ก่อนจะอวสาน ซูชิ

...ฐาปนา

ในการประชุมที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ คราวนี้ มีผู้เสนอให้ยกปลาทูน่าครีบน้ำเงินเป็นสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ ซึ่งหากสมาชิกของไซเตสที่เป็นประเทศต่างๆ เป็นสมาชิก 175 ประเทศ และเข้าประชุมคราวนี้ 120 ประเทศ ยกมือเห็นด้วยกับข้อเสนอนี้เกินกว่า 2 ใน 3 ของจำนวนสมาชิก ก็จะส่งผลให้ปลาชนิดดังกล่าวเป็นปลาที่ถูกห้ามจำหน่าย

ระหว่างการประชุม ประเด็นเรื่องปลาทูน่าก็กลายเป็นเรื่องร้อนฉ่า มีข่าวว่าเกิดความพยายามล็อบบี้กันขนาดหนัก โดยเฉพาะจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นผู้บริโภคซูชิและปลาดิบกันเป็นเรื่องเป็นราวกว่าใครอื่น โดยปลาที่ถูกจับได้ราว 75% ถูกส่งไปญี่ปุ่น

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่า โอกาสของการที่ปลาทูน่าจะถูกขึ้นทะเบียนว่าใกล้สูญพันธุ์จนนำไปสู่การห้ามจำหน่ายนี้ มีความเป็นไปได้สูง เพราะกลุ่มประชาคมยุโรป รวมถึงพี่เบิ้มอย่างสหรัฐอเมริกา ต่างก็เห็นด้วยกับข้อเสนอเพื่อการอนุรักษ์นี้ ในขณะที่มีการรายงานในพิธีเปิดการประชุมว่า จำนวนปลาทูน่าครีบน้ำเงินในแอตแลนติกกำลังลดน้อยลงเรื่อยๆ จนถึงภาวะวิกฤต เนื่องจากมีการจับปลามากเกินไปในหลายศตวรรษที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคนี้ที่เทคโนโลยีการประมงถูกพัฒนาจนก้าวหน้ามาก

งานนี้รัฐบาลญี่ปุ่นมีความเห็นว่า สิ่งที่ควรจะทำไม่ใช่การห้ามจำหน่าย แต่น่าจะเป็นการควบคุมปริมาณในการทำประมงต่างหาก โดยญี่ปุ่นสนับสนุนให้มีการจับปลาโดยระบบกำหนดโควตา ซึ่งปัจจุบันมีการกำหนดโควตาอยู่แล้วในการทำประมงทูน่าที่มหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก แต่ก็ดูเหมือนจะมีข่าวออกมาหนาหูว่าไม่ค่อยจะมีใครใส่ใจข้อเสนอของญี่ปุ่น อาจจะเป็นเพราะว่าก่อนหน้านี้ ก็เคยมีความพยายามในการอนุรักษ์ปลาวาฬ แต่ญี่ปุ่นก็ยังจับปลาวาฬมาทำซูชิและปลาดิบ รวมถึงการกำหนดโควตาจับปลาในหลายๆ พื้นที่ ก็เป็นเรื่องที่ชาวประมงญี่ปุ่น ซึ่งเชี่ยวชาญมากกว่าประเทศอื่นๆ ถูกกล่าวหามาเสมอว่ามักจะจับปลาเกินโควตา

แต่ ยูอิชิโร ฮาราดะ ซึ่งทำงานกับกลุ่มนักล็อบบี้ที่โตเกียว กล่าวว่า เรื่องนี้เป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม ที่จะเอาทูน่าไปไว้ในจำพวกเดียวกับสิงโต เสือ หรือช้าง ที่ไซเตสพยายามอนุรักษ์อยู่

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความตึงเครียดของการรับประทานซูชิ ก็มีผู้ประกาศว่าสามารถขายทูน่าได้อย่างอิสรเสรี ไม่ต้องกังวลว่าไซเตสหรือนานาชาติจะกล่าวหาว่าทำให้ปลาสูญพันธุ์ นั่นคือ บริษัท บูริมี ในญี่ปุ่นเอง ที่ประกาศความสำเร็จในการผสมเทียมปลาทูน่าได้เป็นผลสำเร็จ ซึ่งอาจจะทำให้ชาวญี่ปุ่นที่ชอบการบริโภคปลาทูน่าคงเบาใจได้ว่าหากมีการพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมก็น่าจะอร่อยกับซูชิจานโปรดกันต่อไปได้ แม้จะถูกประเทศอื่นๆ ต่อต้าน

เรื่องนี้เป็นเรื่องที่น่าจับตามอง เพราะหากเกิดการห้ามจับ ห้ามจำหน่ายปลาทูน่าขึ้นมาจริงๆ ก็อาจจะเป็นโอกาสของผู้ประกอบการด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เนื่องจากแม้ไซเตสจะห้ามการจำหน่ายสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ แต่ถ้าพิสูจน์ได้ว่าได้มาจากการเพาะเลี้ยงก็สามารถจำหน่ายได้ เหมือนกับที่ประเทศไทยเราสามารถจำหน่ายเนื้อจระเข้จากการเพาะเลี้ยงอยู่ในปัจจุบันนี้