กูเกิล ไซต์ไกสต์ สะท้อนไทย สะท้อนโลก

เชื่อหรือไม่ว่า แค่คุณค้นหาคำคำหนึ่งผ่านเว็บเสิร์ชเอนจินอย่างกูเกิล หรือที่เรียกว่า กูเกิล ไซต์ไกสต์

โดย...พรหมเมศร์ ศิริสุขวัฒนานนท์

เชื่อหรือไม่ว่า แค่คุณค้นหาคำคำหนึ่งผ่านเว็บเสิร์ชเอนจินอย่างกูเกิล หรือที่เรียกว่า กูเกิล ไซต์ไกสต์ นั้น คุณกำลังสะท้อนภาพความต้องการของสังคมในเวลานั้นๆ ออกมา ด้วยความที่เป็นเครื่องที่ช่วยค้นหาข้อมูลจากความต้องการของผู้ใช้ ทำให้กูเกิลสามารถรวบรวมความคิด กระแส แนวโน้ม และความเปลี่ยนแปลงจากคนคนหนึ่งกลายเป็นกลุ่มคนจำนวนมาก จนสามารถบอกได้ว่าในช่วงเวลาหนึ่งสังคมกำลังขับเคลื่อนไปในทิศทางใด

 

เมื่อดูจากคำที่มีการค้นหามากที่สุดในปีนี้ 10 อันดับแรก ประกอบด้วย 1.Facebook 2.Friv 3.คนอวดผี 4.คันหู 5.หน่วง 6.Boomz 7.น้ำท่วม 8.กินตับ 9.มาช่า และ 10.iPhone5 แสดงให้เห็นว่าสังคมออนไลน์กลายเป็นสิ่งที่คนให้ความสนใจ บทบาทของสังคมออนไลน์มีมากขึ้น เพราะเป็นทั้งแหล่งรวมเพื่อน รวมข้อมูล ได้แบ่งปันความคิด ทำให้พอจะมองต่อไปได้ว่า ในปี 2555 สังคมออนไลน์จะยังคงความสำคัญต่อไป และจากจำนวนการค้นหา 10 อันดับแรก ก็แสดงให้เห็นด้วยว่าคนไทยชื่นชอบความบันเทิงและติดตามกระแสข่าวอย่างใกล้ชิดด้วยเช่นกัน

จาก 10 อันดับคำค้นหาที่คนไทยใช้มากที่สุดในปีนี้ ทำให้เห็นว่าเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่และรุนแรงที่สุดในรอบ 50 ปี เป็นเรื่องที่คนไทยจำนวนมากเฝ้าติดตาม เพลงดังที่สร้างความตื่นตะลึงบนโลกออนไลน์ “คันหู” มาแรงฉุดไม่อยู่ ส่วนรายการทีวียอดฮิตเรื่องความเชื่อเกี่ยวกับวิญญาณ “คนอวดผี” ก็มีแฟนรายการเฝ้าชมเพิ่มมากขึ้น

พรทิพย์ กองชุน ผู้จัดการฝ่ายการตลาดของกูเกิล ประเทศไทย บอกว่า คนไทยส่วนใหญ่ให้ความสนใจเรื่องบันเทิง แต่ก็ติดตามข่าวสารน้ำท่วมอย่างใกล้ชิดเช่นกัน และหากลงลึกในรายละเอียดโดยแยกย่อยตามหมวดคำค้นหา เช่น ในหมวดเศรษฐกิจ จะพบว่าคำที่พบมากที่สุด คือ งาน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าพฤติกรรมในการหางานของคนรุ่นใหม่เปลี่ยนไป เน้นหาผ่านช่องทางออนไลน์เป็นหลัก คำถัดมา คือ รถใหม่และรถมือสอง ตรงกับช่วงที่รัฐบาลประกาศนโยบายรถคันแรก ที่สามารถดึงดูดความสนใจของคน เหล่านี้ได้สะท้อนภาพเศรษฐกิจในเวลานั้นได้เป็นอย่างดี

ขณะที่ในด้านการตลาด การค้นหาแบรนด์สินค้าก็สามารถสะท้อนมุมมองต่างๆ ให้มากมาย โดย 5 อันดับแรก คือ ซัมซุง แบล็คเบอร์รี่ แอร์เอเชีย เอไอเอส และแอปเปิล ทั้งหมดเป็นเรื่องของนวัตกรรมและเทคโนโลยีเป็นหลัก พิสูจน์ว่าคนไทยให้ความสนใจกับเรื่องของเทคโนโลยีมากขึ้น มีการหาข้อมูลสินค้าและบริการก่อนตัดสินใจ ซึ่งสิ่งนี้เรียกว่า ซีโรโมเมนต์ ออฟ ชอยส์ หรือการต้องการข้อมูลมาก่อนจะรู้ตัวว่าอยากได้หรือไม่ จุดนี้สำหรับแบรนด์ต่างๆ จะรู้ว่าคนให้ความสนใจแล้ว ยังสามารถคาดการณ์ตลาดได้ว่า คนสนใจเรื่องอะไรอยู่อีกด้วย จากนั้นนำมาวิเคราะห์วางแผนเพื่อให้เข้าถึงผู้บริโภคได้มากขึ้น ไม่เพียงเท่านั้น ต้องดูด้วยว่าทำไมแบรนด์นี้จึงได้รับความสนใจ ได้ทำอะไรไปบ้าง

