัพย์สินเป็นต้น

คำนวณแล้วต้นทุนการผลิตไก่ไข่ 1 ตัว อยู่ที่ 964 บาท ไก่หนึ่งตัวให้ไข่ 321 ฟอง หักไก่ปลดและผลพลอยได้ ไข่ไก่แต่ละฟองจะมีต้นทุน 3.01 บาท แต่เนื่องจากอาหารสัตว์ คือ ข้าวโพดราคาลดลง ต้นทุนไข่ไก่ ณ เดือน มิ.ย. จึงอยู่ที่ฟองละ 2.98 บาท เมื่อบวกกำไร 15-30% ไข่คละหน้าฟาร์มจะมีราคาที่ 3.3-3.5

ขณะที่เกษตรกรจะคิดต้นทุนจากปริมาณไข่ไก่ที่แม่ไก่ให้ผลผลิตแต่ละตัวทุกเบอร์ โดยประมาณการว่า ไก่ 1 ตัวให้ไข่ 298 ฟอง เมื่อรวมกับจำนวนวันที่ขายได้ราคานั้นๆ และต้นทุนที่จ่ายจริง ทั้งค่าอาหารสัตว์ ยา และอุปกรณ์ ค่าน้ำค่าไฟ ตัวเลขต้นทุนไข่ไก่ของเกษตรกร จะอยู่ที่ฟองละ 3 บาท ราคาหน้าฟาร์มจึงเท่ากับ 3.2-3.5 บาท

ที่ผ่านมาต้นทุนของทั้งสองฝ่ายมักจะไม่ตรงกันและเป็นประเด็นโต้เถียงเมื่อมีการขึ้นราคาไข่ไก่

แต่ครั้งนี้ต้นทุนและราคาขายของภาครัฐและเกษตรกรใกล้เคียงกันมาก จึงเป็นสาเหตุว่า เมื่อราคาไข่ไก่ขยับขึ้น เกษตรกรจึงกระทุ้งรัฐให้ไปคุมราคาขายปลายทาง เช่น ตามห้างหรือร้านค้าขายปลีกแทน