พิษสงลดเครดิตสหรัฐ

ตลาดการเงินตอบรับข่าวการลดเครดิตอันดับความน่าเชื่อถือจากระดับ AAA

ของสหรัฐด้วยแรงเทขายอย่างหนักในแทบทุกตลาดหุ้น

ขณะที่เงินเหรียญสหรัฐก็อ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับเงินเยนและเงินฟรังก์สวิส ซึ่งเป็นสกุลเงินที่นักลงทุนมองว่าปลอดภัย เช่นเดียวกับทองคำที่ทะยานขึ้นทุบสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ครั้งใหม่เหนือ 1,700 เหรียญสหรัฐต่อออนซ์ หลังจากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือสแตนดาร์ด แอนด์ พัวร์ (S&P) ปรับลดเครดิตของสหรัฐลง 1 ขั้นจาก “AAA” สู่ “AA+” โดยมีแนวโน้มเป็นเชิงลบ ซึ่งสะท้อนถึงความอ่อนไหวต่อการถูกปรับอันดับเครดิตลงอีกในระยะ 1218 เดือนข้างหน้า

ท่ามกลางกระแสความวิตกกังวลต่อปัญหาหนี้ในกลุ่มยูโรโซนได้แผ่ขยายไปสู่เศรษฐกิจขนาดใหญ่อันดับ 3 และ 4 ของกลุ่ม คือ อิตาลี และสเปน

 

สิ่งที่ทุกคนตั้งคำถาม คือ เศรษฐกิจไทยจะกระทบอย่างไร

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินดังนี้ กรณีเลวร้ายหากสหรัฐประสบกับภาวะเศรษฐกิจถดถอยผลต่อเศรษฐกิจไทยที่จะตามมาคือ

ธุรกิจส่งออกของไทย แม้ปัจจุบันไทยพึ่งพาตลาดสหรัฐ ลดลงมาอยู่แค่ 10% ของการส่งออกโดยรวม น้อยกว่ากลุ่มอาเซียน จีน และญี่ปุ่น แต่เนื่องจากสหรัฐเป็นผู้นำเข้าอันดับหนึ่งของโลก มีการนำเข้าสินค้าจากภูมิภาคเอเชียถึง 39% ของการนำเข้าทั้งหมดของประเทศ จึงกระทบกับห่วงโซ่การผลิตในภูมิภาคเอเชีย เทียบกับกรณีสหภาพยุโรปที่นำเข้าจากเอเชียเพียง 13%

ธุรกิจที่มีโอกาสได้รับผลกระทบมาก คาดว่าจะเป็นกลุ่มที่มีสัดส่วนการพึ่งพาตลาดสหรัฐในระดับสูง โดยเฉพาะสินค้าที่มีความจำเป็นน้อย สินค้าขั้นกลางที่นำไปใช้ในกระบวนการผลิตต่อ และสินค้าประเภททุน เช่น เครื่องนุ่งห่ม เครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร ผลิตภัณฑ์ยาง เฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ วิทยุ โทรทัศน์และส่วนประกอบ โทรสาร โทรศัพท์และส่วนประกอบ คอมเพรสเซอร์

ถ้าเศรษฐกิจสหรัฐถดถอยขยายตัวต่ำกว่า 1% อาจส่งผลให้การส่งออกของไทยในปี 2555 มีอัตราการขยายตัวชะลอลงมาอยู่ต่ำกว่า 5% จากการคาดการณ์กรณีปกติว่าจะขยายตัว 12-17%

ในช่วงที่สหรัฐประสบวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ เศรษฐกิจไทยมักถูกฉุดให้ชะลอตัวลงแรงหรือหดตัวตามไปด้วย โดยในรอบนี้แม้ว่าแรงขับเคลื่อนจากจีนและภูมิภาคเอเชีย บวกกับมาตรการเพิ่มรายได้ของรัฐบาลไทยช่วยประคับประคองให้จีดีพียังขยายตัวเป็นบวกได้ แต่อัตราการขยายตัวของเศรษฐกิจไทยในปีหน้าอาจชะลอลงอย่างมีนัยสำคัญจาก 4.5-5.8% อาจขยายตัวในระดับใกล้เคียง 2%