“ต้องมองทั้งเชิงบวกและเชิงลบ ซึ่งกูเกิลเองมีเครื่องมือที่เรียกว่า กูเกิลอินไซต์ (Google Insight) เจาะลึกการค้นหา ทำให้รู้ว่าคำใดๆ ก็ตามช่วงไหนมีการค้นหาสูงหรือต่ำ เช่น คำว่าสมาร์ตโฟน ช่วงไหนได้รับความสนใจมากเป็นพิเศษ นำไปวางแผนได้ แม้แต่รัฐบาลก็ใช้งานได้ เช่น เมื่อออกนโยบายใดๆ มา สามารถดูแนวโน้มความสนใจของประชาชนได้ พิจารณาว่าได้รับตอบรับเป็นอย่างไร” พรทิพย์ กล่าว

 

เช่น ในประเทศไทย ในช่วงวันหยุดสงกรานต์ในเดือน เม.ย. แรงงานจากต่างจังหวัดมักจะเดินทางกลับบ้านกันเป็นจำนวนมาก ในขณะที่ประชาชนอีกส่วนหนึ่งก็เดินทางไปพักผ่อนในช่วงวันหยุดยาวตามสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง แบบแผนการค้นหาข้อมูลตลอดทั้งปี แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมเชิงพาณิชย์ที่เกี่ยวข้องกับเทศกาลสงกรานต์จะเริ่มปรับระดับสูงขึ้นในช่วงต้นเดือน มี.ค. โดยจะมีการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับการทำธุรกรรมออนไลน์ เช่น การจองตั๋วรถบัส และการซื้อของขวัญสำหรับนำไปฝากญาติพี่น้อง

ข้อมูลดังกล่าวจะช่วยให้เจ้าของร้านค้า ร้านอาหาร ผู้ให้บริการคมนาคมขนส่ง และโรงแรม สามารถคาดการณ์เกี่ยวกับความต้องการและดำเนินการตัดสินใจโดยอ้างอิงข้อมูลที่ถูกต้องแม่นยำ เพื่อรองรับการจัดสรรทรัพยากรต่างๆ อย่างเหมาะสม ตั้งแต่งบโฆษณา เรื่อยไปจนถึงบุคลากร และสินค้าคงคลัง

นอกจากนี้ คำที่ติดอันดับอีกหนึ่งคำของคนไทยคือคำว่า ผลสลากกินแบ่งรัฐบาล เป็นสิ่งยืนยันว่าคนไทยมีนิสัยชอบเสี่ยงดวง สอดคล้องกับคำค้นหาเรื่อง ดูดวง และแน่นอนว่าสิ่งที่ปรารถนา คือ อยากมีเงินเพิ่มขึ้นเพื่อชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้น เช่นเดียวกับคำว่า เศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งติดอันดับเช่นเดียวกัน ชี้ให้เห็นว่าคนไทยให้ความสนใจในเรื่องการดำรงชีวิตตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยมีการค้นหาข้อมูลรายละเอียดเพื่อนำไปปฏิบัติ

พรทิพย์ บอกว่า การค้นหามีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา กูเกิล ไซต์ไกสต์ อาจเผยให้เห็นว่าช่วงเวลาหนึ่งที่ผ่านมา อะไรที่เป็นกระแสสังคม อะไรที่อยู่ในความต้องการ แต่สำหรับอนาคตในปี 2555 เมื่อยังไม่เกิดการค้นหาคำต่างๆ ก็ยังไม่สามารถบอกได้ว่าอะไรคือสิ่งที่จะเกิดขึ้นและกลายเป็นกระแสหรือแนวโน้มที่มาแรง แต่อย่างน้อยที่สุด การศึกษาอดีตที่เกิดขึ้นตลอดปี 2554 ที่ผ่านมา จะมีส่วนช่วยให้บริษัทต่างๆ รัฐบาล หรือแม้แต่ประชาชนทั่วไป ศึกษาพฤติกรรมอย่างเข้าใจเพื่อพร้อมรับมือความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นได้อย่างมีสติและทันท่วงที