สิทธิภาษี SEZ ยกเว้นภาษีนิติบุคคลจริงหรือไม่?

การลงทุนในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ หรือ SEZ มักถูกพูดถึงในฐานะพื้นที่ที่ภาครัฐจัดสิทธิประโยชน์เพื่อดึงดูดการลงทุน กระจายความเจริญไปยังภูมิภาค และส่งเสริมกิจกรรมทางเศรษฐกิจบริเวณชายแดน

 

หนึ่งในประเด็นที่ผู้ประกอบการให้ความสนใจมากที่สุดคือเรื่อง “ภาษีเงินได้นิติบุคคล” เพราะมีข้อมูลเผยแพร่อยู่ไม่น้อยว่า บริษัทที่เข้าไปลงทุนใน SEZ สามารถ “ยกเว้นภาษีนิติบุคคล” ได้หลายปี คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า สิทธิดังกล่าวเป็นการยกเว้นจริงหรือเป็นเพียงการลดอัตราภาษี และบริษัททุกแห่งที่ตั้งอยู่ใน SEZ จะได้รับสิทธินี้โดยอัตโนมัติหรือไม่

 

คำตอบสั้นๆ คือ SEZ มีมาตรการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลจริง แต่ไม่ได้หมายความว่าบริษัททุกแห่งที่ตั้งอยู่ในพื้นที่จะไม่ต้องเสียภาษีโดยอัตโนมัติ การได้รับสิทธิขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ เงื่อนไขของมาตรการ และการได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

 

SEZ ไม่ได้แปลว่า “ตั้งบริษัทแล้วไม่เสียภาษี”

 

ประเด็นนี้เป็นความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย การตั้งสถานประกอบการอยู่ในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเพียงอย่างเดียว ไม่ได้ทำให้บริษัทได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลทันที

 

ในทางภาษี มีมาตรการของกรมสรรพากรที่กำหนดให้กิจการซึ่งตั้งอยู่ในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษและเข้าเงื่อนไข สามารถคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 10% ของกำไรสุทธิ เป็นเวลา 10 รอบระยะเวลาบัญชีต่อเนื่องกัน

 

สำหรับรายได้ที่เกิดจากการผลิตสินค้าใน SEZ หรือรายได้จากการให้บริการที่มีการใช้บริการใน SEZ โดยหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีฐานมาจากพระราชกฤษฎีกาและประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้อง 

 

ดังนั้นหากพูดถึง “สิทธิภาษี SEZ” ในมุมของมาตรการภาษีทั่วไปของกรมสรรพากร คำว่า “ลดภาษี” จะตรงกับข้อเท็จจริงมากกว่าการกล่าวว่า “ยกเว้นภาษีทั้งหมด”

 

แล้วกรณีที่บอกว่ายกเว้นภาษี 8 ปีคืออะไร?

 

ตัวเลข 8 ปีที่พบในข้อมูลเกี่ยวกับ SEZ ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับ สิทธิประโยชน์ของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI ไม่ใช่สิทธิที่เกิดขึ้นเพียงเพราะบริษัทตั้งอยู่ในพื้นที่ SEZ ภายใต้มาตรการส่งเสริมการลงทุน กิจการที่เข้าเกณฑ์และได้รับการส่งเสริมสามารถได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามประเภทกิจการ

 

โดยมาตรการสำหรับ SEZ มีการกำหนดสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมให้แก่กิจการเป้าหมายบางกลุ่ม เช่น การยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสูงสุด 8 ปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทกิจการและเงื่อนไขของโครงการ 

 

สำหรับกิจการบางประเภทที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 8 ปีอยู่แล้ว มาตรการ SEZ อาจให้สิทธิประโยชน์ในลักษณะลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคล 50% เพิ่มเติมอีก 5 ปี ขณะที่กิจการบางประเภทอาจได้รับการยกเว้นเพิ่มเติมจากสิทธิพื้นฐาน

 

แต่เมื่อรวมระยะเวลาแล้วต้องเป็นไปตามเพดานที่กำหนด จึงต้องแยกให้ชัดว่า “ยกเว้นภาษี 8 ปี” กับ “เสียภาษีในอัตรา 10% เป็นเวลา 10 ปี” เป็นคนละมาตรการและมีเงื่อนไขแตกต่างกัน

 

ใครจึงจะใช้สิทธิได้?

