ค่าใช้จ่ายทำบัญชี-สอบบัญชี ลดภาษีได้...แต่ SME ใช้สิทธิ์กันเต็มที่หรือยัง?

26 สิงหาคม 2569

เมื่อพูดถึงค่าใช้จ่ายของธุรกิจ SME หลายคนมักให้ความสำคัญกับต้นทุนการผลิต ค่าเช่าสำนักงาน หรือค่าโฆษณา แต่กลับมองข้ามค่าใช้จ่ายที่มีความจำเป็นตามกฎหมายอย่าง ค่าจัดทำบัญชีและค่าสอบบัญชี ทั้งที่รายจ่ายเหล่านี้ ไม่เพียงช่วยให้กิจการดำเนินงานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่ยังสามารถนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ หากเป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการและมีหลักฐานถูกต้องครบถ้วน

แม้กฎหมายภาษีจะเปิดโอกาสให้ธุรกิจใช้สิทธิ์ดังกล่าว แต่ในทางปฏิบัติยังมีผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยที่ใช้สิทธิ์ได้ไม่เต็มที่ เพราะขาดความเข้าใจเรื่องเอกสาร หลักเกณฑ์ทางภาษี หรือเลือกใช้บริการที่ไม่มีเอกสารรองรับอย่างถูกต้อง

ค่าใช้จ่ายทำบัญชีและสอบบัญชี ถือเป็นรายจ่ายของกิจการหรือไม่?

คำตอบคือ ถือเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบกิจการ ภายใต้หลักเกณฑ์ของประมวลรัษฎากร รายจ่ายที่กิจการจ่ายไปเพื่อแสวงหารายได้หรือเพื่อกิจการ สามารถนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ เว้นแต่จะเป็นรายจ่ายต้องห้ามตามกฎหมาย

ค่าบริการที่เกี่ยวกับงานบัญชี เช่น

●   ค่าจัดทำบัญชีรายเดือน
●   ค่าปิดงบการเงินประจำปี
●   ค่าจัดทำและยื่นแบบภาษี

●   ค่าที่ปรึกษาด้านบัญชีและภาษี
●   ค่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)
●   ค่ารับรองงบการเงิน

ล้วนเป็นค่าใช้จ่ายที่มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจโดยตรง จึงสามารถนำมาหักเป็นรายจ่ายได้ตามปกติ หากเป็นไปตามเงื่อนไขของกฎหมาย

ในกรณีของภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นอย่างไร?

หากผู้ให้บริการบัญชีหรือสำนักงานสอบบัญชี จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และออกใบกำกับภาษีอย่างถูกต้อง ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT และนำบริการดังกล่าวไปใช้ในกิจการที่ต้องเสีย VAT โดยเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย ย่อมมีสิทธินำ ภาษีซื้อ ไปเครดิตกับภาษีขายได้

อย่างไรก็ตาม หากเป็นกิจการที่ได้รับยกเว้น VAT หรือใช้บริการเพื่อกิจกรรมที่ไม่ก่อให้เกิดภาษีขาย สิทธิในการนำภาษีซื้อมาเครดิตอาจถูกจำกัดตามที่กฎหมายกำหนด

SME มักพลาดตรงไหน?

แม้หลักเกณฑ์จะไม่ซับซ้อน แต่ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อย ได้แก่

1. ไม่มีเอกสารที่ถูกต้อง

บางธุรกิจเลือกใช้ผู้รับทำบัญชีที่ไม่ออกใบเสร็จหรือใบกำกับภาษีอย่างถูกต้อง ทำให้รายจ่ายดังกล่าวมีปัญหาเมื่อตรวจสอบภาษี

2. ใช้บริการในนามบุคคลแทนบริษัท

บางครั้งเจ้าของกิจการชำระค่าทำบัญชีในนามส่วนตัว หรือเอกสารออกชื่อบุคคลแทนบริษัท ส่งผลให้การบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการอาจมีปัญหา

3. บันทึกผิดงวดบัญชี

ค่าใช้จ่ายควรรับรู้ตามเกณฑ์คงค้าง (Accrual Basis) ตามมาตรฐานการบัญชี ไม่ใช่รอจนจ่ายเงินจริงเสมอไป

