บ้านทรุดเกิดจากอะไร (ตอนที่ 6)

.....ธเนศ วีระศิริ

ต่อจากตอนที่แล้วครับ กระบวนการในการทำเสาเข็มเจาะขั้นตอนต่อจากลงปลอกเหล็กป้องกันดินพังแล้ว ก็ถึงขั้นตอนขุดเจาะดิน และขั้นตอนอื่นๆ ที่จะกล่าวต่อไปในฉบับนี้ โดยจะยกข้อบกพร่องที่อาจเกิดขึ้นได้มาเล่าสู่กันฟัง หากจำเป็นต้องใช้บริการเสาเข็มเจาะ

ขุดเจาะดิน เมื่อลงปลอกเหล็กกันดินอ่อนเรียบร้อยแล้ว จะขุดเจาะดินด้วยกระเช้าเก็บดินที่มีลิ้นปิดเปิดที่ปลาย น้ำหนักกระเช้าเก็บดินประมาณ 600700 กก. วิธีขุดเจาะจะใช้กระเช้ากระแทกลงไปในดิน เมื่อดินไหลเข้าในกระเช้าเต็มแล้วจะดึงขึ้นมาเททิ้งข้างบน ทำเช่นนี้จนขุดเจาะได้ความลึกตามต้องการ

ข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นได้ อาจไม่ได้ความลึกที่ต้องการเพราะขาดการควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิด หรือขุดเจาะไปพบชั้นดินที่มีน้ำใต้ดินก่อนถึงระดับความลึกที่ต้องการแล้วหยุดที่ระดับนั้นเลยโดยไม่ได้ปรึกษาวิศวกรก่อน

ลงเหล็กเสริม ลงเหล็กเสริมที่มีขนาดและความยาวตามที่กำหนดโดยใช้รอกและสลิงหย่อนเหล็กเสริมที่เตรียมไว้ลงในรูเจาะ สำหรับกรณีที่เสาเข็มรับน้ำหนักกดเพียงอย่างเดียวไม่ต้องรับแรงดึงหรือแรงดันด้านข้างเช่นเสาเข็มที่รับน้ำหนักบ้านพักอาศัยโดยทั่วไป เหล็กเสริมในเสาเข็มอาจไม่จำเป็นต้องยาวตลอดความลึกของหลุมเจาะ แต่ทั้งนี้ควรผ่านการพิจารณาจากวิศวกรก่อน

ข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นได้ เหล็กเสริมที่ยาวไม่ตลอดความลึกโดยเฉพาะเหล็กเสริมที่ยาวไม่เกินความยาวของปลอกเหล็กกันดินพัง อาจมีปัญหาเหล็กเสริมติดขึ้นมาขณะถอนปลอกเหล็กกันดินขึ้น เป็นต้นเหตุที่ทำให้เสาเข็มคอดหรือขาดจากกันได้

เทคอนกรีต หลังจากลงเหล็กเสริมแล้วจะเทคอนกรีตลงในรูเจาะโดยผ่านกรวยเทปูนที่มีความยาวประมาณ 23 ม. เพื่อให้คอนกรีตหล่นลงตรงกลางรูเจาะ คอนกรีตต้องมีความข้นเหลวที่เหมาะสม ไม่ควรข้นเกินไปทั้งนี้เพื่อให้สามารถไหลเติมเต็มตามส่วนต่างๆ ของหลุมเจาะ

ข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นได้ คอนกรีตที่ใช้มีสัดส่วนผสมไม่ดี คุณภาพไม่สม่ำเสมอ ทำให้เสาเข็มเป็นรูพรุนและขาดความต่อเนื่อง

ถอนปลอกเหล็ก ทำการถอนปลอกเหล็กกันดินขึ้นเมื่อเทคอนกรีตแล้วเสร็จ โดยทั่วไปจะเริ่มถอนปลอกเหล็กเมื่อเทคอนกรีตลงในรูเจาะจนเต็มแล้ว แต่ในบางครั้งถ้าปลอกเหล็กกันดินพังมีความยาวมากเกรงว่าจะถอนขึ้นไม่ไหว อาจเทคอนกรีตลงในรูเจาะขึ้นมาถึงระดับหนึ่งแล้วถอนปลอกเหล็กขึ้นมาบางส่วน แล้วจึงค่อยเทคอนกรีตต่ออีกช่วงหนึ่ง

ในกรณีที่ต้องการถอนปลอกเหล็กขึ้นบางส่วนก่อนเทคอนกรีตเต็มต้องควบคุมไม่ให้คอนกรีตไหลเลยปลายปลอกเหล็ก

ข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นได้ ขณะถอนปลอกเหล็กต้องระมัดระวังไม่ให้คอนกรีตไหลต่ำลงเลยปลอกเหล็ก เพราะดินที่อยู่โดยรอบจะไหลเข้ามาแทรกทำให้คอนกรีตขาดช่วงกลายเป็นเสาเข็มขาด โดยเฉพาะกรณีที่เทคอนกรีตไม่เต็มหลุมเจาะแล้วถอนปลอกเหล็กก่อนนั้นต้องควบคุมเป็นพิเศษ ระดับของผิวบนคอนกรีตควรสูงกว่าปลายปลอกเหล็กกันดินไม่น้อยกว่า 2 ม. หากน้อยกว่านั้นควรเติมคอนกรีตเพิ่มทันที