โอกาสทองธุรกิจถ่านหิน

โดย...ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

ถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงที่มีต้นทุนต่ำที่สุดประเภทหนึ่งในการผลิตไฟฟ้า หรือใช้เป็นเชื้อเพลิงภาคอุตสาหกรรม ซึ่งอาเซียนมีทั้งแหล่งทรัพยากรธรรมชาติถ่านหิน และมีความต้องการใช้ถ่านหินเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ประกอบการไทยจึงควรใช้โอกาสนี้เข้าไปใช้ทรัพยากรธรรมชาติและขยายตลาดไปพร้อมๆ กัน เพื่อเกาะติดกับการเติบโตทุกด้านของอาเซียน

ขจรพงศ์ คำดี กรรมการผู้จัดการ บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ เอิร์ธ ผู้ค้าถ่านหินรายใหญ่ของประเทศไทย เล่าว่า เริ่มต้นทำธุรกิจถ่านหินจากการเป็นผู้ค้าถ่านหินในเมืองไทยและต่างประเทศ และเริ่มเข้าไปทำธุรกิจค้าถ่านหินในประเทศอินโดนีเซียในปี 2550 เพื่อนำเข้าถ่านหินจากอินโดนีเซียมาขายในไทย และในปี 2554 ได้เริ่มซื้อเหมืองถ่านหินในอินโดนีเซีย เพื่อทำธุรกิจขายถ่านหินให้แก่ผู้ใช้โดยตรง ปัจจุบันบริษัทมีเหมืองอยู่ในอินโดนีเซีย 2 เหมือง มีปริมาณสำรองรวม 7.5 ล้านตัน และกำลังจะซื้อเหมืองใหม่อีก 1 แห่ง โดยอยู่ระหว่างการเจาะสำรวจ ซึ่งที่นี่มีปริมาณสำรอง 40 ล้านตัน

อินโดนีเซียถือเป็นผู้ส่งออกถ่านหินอันดับ 2 ของโลก รองจากออสเตรเลีย แต่ต้นทุนในการขนส่งถูกกว่า และปริมาณสำรองถ่านหินในอินโดนีเซียทั้งหมดยังอยู่ได้ถึง 150 ปี การซื้อเหมืองถ่านหินในอินโดนีเซียจึงเป็นการลงทุนที่แข่งขันได้ บริษัทส่งออกถ่านหินจากอินโดนีเซียไปขายในหลายประเทศ ได้แก่ ลูกค้าโรงไฟฟ้าในประเทศจีน โรงปูนซีเมนต์ และโรงงานกระดาษในประเทศอินเดีย ทั้งยังส่งกลับมาเมืองไทยให้กับโรงงานกระดาษ โรงปูนซีเมนต์ และโรงงานอุตสาหกรรมรายย่อยกว่า 100 ราย

“การทำธุรกิจถ่านหินในอินโดนีเซียเข้าไปทำง่าย แต่ประสบความสำเร็จยาก บริษัทประสบความสำเร็จได้เพราะมีพันธมิตรดี อย่าทำธุรกิจหากไม่ได้เป็นเจ้าของ 100% และต้องปรับตัวให้กับเข้ากับวัฒนธรรมและคนในท้องถิ่นให้ได้ด้วย”

และในยุคที่เมียนมาร์กำลังเป็นโอกาสทองของธุรกิจต่างชาติ เอ็นเนอร์ยี่ เอิร์ธ ได้เริ่มเข้าไปทำธุรกิจเหมืองถ่านหินในเขตทวาย 1 เหมือง ซึ่งมีปริมาณสำรอง 40 ล้านตัน ตั้งแต่ปลายปีที่ผ่านมา มูลค่าการลงทุนไม่เกิน 1,000 ล้านบาท มีกำลังการผลิต 2 ล้านตัน/ปี โดยเริ่มส่งออกถ่านหินทั้งหมด 100% มาเมืองไทยตั้งแต่เดือน เม.ย.ปีนี้ ผ่านทาง จ.กาญจนบุรี

นอกจากนี้ ยังอยู่ระหว่างการศึกษาเส้นทางเดินเรือออกทางทะเลฝั่งตะวันตก เพื่อขนถ่านหินจากเมียนมาร์ไปขายที่อินเดีย จากเดิมที่ส่งจากอินโดนีเซีย ส่วนในเมียนมาร์ยังไม่ได้ทำตลาด แต่หากมีการพัฒนาพื้นที่ทวายทั้งโรงไฟฟ้าและโรงงานอุตสาหกรรม ก็จะกลายเป็นกลุ่มลูกค้าที่มีขนาดใหญ่มากในเมียนมาร์

อย่างไรก็ตาม การทำธุรกิจในเมียนมาร์เป็นเรื่องที่ยากมาก เพราะมีทั้งรัฐบาลกลาง รัฐบาลท้องถิ่น โดยบริษัทให้พันธมิตรท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินการขอสัมปทานขุดถ่านหิน ส่วนบริษัทจดทะเบียนเป็นบริษัทไทยที่มีสิทธิในสัมปทาน ขณะที่เส้นทางการขนส่งได้ลงทุนตัดถนนเพิ่ม 80 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมต่อกับถนนที่มีอยู่แล้ว

เอ็นเนอร์ยี่ เอิร์ธ ต้องการขยายกำลังการผลิตถ่านหินเพิ่มขึ้น เนื่องจากมีเป้าหมายว่า ภายใน 5 ปีจะทำธุรกิจให้ครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ตั้งแต่ผลิตถ่านหิน ขายส่งให้กับโรงไฟฟ้าถ่านหิน และจะเริ่มขยายตลาดขายปลีกเข้าไปโรงงานอุตสาหกรรมมากขึ้น โดยจะเริ่มจากตลาดที่มีลูกค้าขายส่งอยู่แล้ว ได้แก่ จีน อินเดีย รวมทั้งจะขยายตลาดไปในกัมพูชา ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างหาพันธมิตร เนื่องจากกัมพูชาจะเป็นตลาดขายปลีกที่ใหญ่ มีการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ดี และความต้องการถ่านหินสูง

สุดท้าย มองไปที่การมีส่วนร่วมในธุรกิจโรงไฟฟ้าถ่านหิน ในประเทศอินโดนีเซีย เมียนมาร์ และกัมพูชา เพื่อให้ธุรกิจครบวงจรมากขึ้น ซึ่งการรวมตัวเป็นประชาคมอาเซียนทำให้ตลาดมีความต้องการบริโภคถ่านหินเพิ่มขึ้นอย่างมาก และการพัฒนาของประเทศสมาชิกในช่วง 10 ปีข้างหน้าจะเป็นโอกาสของธุรกิจถ่านหินอย่างแน่นอน