อย่าลืมว่า เหตุการณ์ซับไพรม์ที่เกิดขึ้นทำให้การส่งออกของไทยไปสหรัฐหดตัวถึง 17.8% โดยสินค้ากลุ่มเกษตรกรรมที่ไม่รวมยางพาราหดตัว 1.7% และสินค้าอุตสาหกรรมการเกษตร เช่น อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป ผลไม้กระป๋องและแปรรูป ขยายตัวแค่ 0.9% ขณะที่สินค้าอุตสาหกรรมหดตัวถึง 20.9%

ด้านตลาดเงิน ในระยะสั้นเงินจะไหลออก จากพฤติกรรมหลีกเลี่ยงความเสี่ยงของนักลงทุน ซึ่งอาจนำมาสู่การโยกเงินลงทุนออกจากสินทรัพย์สกุลเงินเอเชียและบาท ซึ่งรวมถึงตลาดหุ้นไทยไปสู่สินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า

ระยะกลางถึงยาวคาดว่าสภาพคล่องมีโอกาสได้รับแรงหนุนจากเงินทุนไหลเข้า ตามพื้นฐานเศรษฐกิจไทยและเอเชียที่น่าจะยังแข็งแกร่งกว่าสหรัฐ

สินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ไทยมีโอกาสชะลอลงกว่าคาด โดยเฉพาะสินเชื่อธุรกิจ ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากปัญหาความเชื่อมั่นของผู้ประกอบการต่อสถานการณ์ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ

ความเสี่ยงด้านเครดิตของลูกค้าเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มลูกค้า ธุรกิจที่พึ่งพิงตลาดสหรัฐ

ต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาดทุนและอัตราแลกเปลี่ยน รวมถึงการ Mark-to-Market ของพอร์ตเงินลงทุน แม้ว่าอาจอยู่ในขอบเขตที่จำกัด เนื่องจากพอร์ตสินทรัพย์ต่างประเทศในตลาดเงินระยะสั้นและเงินลงทุนของธนาคารพาณิชย์ มีสัดส่วนแค่ 5% ของสินทรัพย์รวมเท่านั้น

เช่นเดียวกับศูนย์วิจัยธนาคารไทยพาณิชย์ที่ประเมินว่า ค่าเงินของสหรัฐจะอ่อนค่าลง ขณะที่ค่าของเงินบาทจะแข็งขึ้น และการปรับลดระดับความน่าเชื่อถือในครั้งนี้จะทำให้ธนาคารกลางในประเทศต่างๆ เริ่มมองหาทางเลือกอื่นๆ ในการรักษามูลค่าของทุนสำรองเงินตราระหว่างประเทศ ซึ่งอาจจะทำให้ความต้องการถือครองตราสารหนี้สหรัฐลดลงบ้าง จึงส่งผลทางลบต่อค่าเงินเหรียญสหรัฐ

ในแง่ของอัตราดอกเบี้ยนโยบาย ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คงจะต้องชั่งน้ำหนักว่าการชะลอตัวของเศรษฐกิจสหรัฐจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก และเพิ่มแรงกดดันต่อการส่งออกและเศรษฐกิจไทยในภาพรวม

ขณะเดียวกัน ราคาน้ำมันและสินค้าโภคภัณฑ์ ยกเว้นทองคำ จะอ่อนตัวและอาจไม่สามารถรักษาระดับสูงไว้ได้ สิ่งเหล่านี้อาจลดทอนแรงกดดันด้านเงินเฟ้อในระยะถัดไป จึงมีผลต่อการประเมินแนวโน้มอัตราดอกเบี้ยนโยบายในการประชุมรอบต่อๆ ไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่การทยอยประกาศข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐที่จะตามมาในอนาคต บ่งชี้ภาพในเชิงลบมากขึ้น

แม้ไม่ทุบโต๊ะว่าเป็นอย่างไร แต่การคงดอกเบี้ยไว้มีมากกว่าการขึ้นดอกเบี้ยแน่ๆ