เครื่องนุ่งห่มไทยหืดขึ้นคอ

ฐานผลิตเพื่อนบ้านฝีมือแรงงานต่ำแนะลงทุนผลิตในประเทศสร้างมูลค่าเพิ่ม

อุตฯ เครื่องนุ่งห่มยังลูกผีลูกคน ลงทุนเพื่อนบ้านต้นทุนถูก แต่ฝีมือแรงงานต่ำ แนะเพิ่มมูลค่าสินค้า

นายสมชาย หาญหิรัญ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) เปิดเผยว่า สศอ.ได้ติดตามสถานการณ์อุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม พบว่ายังเจอปัจจัยลบหลายด้าน ทั้งการปรับขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำและการขาดแคลนแรงงาน ตลอดจนตลาดหลักอย่างสหรัฐและยุโรปยังอยู่ในภาวะชะลอตัว โดยปี 2555 มูลค่าการส่งออกเครื่องนุ่งห่มก็ลดลงเหลือ 2,950 ล้านเหรียญสหรัฐ จากปกติที่ 3,500 ล้านเหรียญสหรัฐ ขณะที่ 5 เดือนแรกของปีนี้ก็หดตัวลง 4.7%

ขณะที่ส่วนแบ่งตลาดยังอยู่ในระดับต่ำ เช่นกรณีตลาดสหรัฐ ส่วนแบ่งตลาดล่าสุดเหลืออยู่ 1.42% เมื่อเทียบกับจีนที่มีส่วนแบ่ง 38.11% และต่ำกว่าหลายประเทศในอาเซียน เช่น เวียดนามที่มีส่วนแบ่ง 9.02% อินโดนีเซีย 6.36% และกัมพูชา 3.27% ส่วนในสหภาพยุโรป ไทยมีส่วนแบ่งอยู่ 0.67% ต่ำกว่าเวียดนามและกัมพูชาที่มีส่วนแบ่งตลาดอยู่ 1.82% และ 1.37% ตามลำดับ

นายสมชาย กล่าวว่า ปัจจัยลบหลายด้านทำให้ผู้ประกอบการไทยมองหาทางออกไปขยายการลงทุนในประเทศเพื่อนบ้านที่ต้นทุนแรงงานต่ำกว่าไทย เช่น กัมพูชา แม้ว่ารัฐบาลกัมพูชาได้ปรับขึ้นอัตราค่าจ้างแรงงานขั้นต่ำในอุตสาหกรรมสิ่งทอและรองเท้า เมื่อวันที่ 1 พ.ค. 2556 เป็น 80 เหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 2,400 บาทต่อเดือน อัตราค่าจ้างดังกล่าวยังต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการต้องระมัดระวังปัญหาผลิตภาพการผลิตของแรงงานที่ค่อนข้างต่ำ เช่น กรณีกัมพูชาในชั่วโมงการทำงานที่เท่ากัน แรงงานกัมพูชา 1 คน สามารถผลิตเสื้อได้จำนวนน้อยกว่าแรงงานเวียดนาม 2 เท่า และน้อยกว่าแรงงานไทย 45 เท่า และไม่นับรวมคุณภาพของสาธารณูปโภคต่างๆ จึงเป็นปัจจัยที่ผู้ประกอบการไทยควรนำมาพิจารณาด้วย

นายสมชาย กล่าวอีกว่า ผู้ประกอบการไทยควรให้ความสำคัญกับการตั้งฐานการผลิตในประเทศ และหันไปยกระดับการผลิตและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น เพื่อหนีกลุ่มประเทศที่มีค่าจ้างแรงงานราคาต่ำและผลิตจำนวนมากๆ ซึ่งที่ผ่านมานั้น ผู้ประกอบการไทยก็มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีมูลค่าสูงขึ้นมาโดยตลอด จากการออกแบบและการพัฒนาคุณภาพสินค้า ซึ่งจะเห็นได้จากราคาส่งออกต่อหน่วยของเครื่องนุ่งห่มไทยสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การปรับตัวในอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มยังคงมีความท้าทายและต้องใช้เวลาในการพัฒนาพอสมควร เพราะเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้านกลุ่มกัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม ไทยยังเสียเปรียบอยู่มาก เพราะนอกจากต้นทุนแรงงานจะต่ำแล้วยังได้รับสิทธิประโยชน์ด้านการส่งออกจากประเทศพัฒนาแล้ว โดยเฉพาะสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไปหรือจีเอสพี โดยเฉพาะกัมพูชาและเวียดนามที่มีความตกลงการค้ากับสหรัฐ ที่มีส่วนสำคัญทำให้ส่วนแบ่งตลาดของประเทศเหล่านี้ในอียูและสหรัฐเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและมากกว่าไทย