ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง จะแก้ไขปัญหาการครอบครองทรัพย์สินปัจจุบันได้อย่างไร (จบ)

8...กรกัญญา เตชะรุ่งนิรันดร์

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

3.สรุปผลของการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง(1) การนำพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างมาใช้เป็นการปฏิรูประบบภาษีทรัพย์สินให้เกิดความเป็นธรรมยิ่งขึ้น โดยใช้ฐานราคาประเมินทุนทรัพย์ที่เป็นปัจจุบันในการจัดเก็บภาษี ทำให้ผู้ที่มีมูลค่าทรัพย์สินสูงต้องเสียภาษีสูงกว่าผู้ที่มีมูลค่าทรัพย์สินต่ำ ซึ่งเป็นการแก้ไขปัญหาการใช้ฐานราคาปานกลางของที่ดินปี พ.ศ. 2521 ถึงปี พ.ศ. 2524 ในการจัดเก็บภาษีบำรุงท้องที่ และแก้ไขปัญหาการใช้ดุลยพินิจของเจ้าพนักงานประเมินในการกำหนดค่ารายปีหรือค่าเช่าต่อปี กรณีไม่มีค่าเช่าในการจัดเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดิน

(2) อัตราภาษีที่จัดเก็บสอดคล้องกับการจัดเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดินและภาษีบำรุงท้องที่ปัจจุบัน จึงไม่เป็นการเพิ่มภาระแก่ผู้เสียภาษีมากนัก

(3) มีการขยายฐานภาษีโดยรวมถึงเจ้าของโรงเรือนอยู่อาศัยเอง (ซึ่งปัจจุบันลดหย่อน 50 ตารางวา ถึง 5 ไร่) โรงเรือนปิดไว้ตลอดปีโดยมิได้ใช้ประโยชน์และห้องชุดอยู่อาศัยเพื่อให้เป็นเจ้าของทรัพย์สินผู้ครอบครองหรือทำประโยชน์ในที่ดินของรัฐทุกคนต้องเข้ามาอยู่ในระบบภาษี เนื่องจากได้รับประโยชน์จากบริการของท้องถิ่นเหมือนกัน

(4) กระตุ้นให้มีการใช้ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพโดยการจัดเก็บภาษีที่ดินที่ทิ้งไว้ว่างเปล่าหรือมิได้ใช้ประโยชน์ตามควรแก่สภาพที่ดินในอัตราที่สูง

(5) สนับสนุนการกระจายอำนาจทางการคลัง โดยให้ อปท. มีอำนาจออกข้อบัญญัติกำหนดอัตราภาษีเพิ่มขึ้นจากอัตราภาษีที่คณะกรรมการฯ กำหนด

(6) ท้องถิ่นมีรายได้เพื่อการพัฒนาเพิ่มขึ้นจากการใช้ฐานราคาทรัพย์สินที่เป็นปัจจุบันและการขยายฐานภาษีให้กว้างขึ้น ภายใต้ข้อสมมติฐานอัตราภาษีที่คณะกรรมการฯ กำหนด ดังนี้ อัตราภาษีเพื่ออยู่อาศัยเอง เกษตรกรรม ทั่วไป ที่ดินว่างเปล่า อัตราภาษีเพื่ออยู่อาศัยเอง เกษตรกรรม ทั่วไป ที่ดินว่างเปล่า

4.การเตรียมความพร้อม การจัดเก็บภาษีดังกล่าวต้องใช้เวลาเตรียมความพร้อมก่อนการจัดเก็บภาษี 2 ปี ตามบทเฉพาะกาล และต้องจัดทำโครงการเตรียมความพร้อมในการนำภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างมาใช้

การเตรียมความพร้อมตามบทเฉพาะกาล

(1) ให้กรมที่ดินจัดทำแผนที่ดิจิตอลเชื่อมโยงกับข้อมูลทะเบียนที่ดินทุกแปลงให้ครบถ้วน ทั่วประเทศภายใน 2 ปี เว้นแต่มีเหตุจำเป็นให้ขยายระยะเวลาไปอีก 1 ปี สำหรับการดำเนินการแผนที่ที่ดินจำนวน 30 ล้านแปลงทั่วประเทศ เพื่อให้ อปท. ใช้ในการจัดเก็บภาษี ซึ่งปัจจุบัน อปท. ส่วนใหญ่โดยเฉพาะ อบต. ยังไม่ได้จัดทำแผนที่ภาษี และกรมธนารักษ์ใช้ในการประเมินราคาประเมินทุนทรัพย์ที่ดินรายแปลง

(2) ประกาศพระราชกฤษฎีกาสิ่งปลูกสร้างที่ใช้จัดเก็บภาษีเพิ่มเติม (ซึ่งปัจจุบันจัดเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดิน) และออกกฎกระทรวงเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การประเมินราคาทรัพย์สินอื่น (3) อปท. สำรวจและจัดทำบัญชีรายการที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ประเมินมูลค่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้างและแจ้งการประเมินไปยังผู้เสียภาษี

(4) คณะอนุกรรมการจัดทำข้อมูลการจัดเก็บภาษีประจำจังหวัดหรือคณะอนุกรรมการ จัดทำข้อมูลการจัดเก็บภาษีประจำกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณีรวบรวมข้อมูลประมวลผลข้อมูลที่ อปท. ส่งมาให้แล้วส่งให้คณะกรรมการกำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

(5) คณะกรรมการกำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างกำหนดอัตราภาษี

จึงเห็นว่านอกจากการเตรียมความพร้อมตามบทเฉพาะกาลดังกล่าวแล้ว รัฐควรจัดสัมมนาเพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง จัดอบรมเพื่อเตรียมความพร้อมแก่ อปท. เกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง การประเมินทรัพย์สินอื่นที่จัดเก็บภาษีโรงเรือนฯ เพิ่มเติมให้ครบถ้วน การจัดทำโครงการศูนย์สาธิตเพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง