SMEs กับกกลโกงของคู่ค้าในต่างประเทศ(1)

ปัญหาหนึ่งที่นักธุรกิจกลัวมากที่สุด คือ การถูกโกง เพราะนอกจากจะสูญเงินแล้วยังเสียเวลา เสียความรู้สึก เสียความมั่นใจ เสียโอกาส และอาจจะเสียอะไรๆ อีกหลายอย่าง ในการค้าระหว่างประเทศ โดยเฉพาะการส่งออกยิ่งมีโอกาสสูงที่จะต้องเผชิญกับกลโกงจากผู้ร้ายที่แฝงตัวมาสั่งซื้อสินค้าจากผู้ส่งออก แสวงหาโอกาสจากความต้องการขยายธุรกิจของผู้ส่งออก

กลโกงจึงมักจะเกิดกับผู้ประกอบการ SMEs และผู้ส่งออก รายใหม่ เพราะขาดประสบการณ์ในการค้าระหว่างประเทศ

ธนาคาร เพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (Exim Bank) ทำหน้าที่ส่งเสริมการส่งออกและให้บริการด้านวิเคราะห์ความเสี่ยงของผู้ซื้อ เพื่อความมั่นคงปลอดภัยของผู้ส่งออกมาเกือบ 20 ปี ทำให้มีผู้ส่งออกหลายท่านเข้ามาปรึกษา ผมคิดว่าน่าจะนำประสบการณ์เหล่านี้มาเล่าให้ผู้อ่านทราบ จะได้เป็นประสบการณ์และข้อสังเกตในการดำเนินธุรกิจการค้าระหว่างประเทศต่อไป

ผมขอเริ่มด้วยเรื่องของการติดต่อ ขอซื้อสินค้า เมื่อผู้ซื้อบอกว่าจะเปิด Letter of Credit (L/C) ให้นั้น ดูเหมือนว่าการค้าที่จะเกิดขึ้นนี้มีความปลอดภัยสูง และผู้ส่งออกมีความมั่นใจว่าผู้ซื้อต้องการสินค้าจริง เมื่อสินค้าถึงมือผู้ซื้อ ก็จะได้เงินค่าสินค้าอย่างแน่นอน และจะได้รับคำสั่งซื้อล็อตต่อไป เพราะการเปิด L/C แต่ละครั้ง ผู้เปิดต้องมีเครดิตกับธนาคารเป็นอย่างดี

แต่ผู้อ่านเคยสังเกตหรือไม่ว่า ก่อนได้รับ L/C ท่านจะได้รับการแจ้ง Advice L/C จากธนาคารก่อนเสมอ ในระหว่างนี้ผู้ส่งออกอาจได้รับการติดต่อจากผู้ซื้อว่าให้ส่งสินค้าไปให้ก่อนที่จะได้รับ L/C ฉบับจริง โดยผู้ซื้ออาจอ้างเหตุผลหลายประการ เช่น มีปัญหาด้านเอกสารบางอย่างกับธนาคารผู้เปิด L/C หรือธนาคารเปิด L/C แล้วแต่มีปัญหาทางเทคนิคบางอย่างซึ่งผู้ซื้อและธนาคารผู้เปิด L/C กำลังแก้ไข แต่ผู้ซื้อมีความต้องการสินค้าอย่างเร่งด่วน เป็นต้น

ถ้าเจอแบบนี้ ต้องเพิ่มความระมัดระวังมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเป็นคู่ค้ารายใหม่ หรือเป็นคู่ค้าที่อยู่ในประเทศที่มีระบบการเงินการธนาคารที่ยังไม่ได้มาตรฐานนัก เพราะท่านอาจจะได้รับเพียงกระดาษแผ่นเดียวที่แจ้ง Advice L/C เท่านั้น แต่สูญเสียสินค้าไปให้ใครก็ไม่รู้

ผู้ส่งออกจึงควรระมัดระวังในการติดต่อกับผู้ซื้อรายใหม่ๆ โดยการตรวจสอบความมีตัวตนของผู้ซื้อ ฐานะที่แท้จริงของผู้ซื้อ และธนาคารที่ผู้ซื้อแจ้งว่าจะเป็นผู้เปิด L/C ว่ามีจริงหรือไม่ เช่น การสอบถามข้อมูลผู้ซื้อจากสมาคมการค้าในประเทศนั้นๆ การสอบถามข้อมูลธนาคารผู้เปิด L/C จากสถาบันการเงินที่ท่านใช้บริการอยู่ หรือใช้บริการประเมินความเสี่ยงผู้ซื้อ/ธนาคารผู้ซื้อของ Exim Bank เพื่อตรวจสอบข้อมูลต่างๆ ก่อนการตัดสินใจค้าขาย

ในโลกการค้าไม่ว่าในหรือนอกประเทศ ย่อมมีทั้งกลุ่มคนที่มีจรรยาบรรณในการค้าและกลุ่มคนที่แสวงหาผลประโยชน์ จนบางครั้งไม่สามารถแยกแยะได้ จึงต้องอาศัยทั้งประสบการณ์ของตนเอง รวมถึงการปรึกษาผู้มีประสบการณ์อีกทางหนึ่ง เพื่อความปลอดภัยในการทำการค้าของท่าน แล้วพบกันใหม่ครับ