หัวใจของงบการเงิน

โดย...ริต้า ทัพภมาน

เชื่อได้ว่าหลายๆ บริษัทในขณะนี้ คงกำลังเตรียมตัวปิดงบประจำปีกันอย่างขะมักเขม้น เพื่อให้รู้ว่าตลอดระยะเวลา 1 ปี หรือใน 1 รอบบัญชีที่ผ่านมา บริษัทจะมีฐานะการดำเนินงานเป็นอย่างไร ดีขึ้นหรือต้องปรับปรุง วันนี้จึงขอพูดถึง “งบการเงิน” ว่ามีความสำคัญกับธุรกิจอย่างไร และการจัดทำงบการเงินที่ดีมีคุณภาพควรคำนึงถึงเรื่องใดบ้าง ซึ่งขอนำเสนอดังต่อไปนี้

งบการเงินถือเป็นหัวใจของธุรกิจที่มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าสินค้า นอกจากจะเป็นเครื่องมือในการหาเงินมาลงทุนและใช้จ่ายหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจแล้ว ยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือในองค์กรให้กับบุคคลภายนอกด้วย

ธุรกิจจึงต้องเอาใจใส่จัดทำงบการเงินให้มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน โปร่งใส และไม่เลือกปฏิบัติ จึงจะสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้ประโยชน์ได้ ไม่ว่าจะเป็นการให้สินเชื่อลงทุน หรือค้าขายกับธุรกิจ

คุณภาพ คุณภาพของงบการเงินย่อมหมายถึงความถูกต้องและครบถ้วนของตัวเลขรายการ และข้อมูลที่เปิดเผยไว้ในงบการเงิน ซึ่งตรงข้ามกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจากการดำเนินกิจการต่างๆ ทางธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อ การขาย การผลิต การรับเงิน หรือการจ่ายเงิน เป็นต้น ผู้บริหารจะต้องจัดให้มีระบบบริหารที่ดี มีประสิทธิภาพ จึงจะช่วยให้การไหลเวียนของข้อมูลที่เกิดจากการบริหารจัดการไปบันทึกตามรูปแบบและประเภทของกิจกรรมที่เกิดขึ้นได้อย่างครบถ้วน ในขณะเดียวกันก็จะต้องมีระบบที่ทันสมัยและได้มาตรฐานรองรับ จึงจะช่วยให้การบันทึกบัญชีเป็นไปตามกฎหมายและกติกาที่เรียกว่า “มาตรฐานการบัญชีหรือหลักการบัญชีที่รองรับทั่วไป” และสามารถประมวลข้อมูลทางบัญชีเหล่านี้ไปจัดทำงบการเงินที่มีคุณภาพได้ในที่สุด

มาตรฐาน กุญแจสำคัญที่ทำให้งบการเงินได้รับความเชื่อถือ นอกจากจะต้องมีคุณภาพแล้ว จะต้องจัดทำตามมาตรฐานการบัญชี ซึ่งเป็นกติกาหรือกฎเกณฑ์หลักของการจัดทำงบการเงิน นอกจากนั้นในกรณีที่มาตรฐานการบัญชีมีวิธีการให้เลือกปฏิบัติมากกว่าหนึ่งวิธี การเลือกใช้วิธีการบัญชีจะต้องคำนึงถึงความเหมาะสมกับธุรกิจที่ประกอบการด้วย ทั้งนี้อาจอ้างอิงวิธีการที่ธุรกิจประเภทเดียวกันใช้อยู่เป็นแนวทางในการพิจารณาก็ได้ เพื่อให้งบการเงินแสดงฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดตามมาตรฐานการบัญชีที่เหมาะสมที่สุด

ความโปร่งใส งบการเงินที่ดีจะต้องเปิดเผยรายการและข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน ชัดเจน และเพียงพอ เพื่อให้ผู้ใช้งบการเงินเข้าใจและนำไปใช้ประโยชน์ได้ง่าย เกิดความหลงผิด ในเรื่องนี้จะเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหน ก็อยู่ที่ความโปร่งใสของผู้บริหารในการจัดทำงบการเงิน หากธุรกิจมีระบบการกำกับดูแลที่ดี (Good Governance) มีประสิทธิภาพ ความโปร่งใสในการทำงบการเงินก็จะมีมาก ผู้ใช้งบการเงินก็สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้เต็มที่และสบายใจ

ความเสมอภาค งบการเงินที่ดีนั้น ผู้จัดทำต้องมีความเป็นกลาง ไม่เลือกปฏิบัติ ฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดที่ปรากฏในงบการเงินจะต้องเป็นไปตามเนื้อผ้า ไม่ปรุงแต่ง เพื่อประโยชน์ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่มีส่วนได้ส่วนเสียในธุรกิจ ทุกฝ่ายที่ได้รับงบการเงินจะต้องมีความสะดวกในการใช้ประโยชน์เท่าเทียมกัน

งบการเงินจึงต้องเป็นกระจกเงาบานใหญ่ที่สะอาด สามารถสะท้อนให้เห็นถึงความมั่นคงของธุรกิจและความสามารถของผู้บริหารในการบริหารจัดการ หัวใจสำคัญของงบการเงินอยู่ที่การจัดทำให้มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ที่สำคัญจะต้องจัดทำด้วยความโปร่งใส ไม่เลือกปฏิบัติ ผู้ใช้งบการเงินจึงจะสามารถใช้ข้อมูลในงบการเงินวิเคราะห์ถึงสภาพคล่อง ฐานะการเงินของธุรกิจ ตลอดจนความสามารถในการหารายได้และทำกำไร ทำให้ตัดสินใจดำเนินกิจกรรมต่างๆ กับธุรกิจได้อย่างเหมาะสมและถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนหรือการให้กู้ยืมก็ตาม