ปริญญา

ช่วงนี้น่าจะเรียกได้ว่าเป็นฤดูรับปริญญาของบรรดาหนุ่มสาวหน้าใส ที่เพิ่งผ่านรั้วมหาวิทยาลัยมาหมาดๆ และกำลังก้าวไปสู่โลกของการทำงาน ที่บางครั้งบางคนอาจต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่ง ซึ่งอาจน้อยบ้างมากบ้าง กว่าที่จะลงหลักปักฐานได้อย่างจริงจัง

ในโลกที่คนส่วนใหญ่ยังประเมินคุณค่าเบื้องต้นของคนที่กระดาษหนึ่งใบ หรือหลายใบ แต่กลับไม่ได้สนใจตัวตนแท้จริงของบุคคลคนนั้นมากนัก “ปริญญา” ได้กลายเป็นใบเบิกทางสำหรับการสร้าง “ตัวตน” ของคนอีกจำนวนมากในสังคม

ขณะที่เด็กรุ่นใหม่กำลังรับปริญญา ก็มีข่าวการแจกปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งที่เป็นเรื่องโด่งดังอยู่ในเวลานี้เช่นกัน ซึ่งมาถึงวันนี้ ผู้เขียนก็ไม่คิดว่านะคะว่า นี่คือมหาวิทยาลัยจริงๆ

อธิการบดีของสถาบันแห่งนี้ (เท่าที่เห็นตอนนี้มีสองแห่งในเมืองไทย) ออกโรงชี้แจงว่า เป็นการมอบปริญญาเพื่อเชิดชูเกียรติผู้ที่ทำความดีแก่สังคม และมีการสลักหลังปริญญาไว้แล้วว่า ไม่สามารถเอาวุฒิดังกล่าวไปแสวงหาประโยชน์ด้านอื่นใดได้

แต่เชื่อว่าหลายคนคงตั้งคำถามว่า ทำไมจะต้องมอบปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ เพื่อเชิดชูการทำความดีของคน แถมมีการเรียกว่าดอกเตอร์อีกต่างหาก ในเมื่อตามความเป็นจริง เราสามารถทำอะไรได้อีกหลายอย่าง เพื่อเชิดชูเกียรติคนดีของสังคม เช่น การให้ประกาศเกียรติคุณรูปแบบอื่นๆ

พูดถึงเรื่องปริญญาจริง ปริญญาเสมือนจริงแล้ว ก็ทำให้ผู้เขียนคิดถึงเรื่องการตั้งเป้าเป็น “ฮับการศึกษา” ของประเทศไทยค่ะ

เท่าที่ติดตามความคืบหน้ามา ดูเหมือนว่า ภาครัฐกำลังดำเนินการสิ่งเหล่านี้อย่างรอบคอบ เช่น กำลังพิจารณาปรับกฎเกณฑ์บางอย่าง เพื่อช่วยให้การเดินไปสู่เป้าหมายนี้มีความเป็นไปได้สูงขึ้น

แต่ขณะเดียวกัน ก็ต้องไม่ลืมว่า เรื่องการศึกษา นอกจากตัวสถาบันการศึกษาแล้ว บุคลากร โดยเฉพาะครูอาจารย์ ก็เป็นปัจจัยสำคัญอันดับต้นๆ ของการปั้นเมืองไทยให้เป็นฮับการศึกษาของภูมิภาค

มาถึงตอนนี้ ต้องถามว่า คุณภาพครูเมืองไทยเป็นอย่างไร ข่าวการทุจริตสอบครูผู้ช่วยคงบั่นทอนความรู้สึกความเชื่อมั่นต่อตัวครูยุคใหม่ไปแล้วไม่มากก็น้อย

โลกเปลี่ยนไปแล้ว เราควรจะทำอย่างไรกับการเลือกครู?

บางครั้งคนที่มีศักยภาพที่จะถ่ายทอดความรู้ให้แก่คนอื่น อาจไม่ได้มีวุฒิครู แล้วเราจะแก้ปัญหาเรื่องนี้กันอย่างไร

ผู้ประกอบการโลจิสติกส์รายหนึ่งมองว่า วงการการศึกษาน่าจะเปิดโอกาส (ให้กว้างขึ้น) ให้คนที่อยู่ในสายอาชีพนั้นๆ ได้ไปสอนหนังสือบ้าง เพื่อทำให้นักเรียนนักศึกษาเข้าใจธุรกิจ หรืออุตสาหกรรมนั้นตามที่เป็นจริง และจะได้ช่วยปั้นแต่งคนรุ่นใหม่ให้ตอบสนองตลาดแรงงานได้อย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม สุดท้ายแล้วการจะเป็นฮับการศึกษาของภูมิภาคได้หรือไม่ได้ อาจไม่สำคัญเท่ากับการทำให้คนไทยมีความรู้ ความเข้าใจสิ่งที่ตัวเองจะทำ หรือจะเป็นได้อย่างถ่องแท้ อีกทั้งรู้จักและปฏิบัติหน้าที่ของตนเองอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง

หากอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ เคยบอกว่า จินตนาการสำคัญกว่าความรู้ วันนี้ ผู้เขียนก็คิดว่า ความรู้สำคัญกว่าปริญญาเหมือนกัน ดูได้จากยอดคลิกไลค์ท่วมท้นของคลิปพูดอังกฤษปร๋อของพี่มอเตอร์ไซค์รับจ้างค่ะ