"จ่ายเงินกู้ไม่ได้จีนก็จะยึด" ความเห็นต่างชาติวิจารณ์รถไฟไทย-จีน

วันที่ 17 ม.ค. 2565 เวลา 16:19 น.
"จ่ายเงินกู้ไม่ได้จีนก็จะยึด" ความเห็นต่างชาติวิจารณ์รถไฟไทย-จีน
ส่องความเห็นต่างชาติคิดอย่างไรกับแผนเชื่อมโยงรถไฟไทย-ลาว-จีน

แผนเชื่อมโยงรถไฟจีน-ลาว-ไทยกำลังเป็นที่จับตามองทั้งจากชาวไทยและต่างชาติ โดยเมื่อวานนี้ (16 ม.ค.) Nikkei Asia ได้รายงานว่าแผนการสร้างทางรถไฟสายเอเชียในแถบอินโดจีนของจีนกำลังหยุดชะงักที่ประเทศไทย ท่ามกลางความคิดเห็นของบรรดาชาวเน็ตจากหลากหลายประเทศ 

ย้ำว่านี่เป็นความเห็นเท่านั้นยังไม่ใช่ข้อเท็จจริง แต่รายงานข่าวนี้ต้องการนำเสนอบรรยากาศของการถกเถียงระหว่างประเทศเกี่ยวกับโครงการที่กระทบต่ออนาคตของประเทศไทยและภูมิภาคโดยตรง

บางความเห็นกล่าวโทษประเทศไทยที่ละทิ้งโอกาสที่จะ "ประสบความสำเร็จเหมือนลาว" เช่น Winson Ip บอกว่า "คนไทยไม่มีใครให้ตำหนินอกจากตัวเอง พวกเขาทำลายโครงการร่วมจีน-ไทย และสร้างทั้งหมดด้วยตัวเอง กลายเป็นว่าโครงการเกินกำหนดและเกินงบประมาณ ทางรถไฟความเร็วสูงของลาวเป็นคนละเรื่องที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง"

บางความเห็นบอกว่าการที่รถไฟไทยจีนหยุดชะงัดเพราะความไม่ลงรอยกันเรื่องค่าใช้จ่าย เช่น  Ananta Kandaka บอกว่า "พวกเขาเห็นต่างกันแค่ว่าใครเป็นผู้จ่ายโครงการ" แต่มีผู้แย้ง เช่น Se Ba บอกว่า "ไม่ใช่เลย นับตั้งแต่การเจรจารอบแรกล่มไป ประเทศไทยได้การจัดหาเงินทุนภายในประเทศ 100% สาเหตุหลักที่ทำให้ประเทศไทยออกจากโครงการคือการศึกษาความเป็นไปได้ที่พบว่าไม่สามารถทำเงินได้ ความกังวลเพิ่มเติมคือการย้ายถิ่นฐานที่ไม่สามารถควบคุมได้ การขาดการรับประกันคุณภาพจากจีนสำหรับงานก่อสร้าง ไม่ต้องพูดถึงคนงานชาวจีนถูกห้ามไม่ให้ทำงานในประเทศไทย โดยที่การลดจำนวนการว่างงานในประเทศจีนถือเป็นส่วนสำคัญของโครงการทั้งหมด"

A conductor looks out from a steam train as it leaves Bangkok Railway Station for a trip to mark the birthday of Thailand's late king Bhumibol Adulyadej in Bangkok on December 5, 2021, in the station's final month before all services are moved to the capital's new railway hub at Bang Sue Grand Station. (Photo by Jack TAYLOR / AFP)

Paul James แย้งว่า "ประเทศไทยกำลังสร้างเส้นทาางด้วยการสนับสนุนทางเทคนิคของจีน ความคืบหน้าน้อยมากถ้าจะพูดถึง แต่ก็ไม่ได้ "ยกเลิก" ครั้งสุดท้ายที่ผมได้ยินมาว่า "สัญญา" 2 ใน 14 ฉบับตามส่วนเริ่มต้น 253 กม. ระหว่างกรุงเทพฯและนครราชสีมาเสร็จสมบูรณ์แล้ว ทั้งสายมีกำหนดจะเปิดในปี 2026 ทางการไทยอยู่ในโหมดตื่นตระหนกเพราะตอนนี้ลาวมีทางรถไฟที่ทันสมัย ดังนั้นพวกเขาจึงพยายามสร้างสะพานรถไฟข้ามแม่น้ำโขงจากหนองคายเพื่อสร้างความเชื่อมโยงกับเวียงจันทน์โดยเร็วที่สุด"

โดยส่วนหนึ่งมองว่าจีนกำลังสร้างกับดักหนี้ (Debt-trap) กับประเทศต่างๆ ขณะที่อีกด้านหนึ่งกล่าวว่าเส้นทางรถไฟที่เชื่อมต่อระหว่างประเทศจะเป็นผลดีในการพัฒนาเศรษฐกิจ ส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ และการทำสัญญานั้นต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองฝ่ายอยู่แล้ว

ผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Sanggar Ngitar Begemong มองว่าระบบให้กู้เงินของจีนมีจุดประสงค์เพื่อควบคุมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์ทางการเมืองและการทหารของจีนที่ใช้ได้กับไม่กี่ประเทศในแอฟริกาที่เป็นหนี้จีน เขาบอกว่า "ระบบการให้กู้ยืมเงินของจีนนี้เพื่อควบคุมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จีนทำการควบคุมทะเลจีนใต้แล้ว ตอนนี้จีนต้องการที่จะควบคุมผ่านภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มันเป็นกลยุทธ์ทางการเมืองและการทหารโดยจีนไม่กี่ประเทศในแอฟริกาที่เป็นหนี้จีนด้วยวิธีนี้ โชคดีที่ประเทศไทยต่อต้านมัน"

Matthew Fitzgerald ซึ่งกล่าวว่าในที่สุดก็มีประเทศที่เข้าใจโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางว่ามันเป็นประโยชน์ต่อจีน และเป็นเพียงกับดักหนี้ที่ทำให้จีนสามารถเป็นเจ้าของและดำเนินการโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญได้

Troy Tran กล่าวว่าถ้าจ่ายเงินกู้ไม่ได้จีนก็จะยึดอำนาจ ดูอย่างศรีลังกาสิ Pradip Choudhuri กล่าวว่าเป็นอีกประเทศที่ยากจนที่จะตกอยู่ภายใต้กับดักหนี้ของจีน Doug Ingram ให้ความเห็นว่าโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง หรือ Belt and Road Initiative ของจีนควรเรียกว่าเป็นแผนก่อนการบุกรุก ส่วน Casaluna Poppi กล่าวว่าทำไมไทยต้องจ่ายเพื่อผลประโยชน์ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

Railway staff and passengers take their seat in a carriage of a steam train before it leaves Bangkok Railway Station for a trip to mark the birthday of Thailand's late king Bhumibol Adulyadej in Bangkok on December 5, 2021, in the station's final month before all services are moved to the capital's new railway hub at Bang Sue Grand Station. (Photo by Jack TAYLOR / AFP)

แต่ก็มีความเห็นที่เพ่งเล้งสื่อที่รายงานข่าวนี้ คือ Nikkei Asia ของญี่ปุ่นว่าริษยาความสำเร็จของจีน เช่น Nuduk Antok บอกว่าเป็น "การพูดจาไร้สาระของญี่ปุ่น โดยไม่มีข้อเท็จจริงและตัวเลขโดยไม่มีความเป็นจริง" เขากล่าวว่ารายงานข่าวข้างต้นบิดเบือนไปจากความเป็นจริง ไทยพึ่งพาจีนในด้านผลผลิตทางการเกษตรและการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญของไทย และการเชื่อมโยงรถไฟระหว่างประเทศก็เป็นผลดีกับทั้งสองภาคส่วนดังกล่าว และเกิดขึ้นภายใต้ความเข้าใจและความเคารพซึ่งกันและกัน ความสัมพันธ์ไทย-จีนจึงเป็นไปอย่างราบรื่น

ส่วน Chup Kuan Law บอกว่า "สื่อญี่ปุ่นของ Nikkei Asia ผิดหวังและอิจฉาจีนที่ประสบความสำเร็จในโครงการรถไฟคุนหมิงเวียงจันทน์ที่เสร็จสิ้นแล้วและในไม่ช้าคือเส้นทางรถไฟความเร็วสูงของอินโดนีเซียซึ่งบริษัทญี่ปุ่นแพ้การประมูลเนื่องจากการวางแผนที่ไม่ดีในอินเดียและเวียดนาม"

อย่างไรก็ตามเมื่อวันที่ 13 ม.ค. ที่ผ่านมามีรายงานการประชุมคณะกรรมการบูรณาการการเชื่อมโยงทางรถไฟระหว่างไทย ลาว และจีน โดยรฟท. ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการของบกลางเพื่อออกแบบสะพานข้ามแม่น้ำโขงแห่งที่ 2 และเร่งดำเนินการก่อสร้าง

ขณะที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมหารือเพื่อพิจารณาแผนการดำเนินการเชื่อมโยงทางรถไฟระหว่างไทย ลาว และจีน โดยเห็นชอบการจัดทำ Framework Agreement การขนส่งโดยการเชื่อมต่อการเดินทางข้ามแดนผ่านทางรถไฟช่วงหนองคาย – เวียงจันทน์

ทั้งนี้ โครงการรถไฟจีน - ลาว ซึ่งเปิดเดินรถอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 ธ.ค. ที่ผ่านมา เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจจีน ลาว และไทย เมื่อมีการเชื่อมต่อโครงข่ายโดยสมบูรณ์แล้วจะช่วยลดต้นทุนการขนส่งสินค้าตลอดเส้นทางได้ถึงร้อยละ 30 - 50

AFP PHOTO / Greg BAKER