รากโปร่งใส

ไทยได้ 37 จาก 100 คะแนน อันดับที่ 88 ของโลกจาก 176 อันดับ กัมพูชาได้ 22 คะแนน อันดับที่ 157 ของโลก และพม่าได้ 15 คะแนน อันดับที่ 172 ของโลก

ทั้งหมดนี้ คือ ตัวอย่างคะแนนและอันดับความโปร่งใสของประเทศสมาชิกอาเซียนในปี 2555 จัดอันดับโดยองค์การความโปร่งใสนานาชาติ เหตุที่หยิบสถิตินี้ขึ้นมาคุย เป็นเพราะการเลือกตั้งในกัมพูชาเมื่อวันที่ 28 ก.ค.ที่ผ่านมา

เรื่องราวคร่าวๆ ในวันนั้น คือ หลังปิดหีบเลือกตั้งไปแล้ว มีกลุ่มคน “รากหญ้า” ออกมาประท้วงเรื่องถูกสวมสิทธิลงคะแนน รายชื่อหาย จนเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์การเลือกตั้งครั้งนี้ว่า เป็นการทุจริตเลือกตั้งครั้งมโหฬารที่สุดในประวัติศาสตร์กัมพูชา

ทุจริตจริงไม่จริงผมไม่ทราบ แต่หากเป็นเรื่องจริงผมมีข้อสังเกต 2 เรื่อง 1.คนกัมพูชามีความตระหนักถึงภัยจากการทุจริตมากขึ้น จึงลุกขึ้นยืนหยัดสู้กับพรรครัฐบาลที่ยังเรืองอำนาจ

2.ความกล้าจะโกงในกัมพูชามีมากขึ้นเรื่อยๆ ชนิดต่อให้ต้องโกงกันซึ่งหน้าก็ยืนยัน “ฉันจะโกง”

ข้อสังเกตข้อ 2 ดูจะเป็นเรื่อง “อาเพศ” สำหรับอาเซียน เพราะหากปล่อยให้ลุกลามจนแต่ละประเทศตามเทรนด์เดียวกัน ปัญหาการทุจริตในอาเซียนที่เคย “เลว” อยู่แล้ว คงเข้าสู่สภาวะทั้ง “เลว” ทั้ง “ร้าย”

คำถามของเรื่องนี้ คือ “รากเหง้า” ปัญหาทั้งหมดอยู่ที่ไหน ควรแก้ที่ใคร และแก้อย่างไร

ผมมองเห็นว่า การทุจริตอันนำมาสู่ความไม่โปร่งใสนั้น สอดแทรกอยู่ในทุกอณูของอาเซียน ยิ่งเปรียบการทุจริตเป็นโลชั่น จะยิ่งเห็นว่าแทรกซึมไปทุกรูขุมขน

ภาคเศรษฐกิจ ธุรกิจเองก็มีการคอร์รัปชั่น ภาคสังคมและวัฒนธรรมเองก็เช่นกัน มี “รากฐาน” ค่านิยมและความรู้สึกนึกคิดแบบผิดๆ บางอย่างที่ฝังลึก จนทำให้การทุจริตคอร์รัปชั่นเกิดขึ้นได้แม้ไม่ต้องมีความสัมพันธ์ เช่น ทุจริตเวลา

การแก้ปัญหาทุจริต สร้างความโปร่งใสในอาเซียน จึงควรร่วมมือกันทุกฝ่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝั่งที่ดูแลเรื่อง “การพัฒนามนุษย์” นอกจากพัฒนาทักษะต่างๆ แล้ว การปลูกฝัง “รากฐานแห่งความโปร่งใส” สอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมเป็น “รากแก้ว” ในจิตใจคน ก็ถือเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง

แม้อาเซียนจะประกอบไปด้วยคนหลายศาสนา แต่ทุกศาสนาล้วนสอนให้เป็นคนดี ความร่วมมือในเชิงสังคมและวัฒนธรรม พัฒนาคนในอาเซียนให้มีคุณธรรม จึงเป็นเรื่องที่น่าจะทำได้

อาเซียนอยากเคร่งมารยาทหรือไม่ ผมไม่แน่ใจ แต่ถ้าไม่เคร่งคุณธรรมละก็ พังทั้ง 3 เสาแน่!!!