ต้นทุนขนส่งและโลจิสติกส์

นับวันการขนส่งยิ่งมีบทบาทสำคัญต่อมนุษย์มากขึ้นทุกที แต่เดิมที่ต้องเดินทางโดยม้า หรือเกวียน ต้องนั่งเรือ จนวันนี้สนามบินทั่วโลกต่างเนืองแน่นด้วยผู้คนที่ต้องการเดินทางไปมาทั่วโลก

ปัจจุบันการขนส่งจึงมีผลต่อการดำเนินชีวิตของพวกเราเป็นอย่างมาก ทำให้พัฒนาการด้านการเดินทางและการเคลื่อนย้ายสินค้ามีความสะดวกรวดเร็วมากยิ่งขึ้น รวมทั้งรูปแบบการขนส่งที่พัฒนาการอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

การขนส่งเป็นการเคลื่อนย้ายคน สินค้า หรือบริการจากสถานที่หนึ่งไปยังอีกสถานที่หนึ่ง การขนส่งจึงมีความสัมพันธ์เหนียวแน่นกับระบบเศรษฐกิจของประเทศ เนื่องจากการพัฒนาระบบขนส่งจะส่งผลกระทบต่อการพัฒนาระบบอื่นๆ ของประเทศด้วย

องค์ประกอบของการขนส่ง จะประกอบด้วย 1.เส้นทาง ซึ่งแบ่งออกเป็น ทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ 2.พาหนะ ซึ่งเป็นสื่อกลางในการลำเลียงผู้โดยสาร เช่น รถยนต์ รถไฟ เรือ เครื่องบินของไทย 3.สถานี ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นหรือปลายทางของการขนส่ง และ 4.ผู้ประกอบการคือ ผู้ที่ให้บริการในการขนส่ง

การขนส่งทางบก จะมีอยู่ 2 รูปแบบ คือ การขนส่งทางถนน ถือเป็นรูปแบบการขนส่งที่มีปริมาณสูงที่สุด และการขนส่งทางราง ถือเป็นรูปแบบการขนส่งที่มีการขนย้ายคราวละมากๆ

ในรอบหลายปีที่ผ่านมา การขนส่งสินค้าทางรถไฟมีปริมาณและมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ในขณะที่การขนส่งทางน้ำ เป็นการขนส่งที่มีต้นทุนต่อหน่วยต่ำที่สุด ส่วนการขนส่งทางอากาศ เป็นการขนส่งที่รวดเร็วที่สุด แต่มีต้นทุนต่อหน่วยแพงที่สุด

ในหลายๆ ธุรกิจอุตสาหกรรมกิจการขนส่งอาจเป็นกิจกรรมหลักที่คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 40 ของต้นทุนการดำเนินงานทั้งหมด ดังนั้น หากผู้ประกอบการสามารถลดต้นทุนการขนส่งลงได้ ก็จะเป็นการช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับผู้ประกอบการมากยิ่งขึ้นอีกด้วย

จากรายงานเรื่องโลจิสติกส์ของประเทศไทยประจำปี พ.ศ. 2555 โดยคณะทำงานพัฒนาศูนย์ข้อมูลโลจิสติกส์ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้ประมาณการว่า ในปี พ.ศ. 2555 ต้นทุนโลจิสติกส์ (Logistics Cost) ของประเทศไทยจะมีมูลค่ารวมประมาณร้อยละ 14.3 ของ GDP ของประเทศ ซึ่งปรับตัวลดลงจากปี พ.ศ. 2554 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 14.7 ของ GDP ของประเทศ โดยมีสาเหตุสำคัญมาจากผู้ผลิตภาคอุตสาหกรรมส่วนหนึ่งได้หยุดการผลิตไปเพราะเหตุอุทกภัยเมื่อปลายปี พ.ศ. 2554 ต่อเนื่องจนถึงต้นปี พ.ศ. 2555 และเริ่มจะฟื้นตัวกลับมาดำเนินการผลิตได้เป็นปกติในช่วงไตรมาส 2 ของปี พ.ศ. 2555

จากสถิติที่ผ่านมาหลายปีจะเห็นว่าต้นทุนโลจิสติกส์มีทิศทางปรับตัวสูงขึ้น ในกรณีสถานการณ์ปกติ

ต้นทุนโลจิสติกส์รวมจะประกอบไปด้วย ต้นทุนค่าขนส่งสินค้า ต้นทุนการเก็บรักษาสินค้าคงคลัง และต้นทุนการบริหารจัดการ ซึ่งต้นทุนค่าขนส่งสินค้าและต้นทุนการเก็บรักษาสินค้าคงคลังจะมีสัดส่วนที่ใกล้เคียงกันและจะเป็นสัดส่วนที่มากที่สุดประมาณร้อยละ 90 ของต้นทุนโลจิสติกส์ทั้งหมด

สำหรับสัดส่วนต้นทุนค่าขนส่งสินค้าที่มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 45 ของต้นทุนโลจิสติกส์รวม เมื่อนำมาแยกประเภทแล้ว จะพบว่า ประเทศไทยนั้นพึ่งพาการขนส่งทางถนนเป็นหลัก คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 60 ของประเภทการขนส่งทั้งหมด โดยในปี พ.ศ. 2555 ได้คาดการณ์ว่ามูลค่าต้นทุนค่าการขนส่งทางถนนจะสูงถึง 546.5 พันล้านบาท จากต้นทุนค่าขนส่งสินค้าทั้งหมดที่มีมูลค่าประมาณ 851.8 พันล้านบาท

ทุกวันนี้ประเทศไทยจึงสูญเสียค่าใช้จ่ายที่มากเกินความจำเป็นไปกับการขนส่งต่างๆ

ดังนั้น การเลือกใช้รูปแบบต่างๆ ของการขนส่งและการผสมผสานรูปแบบการขนส่งต่างๆ ให้สอดรับซึ่งกันและกัน ตลอดจนการใช้จุดแข็งของการขนส่งแต่ละรูปแบบมาสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อจะทำให้ผู้ประกอบการสามารถลดต้นทุนด้านการขนส่งได้

อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ครับผม!