"ยิ่งลักษณ์ 5"

น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี แถลงถึงเหตุผลในการปรับปรุงคณะรัฐมนตรี “ยิ่งลักษณ์ 5” ว่ารัฐบาลนี้อยู่มาเกือบครบ 2 ปี จึงควรปรับปรุงรัฐมนตรีบางตําแหน่งเพื่อความเหมาะสม และเป็นประโยชน์ต่อการบริหารราชการแผ่นดิน โดยที่ตัว น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้พ่วงเก้าอี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอีกหนึ่งตําแหน่ง

การปรับเปลี่ยนตำแหน่งครั้งนี้ มีนักวิชาการหลายท่านให้ข้อสังเกตว่า ไม่มีบุคคลใดที่มีความโดดเด่นทางด้านเศรษฐกิจ

บุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งเข้ามาใหม่ก็ไม่แตกต่างจากบุคคลเดิมที่เคยปฏิบัติหน้าที่อยู่เดิม ที่สำคัญคือ มีโครงการใหญ่ต้องรอการจัดการ เช่น โครงการพัฒนาด้านการคมนาคมและขนส่งของประเทศ วงเงิน 2 ล้านล้านบาท และโครงการบริหารจัดการน้ำ วงเงิน 3.5 แสนล้านบาท ก็ต้องดูว่าการจัดการมีความโปร่งใสเพียงใด ทั้งในเรื่องการเวนคืนที่ดินอย่างเป็นธรรม ตลอดจนการศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

พรรคเพื่อไทยที่เป็นผู้บริหารรัฐบาลชุดปัจจุบัน ก็ยังยึดหลักการที่ให้ไว้ในการหาเสียง คือ “ทักษิณคิด เพื่อไทยทำ” ดังนั้น ครม.ใหม่หรือเก่าอาจเป็นเพียงภาพลวงตา ซึ่งมีหลายกระแสว่าแม้มีการเปลี่ยนหน้ารัฐมนตรี แต่คนกำกับการก็ยังคงเหมือนเดิม

ในประเทศไทย การปรับคณะรัฐมนตรีมักจะเกิดจากเหตุผลสำคัญสองประการ คือ

ประการแรก ต้องการเปลี่ยนตัวคนทำงาน การปรับเปลี่ยนก็อาจเป็นการต่ออายุให้รัฐบาล หรือซื้อเวลา ปัญหาที่ค้างอยู่ต้องรอออกไปอีก เมื่อมีการเปลี่ยนคนทำงาน ปัญหาไม่อาจแก้ไขได้ทันท่วงที เพราะคนมาใหม่ต้องศึกษางานเดิมที่คนเก่าฝากไว้ ยิ่งถ้าคนไหนไม่มีความสามารถเพียงพอกับตำแหน่งที่ได้รับก็ต้องใช้เวลานาน

ประการที่สอง ต้องการตอบแทนเหล่าผู้มีอุปการคุณทั้งหลาย ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า บุญคุณต้อง (รีบ) ทดแทน เหล่าผู้มีอุปการคุณก็มีมากมาย เก้าอี้รัฐมนตรีจึงมีไม่เพียงพอ เหมือนกับการเล่นเก้าอี้ดนตรี

นอกจากตำแหน่งจะมีน้อยกว่าคน คนบางคนอาจไม่อยากทำงานตำแหน่งเดิม สมบัติผลัดกันชม ตำแหน่งจึงต้องสับเปลี่ยนให้คนอื่นได้มีโอกาสบ้าง บางคนอาจจะเคยมีความผูกพันให้ความช่วยเหลือสนับสนุนเป็นกรณีพิเศษกันมาแต่ดั้งเดิม เมื่อถึงคราวจึงต้องตอบแทนบ้าง

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ได้กำหนดให้คณะรัฐมนตรีประกอบด้วยนายกรัฐมนตรี 1 คน และรัฐมนตรีอื่นอีกไม่เกิน 35 คน รวมคณะรัฐมนตรีทั้งคณะไม่เกิน 36 คน

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีไม่เกิน 36 คน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534 นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีไม่เกิน 49 คน

ในต่างประเทศ เช่น ในประเทศอังกฤษมีคณะรัฐมนตรีรวมไม่เกิน 20 คน และในประเทศสหรัฐอเมริกามีคณะรัฐมนตรีรวมไม่เกิน 15 คน เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศไทยนับว่ามีน้อยกว่า

ประเทศไทยเมื่อมีรัฐมนตรีมาก การปรับเปลี่ยนจึงอาจมีหลายครั้ง จนเป็นที่ล้อเลียนว่า อย่าว่าแต่ประชาชนจะจำชื่อรัฐมนตรีไม่ได้ทุกคนแล้ว นายกรัฐมนตรีก็อาจจะจำชื่อคณะรัฐมนตรีในสมัยตนเองไม่ได้หมดเช่นกัน เปรียบเสมือนห้องเรียนใหญ่ๆ ห้องหนึ่ง ที่ครูประจำชั้นจำชื่อนักเรียนไม่ได้ทั้งห้อง

นายกรัฐมนตรีหญิง ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ผู้ที่คร่ำหวอดอยู่ในแวดวงธุรกิจ และไม่เคยยุ่งเกี่ยวการเมืองมาก่อนรับตำแหน่ง ดังนั้นประชาชนได้แต่หวังว่าตลอดระยะเวลาการเป็นผู้นำของท่านจนถึงวันนี้ คงจะศึกษาและเรียนรู้ปัญหาต่างๆ เหมือนอย่างผู้นำของอารยประเทศอื่นๆ จนสามารถกำกับดูแลรัฐมนตรีต่างๆ ที่คัดเลือกเข้ามาให้ทำงานอย่างมีประสิทธิผล โดยเห็นแก่ผลประโยชน์ของประเทศชาติเป็นที่ตั้ง

คณะรัฐมนตรีจะปฏิบัติหน้าที่ได้ดีแค่ไหนอย่างไร ผลงานย่อมเป็นที่ประจักษ์ให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน แม้ผลการเลือกตั้งอาจไม่ใช่คำตอบสุดท้ายก็ตาม หนทางพิสูจน์ม้า กาลเวลาพิสูจน์คน