 

สิ่งแรกที่ต้องตรวจสอบคือ กิจการของบริษัทอยู่ในประเภทที่รัฐส่งเสริมตามประกาศที่เกี่ยวข้องหรือไม่ จากนั้นจึงพิจารณาว่าพื้นที่ตั้งโครงการอยู่ในเขต SEZ ที่กำหนดหรือไม่ รวมถึงตรวจสอบเงื่อนไขด้านเงินลงทุน เครื่องจักร การจ้างงาน การผลิต หรือข้อกำหนดเฉพาะของกิจการ

 

ในกรณีที่ใช้สิทธิ BOI ผู้ประกอบการต้องผ่านกระบวนการขอรับการส่งเสริมและปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ระบุในบัตรส่งเสริม ไม่ใช่เพียงจดทะเบียนบริษัทหรือเช่าโรงงานอยู่ในพื้นที่ SEZ แล้วจะได้รับสิทธิทันที ปัจจุบัน BOI ระบุว่ามาตรการส่งเสริมการลงทุนในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนตามประกาศที่ 19/2565 ยังคงมีสถานะ “ยังคงใช้อยู่” 

 

นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาว่ารายได้ที่นำมาใช้สิทธินั้นเป็นรายได้จากกิจการที่เข้าเงื่อนไขหรือไม่ เพราะไม่ได้หมายความว่ารายได้ทุกประเภทของบริษัทจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีทั้งหมดโดยอัตโนมัติ

 

สิทธิประโยชน์ไม่ได้มีเฉพาะภาษีเงินได้นิติบุคคล

 

นอกจากภาษีเงินได้นิติบุคคลแล้ว การลงทุนใน SEZ ยังอาจได้รับสิทธิประโยชน์ด้านอื่น เช่น การยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักร การยกเว้นอากรขาเข้าวัตถุดิบที่ใช้ผลิตเพื่อส่งออก รวมถึงสิทธิประโยชน์เกี่ยวกับค่าใช้จ่ายบางรายการ ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับมาตรการและคุณสมบัติของโครงการนั้นๆ 

 

ตัวอย่างเช่น มาตรการของ BOI ระบุถึงการหักค่าขนส่ง ค่าไฟฟ้า และค่าประปาได้ 2 เท่าของค่าใช้จ่ายเป็นระยะเวลา 10 ปี รวมถึงการหักค่าติดตั้งหรือก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มเติมตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด 

 

ดังนั้นหากผู้ประกอบการกำลังประเมินความคุ้มค่าของการย้ายฐานการผลิตไปยัง SEZ ไม่ควรมองเฉพาะตัวเลขภาษีเงินได้นิติบุคคล แต่ควรนำสิทธิประโยชน์ทั้งหมดมาคำนวณประกอบกับต้นทุนด้านโลจิสติกส์ แรงงาน ที่ดิน สาธารณูปโภค และการเข้าถึงตลาดด้วย

 

จุดที่ต้องระวังในการวางแผนภาษี

 

สิ่งที่ผู้ประกอบการควรระวังคือการนำคำว่า “SEZ” ไปใช้เป็นเหตุผลว่าไม่ต้องเสียภาษีนิติบุคคล โดยไม่ตรวจสอบฐานกฎหมายและเงื่อนไขให้ละเอียด เพราะหากกิจการไม่เข้าเกณฑ์ อาจไม่สามารถใช้สิทธิที่คาดการณ์ไว้ได้

 

อีกประเด็นคือ ต้องแยกสิทธิของ กรมสรรพากร ออกจากสิทธิของ BOI ให้ชัดเจน มาตรการหนึ่งอาจเป็นการลดอัตราภาษีเหลือ 10% ขณะที่อีกมาตรการหนึ่งอาจเป็นการยกเว้นภาษีตามระยะเวลาและวงเงินที่กำหนด การวางแผนลงทุนจึงควรตรวจสอบว่าบริษัทจะใช้สิทธิใด และสามารถใช้สิทธิหลายมาตรการร่วมกันได้หรือไม่

 

ในกรณีของ BOI เอง หลักเกณฑ์การส่งเสริมการลงทุนมีการปรับปรุงเป็นระยะ และประกาศที่เกี่ยวข้องกับ SEZ ต้องนำมาอ่านประกอบกับประเภทกิจการและเงื่อนไขของโครงการแต่ละแห่ง 

 

สรุป คำตอบของคำถามว่า “สิทธิภาษี SEZ ยกเว้นภาษีนิติบุคคลจริงหรือไม่?” คือ จริง แต่ต้องเข้าใจให้ถูกว่าการยกเว้นไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกบริษัทโดยอัตโนมัติ
หากเป็นมาตรการภาษีของกรมสรรพากร กิจการที่เข้าเงื่อนไขอาจได้รับการลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลเหลือ 10% ของกำไรสุทธิเป็นเวลา 10 รอบบัญชีต่อเนื่องกัน ไม่ใช่การยกเว้นภาษีทั้งหมด 

 

ขณะที่หากเป็นมาตรการส่งเสริมการลงทุนของ BOI กิจการที่เข้าเกณฑ์บางประเภทสามารถได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลได้สูงสุดตามระยะเวลาที่กำหนด เช่น 8 ปี และบางกรณีอาจได้รับสิทธิประโยชน์ต่อเนื่องในรูปแบบลดหย่อนภาษีอีกระยะหนึ่ง 

 

อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่  Inflow Accounting