4. มองว่าเป็นค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

ผู้ประกอบการบางรายเลือกประหยัดค่าบัญชีระยะสั้น แต่กลับต้องเสียค่าใช้จ่ายจากค่าปรับ เงินเพิ่ม หรือการแก้ไขงบการเงินในภายหลัง ซึ่งอาจสูงกว่าหลายเท่า

ค่าสอบบัญชี...ไม่ใช่แค่ทำตามกฎหมาย

สำหรับบริษัทจำกัด การจัดทำงบการเงินและให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบถือเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย แต่ในอีกมุมหนึ่ง งบการเงินที่ผ่านการสอบบัญชียังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับธุรกิจ เช่น

●   ขอสินเชื่อกับธนาคาร
●   เข้าร่วมประมูลงาน
●   ขอวงเงินจากคู่ค้า

● ดึงดูดนักลงทุน
● ใช้ประกอบการประเมินมูลค่ากิจการ

ดังนั้นค่าสอบบัญชีจึงไม่ใช่เพียง "ค่าใช้จ่าย" แต่เป็นการลงทุนเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือของธุรกิจในระยะยาว

ธุรกิจขนาดเล็กควรเลือกสำนักงานบัญชีอย่างไร?

การเลือกสำนักงานบัญชีไม่ควรพิจารณาเฉพาะราคาค่าบริการ สิ่งที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

●   มีผู้ทำบัญชีที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง
●   มีระบบจัดเก็บเอกสารและข้อมูลที่เป็นมาตรฐาน
●   ให้คำปรึกษาด้านภาษีควบคู่กับงานบัญชี

● ออกเอกสารครบถ้วนตามกฎหมาย
● มีการติดตามการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายภาษีอย่างสม่ำเสมอ

สำนักงานบัญชีที่ดีไม่ได้ทำหน้าที่เพียงบันทึกตัวเลข แต่ควรช่วยลดความเสี่ยงด้านภาษีและสนับสนุนการวางแผนทางการเงินของกิจการด้วย

ใช้สิทธิ์ได้ แต่ต้องมีหลักฐานครบ

แม้ค่าใช้จ่ายทำบัญชีและสอบบัญชีจะเป็นรายจ่ายที่สามารถนำมาหักภาษีได้ แต่ผู้ประกอบการควรจัดเก็บเอกสารให้ครบถ้วน เช่น

●   สัญญาว่าจ้าง
●   ใบเสนอราคา (ถ้ามี)
●   ใบแจ้งหนี้

●   ใบเสร็จรับเงิน
●   ใบกำกับภาษี (กรณีผู้ให้บริการจดทะเบียน VAT)
●   หลักฐานการชำระเงิน

การจัดเก็บเอกสารอย่างเป็นระบบ จะช่วยรองรับการตรวจสอบจากกรมสรรพากร และลดความเสี่ยงจากการถูกปฏิเสธรายจ่าย

อย่ามองเพียงการ "ลดภาษี"

ผู้ประกอบการจำนวนมากให้ความสำคัญกับคำว่า "ลดภาษี" จนลืมว่าหน้าที่สำคัญของระบบบัญชี คือการสะท้อนฐานะทางการเงินที่แท้จริงของธุรกิจ ข้อมูล

บัญชีที่ถูกต้องช่วยให้เจ้าของกิจการทราบว่า

●   ธุรกิจมีกำไรจริงหรือไม่
●   ต้นทุนส่วนใดสูงเกินไป
●   กระแสเงินสดเพียงพอหรือไม่
●   ควรลงทุนเพิ่มหรือชะลอการขยายกิจการ

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ระบบบัญชีที่มีคุณภาพช่วยให้เจ้าของธุรกิจตัดสินใจได้จากข้อมูลจริง มากกว่าความรู้สึก

สรุป ค่าใช้จ่ายด้านบัญชีและสอบบัญชีไม่ใช่เพียงต้นทุนที่กฎหมายบังคับให้จ่าย แต่เป็นรายจ่ายที่มีความจำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจ และโดยหลักสามารถนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลได้

หากเกี่ยวข้องกับกิจการและมีเอกสารหลักฐานครบถ้วนตามกฎหมาย นอกจากนี้หากเข้าเงื่อนไข ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT ยังอาจนำภาษีซื้อจากค่าบริการดังกล่าวไปเครดิตภาษีขายได้อีกด้วย

อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ Inflow Accounting