มองสั้น
ผมเพิ่งเดินทางไปประเทศลาวกับบริษัท เอเชี่ยน พร็อพเพอร์ตี้ การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้ยืนยันข้อเท็จจริงหนึ่งอย่างว่าชาวลาวไม่ได้ใส่ใจเรื่องประชาคมอาเซียนแม้สักนิดเดียว
ผมเพิ่งเดินทางไปประเทศลาวกับบริษัท เอเชี่ยน พร็อพเพอร์ตี้ การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้ยืนยันข้อเท็จจริงหนึ่งอย่างว่าชาวลาวไม่ได้ใส่ใจเรื่องประชาคมอาเซียนแม้สักนิดเดียว
ปกติแล้วชาวลาวจะรับชมรายการโทรทัศน์ช่องต่างๆ จากบ้านเรา ทำให้เรื่องราวที่ไทยนำเสนอผ่านทางโทรทัศน์ ถูกนำเสนอไปยังประเทศลาวด้วย เพราะสถานีโทรทัศน์ของลาวมีเพียง 3 ช่อง เนื้อหาทั้ง 3 ช่องก็ไม่ค่อยหลากหลาย ดังนั้น ไม่ว่าจะเดินผ่านไปบ้านไหน ก็จะเห็นชาวลาวดูทั้งข่าว ทั้งละครจากช่องรายการของไทยแทบทุกบ้าน
แน่นอนครับว่า เรื่องประชาคมอาเซียนที่สื่อไทยนำเสนอกันถี่ยิบ ชาวลาวก็ได้ดู แต่ชาวลาวคนหนึ่งบอกกับผมว่า แปลกใจมากที่เห็นทั้งสื่อไทยและคนไทยตื่นเต้นกับเรื่องประชาคมอาเซียน
เธอบอกว่า คนลาวไม่ได้ตื่นเต้นกับเรื่องประชาคมอาเซียนเลย เพราะมองว่าเป็นเรื่องของ “คนใหญ่คนโต” ขณะที่คนลาวทั่วไปไม่ได้เดือดร้อนจากการรวมหรือไม่รวม เพราะอยู่ใครอยู่มัน ส่วนใหญ่ทำไร่ทำนาหาเลี้ยงชีพ มีผลผลิตเพียงพอ จึงคิดแค่ว่าวันนี้จะกินอะไร พรุ่งนี้จะกินอะไร และจะไปเที่ยวที่ไหน
หากให้เธอนิยาม เธอใช้คำว่า คนลาวยังพอใจกับการ “มองสั้น”
แต่หากให้ผมเป็นคนนิยาม ผมคิดว่าสิ่งที่ชาวลาวส่วนใหญ่กำลังทำ เป็นการใช้หลักปรัชญาแบบ “สุขนิยม” ตามแนวคิดของ เอพิคิวรัส นักปรัชญาชาวกรีก นั่นคือเลือกจะมีความสุขกับชีวิตวันนี้ และความสุขระยะใกล้ให้มากที่สุด โดยใช้ชีวิตอยู่กับสิ่งที่จำเป็นอย่างปัจจัย 4 ส่วนความสุขที่ไม่จำเป็นหรือเรื่องชวนสุขนอกเหนือจากนั้น ก็ปล่อยให้มันไม่จำเป็นต่อไป
ขณะที่ไทยกำลังเร่งเดินเครื่องสู่ระบบ “ทุนนิยม” ผลักดันตัวเองให้เข้าสู่ตลาดเสรี ความเร่งรีบดังกล่าวทำให้คนไทยส่วนหนึ่งขาดแคลนภูมิคุ้มกัน มุ่งเน้นแต่การ “มองยาว” ตามชาวบ้าน ทั้งที่จริงๆ “มองสั้น” ยังไม่ทันจะเห็น
ผมว่าจริงๆ เรื่องการมองเพื่อก้าวต่อไป อาจไม่มีสูตรสำเร็จตายตัว ต้องดูความพร้อมองค์รวมของสิ่งที่เรากำลังมองด้วย เช่น มองไทย มองลาว อาจต้องใช้วิธีมองคนละแบบกัน เพราะสภาพสังคม สภาพเศรษฐกิจ สภาพภูมิประเทศต่างกัน
กลับไปที่ลาวอีกครั้ง ผมถามชาวลาวหลายคนว่า กลัวหรือไม่ว่าประชาคมอาเซียนอาจทำให้ชาวต่างชาติเข้ามาบุกลงทุน แล้วแย่งชิงสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรของลาวไป ทุกคนตอบไปในทิศทางเดียวกันว่า ไม่กลัว เพราะมั่นใจว่ารัฐบาลเข้มแข็ง ชาวต่างชาติไม่สามารถเข้ามากอบโกยอะไรง่ายๆ เรียกว่าเรื่องนี้ ชาวลาวสามารถมองยาว เห็นความปลอดภัยของชาติตัวเองแล้ว
เอ...แล้วเรื่องนี้ไทยจะมองสั้นหรือมองยาวดี?
