โซนนิ่งข้าวใกล้คลอดเตรียมเสนอนายกฯไฟเขียว

โดย...สิทธิณี ห่วงนาค

กรมการข้าวจะเสนอแผนการจัดทำพื้นที่ปลูกข้าวที่เหมาะสม หรือโซนนิ่งสินค้าข้าว ต่อนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เพื่อพิจารณา ซึ่งหากสามารถดำเนินการได้ จะส่งผลให้มีผลผลิตข้าวในเขตโซนนิ่งข้าวเพิ่มขึ้นกว่า 2.2 ล้านตัน และส่งผลให้มูลค่าข้าวเพิ่มขึ้นถึงปีละเกือบ 6 แสนล้านบาทต่อปี จากที่ผลิตได้ประมาณปีละประมาณ 3 แสนล้านบาท

ยุคล ลิ้มแหลมทอง รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า หากการดำเนินโครงการโซนนิ่งพื้นที่ปลูกข้าวไปพร้อมกับการลดต้นทุนการเพาะปลูก เชื่อว่าอนาคตชาวนาไทยจะมีผลผลิตข้าวในปริมาณสูงในแต่ละฤดูการผลิต ซึ่งจะทำให้ต้นทุนลดลงมากกว่า 4 หมื่นล้านบาทต่อปี

ทั้งนี้ ผลการวิจัยของกรมการข้าว ระบุว่า หากมีการปลูกข้าวในพื้นที่เหมาะสมและใช้เมล็ดพันธุ์ข้าว วิธีการปลูก การควบคุมดูแลวัชพืช โดยการใช้ปุ๋ยตามคำแนะนำ จะสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวของประเทศได้สูงสุดประมาณ 60% หรือเฉลี่ย 20% หากคำนวณพื้นที่ปลูกและระดับผลผลิตที่เพิ่มขึ้น เปรียบเทียบกับการปฏิบัติของเกษตรกรเฉลี่ย 666 กิโลกรัม/ไร่ จะสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวได้ประมาณ 2.2 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่าข้าวที่เพิ่มขึ้นฤดูการผลิตละ 3 แสนล้านบาท

“ในอนาคตนอกจากการผลิตข้าวเพื่อเป็นอาหารแล้ว จะส่งเสริมผลผลิตข้าวเพื่อแปรรูปเพิ่มมูลค่าด้วย เช่น เครื่องสำอาง วิตามิน ยาชา เป็นต้น”

ทั้งนี้ หากแยกเขตพื้นที่ความเหมาะสมในการปลูกข้าวในระดับจังหวัดของกรมการข้าว พบว่า ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นแหล่งปลูกข้าวหอมมะลิใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ช่วยเพิ่มผลผลิตข้าวได้เพิ่มมากกว่า 550 กิโลกรัม/ไร่ และในเขตภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง โดยภาคกลางจะสามารถเพิ่มผลผลิตต่อไร่มากกว่า 700 กิโลกรัม/ไร่ และบางพื้นที่ช่วยลดต้นทุนการผลิตด้านการใช้ปุ๋ยได้ด้วย เช่น การศึกษาเขตศักยภาพการผลิต 4 จังหวัดภาคกลาง ได้แก่ จ.ปทุมธานี ฉะเชิงเทรา นครนายก และสระบุรี รวมพื้นที่นาประมาณ 2 ล้านไร่ หากลดต้นทุนการผลิตข้าวและเพิ่มผลผลิตต่อไร่ จะเพิ่มมูลค่าการผลิตข้าวได้สูงถึง 950 ล้านบาท/ฤดูการผลิต

สำหรับการแบ่งเขตศักยภาพการปลูกข้าวไทย ได้แบ่งไว้ 6 เขต ตามลักษณะนิเวศและลุ่มน้ำ โดยมีพื้นที่ปลูกข้าวหนาแน่น 4 เขต ได้แก่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ตอนล่าง ภาคกลางรวมภาคตะวันออกและตะวันตก และภาคเหนือตอนล่าง และเขตปลูกข้าวไม่หนาแน่น 2 เขต ได้แก่ ภาคเหนือตอนบน และภาคใต้ โดยแบ่งความเหมาะสมในการปลูกข้าวไว้ 4 ระดับ คือ ความเหมาะสมต่อการปลูกข้าวมาก ปานกลาง น้อย และไม่เหมาะสมเลย ซึ่งดินนาที่เหมาะสมมากสำหรับการปลูกข้าวจะอยู่ในเขตภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง เกษตรกรจะปลูกข้าวแล้วได้ผลผลิตสูงระหว่าง 350-450 กิโลกรัม/ไร่ ส่วนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หากมีการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม จะสามารถยกระดับผลผลิตได้ประมาณ 20% ของผลผลิตต่อไร่ในปัจจุบัน