เงินจากเผด็จการหรือศักดิ์ศรีประเทศเสรี NBA ไม่รู้จะเลือกอะไร

  • วันที่ 09 ต.ค. 2562 เวลา 18:01 น.

เงินจากเผด็จการหรือศักดิ์ศรีประเทศเสรี  NBA ไม่รู้จะเลือกอะไร

บทวิเคราะห์โดยกรกิจ ดิษฐาน

เหตุมันเกิดจากทวิตเตอร์ของแดริล มอเรย์ ผู้จัดการทีมฮุสตันร็อคเก็ตส์ (Houston Rockets) ที่จู่ๆ ไม่รู้อะไรเข้าสิงถึงโพสต์ข้อความว่า "Fight for freedom, stand with Hong Kong," (สู้เพื่อเสรีภาพ ยืนเคียงข้างฮ่องกง)

นี่คือทวิตพิฆาตโดยแท้ แม้ว่ามอเรย์จะลบมันไปหลังจากนั้น แต่ก็สายเกินไปเพราะคนที่จีนได้เห็นมันแล้วและไม่พอใจมาก ผลของความไม่พอใจอาจกระทบต่อผลประโยชน์หลายพันล้านของ NBA ในแผ่นดินจีน

เพื่อที่จะแก้ไขสถานการณ์ NBA แถลงขอโทษว่า "เราตระหนักดีว่ามุมมองที่ผู้จัดการของฮูสตันร็อคเก็ตต์ได้แสดงออกไป สร้างความขุ่นเคืองอย่างมากต่อเพื่อนและแฟนๆ ของเราในประเทศจีน ซึ่งเป็นเรื่องน่าเศร้า”

ส่วนสมาชิกในทีมฮูสตันร็อคเก็ตต์คนอื่นๆ เช่น เจมส์ ฮาร์เดน ผู้เล่นของทีมที่บอกว่า "เราขอโทษ เรารักจีน เรารักที่จะเล่นเกมส์ที่นั่น" การพยายามขอโทษแทนผู้จัดการทีมเห็นได้ชัดว่าเพื่อป้องกันความเสียหายไม่ให้ขยายวง หรือแม้แต่เจ้าของทีมอย่าง ทิลแมน เฟอร์ทิตตา ก็ยังบอกว่า "ฟังนะ มอเรย์ไม่ได้พูดในฐานะตัวแทนของฮูสตันร็อคเก็ตต์ .. และเราไม่ใช่องค์กรการเมือง"

คำถามก็คือทำไมชาวฮูสตันร็อคเก็ตต์ต้องขอโทษ? นั่นก็เพราะฮูสตันร็อคเก็ตต์เป็นหนึ่งในทีมบาสเก็ตบอลที่คนจีนรักที่สุด ในฐานะที่เคยเป็นทีมของเหยาหมิง ฮีโร่ร่างโย่งของชาวจีน ซึ่งตอนนี้เป็นประธานสมาคมบาสเกตบอลแห่งจีน แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือรายได้มหาศาลจากตลาดจีน

แต่ก่อนที่จีนจะหายโกรธ คนอเมริกันกลับโกรธเป็นฟืนเป็นไฟที่ NBA และสมาชิกในทีมฮูสตันร็อคเก็ตต์ "ก้มหัว" ให้จีน

ตอนนี้คนๆ ที่จะแก้วิกฤตได้คือ อดัม ซิลเวอร์แมน คณะกรรมาธิการ NBA ในตอนแรกเขาออกมาบอกแบบก้ำๆ กึ่งๆ เหมือนเหยียบเรือสองแคมว่า "ข้อเท็จจริงก็คือที่เราขอโทษแฟนในจีน ไม่ถือเป็นการขัดแย้งต่อการสนับสนุนสิทธิของบางคนที่จะแสดงความเห็น"

แต่พอซิลเวอร์แมนพูดออกมาแบบนี้ คนอเมริกันก็ไม่พอใจอีก จนเขาต้องมีแถลงการณ์ออกมาอีกครั้ง โดยกล่าวด้วยน้ำเสียงเหมือนเหยียบเรือสองแคมเหมือนเดิมว่า "ผู้คนโกรธเคือง สับสน หรือรู้สึกไม่ชัดเจนว่าเราเป็นใครหรือจุดยืนของ NBA นั้นคืออะไร"

เขากล่าวเสริมว่า "เราตระหนักดีว่าทั้งสองประเทศมีระบบและความเชื่อทางการเมืองที่แตกต่างกัน และเช่นเดียวกับแบรนด์ระดับโลกมากมาย เราพาธุรกิจของเราไปยังที่ที่มีระบบการเมืองที่แตกต่างกันทั่วโลก"

แม้จะพูดก้ำกึ่งเหมือนรักษาน้ำใจทั้งฝ่ายสหรัฐที่เป็นประเทศตัวเอง และจีนที่เป็นกระเป๋าเงิน คราวนี้ซิลเวอร์แมนพยายามเอนเอียงเข้ามาทางบ้านเกิด โดยบอกว่า "แต่สำหรับผู้ที่ตั้งคำถามกับแรงจูงใจของเรา (ขอตอบว่า) มีอะไรที่มากกว่าการทำธุรกิจของเราให้เติบโต" และย้ำด้วยค่านิยมแบบอเมริกันว่า "ค่านิยมเรื่องความเท่าเทียม ความเคารพและเสรีภาพ เป็นสิ่งที่นิยามตัวตนของ NBA และจะยังคงทำเช่นนั้นต่อไป"

แต่แถลงการณ์ของซิลเวอร์แมนดูเหมือนจะไร้ประโยชน์ เพราะไม่ได้บอกว่าจะเลือกข้างใดข้างหนึ่งชัดเจน เราต้องทำความเข้าใจว่าการเมืองอเมริกันหลังทศวรรษที่ 2000 เป็นต้นมามีความแตกแยกขนาดหนัก ไม่มีคำว่ารอมชอม มีแต่คำว่า "ถ้าไม่ยืนข้างเรา คุณคือศัตรูของเรา"

ในขณะที่ NBA กำลังฟัดกับคนที่บ้านอยู่นั้น จีนไม่รอให้เสียเวลา ลดระดับความสัมพันธ์กับ NBA ในทันที เริ่มจาก CCTV และ Tencent ระงับการถ่ายทอดการแข่งขันของฮูสตันร็อคเก็ตต์ทั้งหมด ต่อมาการฝึกซ้อม กิจกรรมต่างๆ กับทีมบลูคลินเนตส์และลอสแอนเจลิสเลเกอส์ถูกยกเลิกในทันทีไม่มีดีเลย์ แม้แต่ป้ายโฆษณาก็ถูกเก็บกวาดไม่มีเหลือราวกับ NBA ไม่มีที่ยืนในประเทศจีนอีกต่อไป

พวกอเมริกันสายฮาร์ดคอร์อาจจะดีใจที่ตัดเยื่อใยกับจีนได้ แต่สำหรับคนทำมาหากินที่ "ไม่ใช่องค์กรการเมือง" (เหมือนที่เจ้าของฮูสตันร็อคเก็ตต์บอก) เรื่องนี้ถือเป็นหายนะครั้งใหญ่หลวง

คนอเมริกันจริงจังกับเสรีภาพในการแสดงความเห็นจนออกจะเป็นความหมกมุ่น ไม่ยึดกับความเป็นจริง เหมือนที่ซิลเวอร์แมนบอกว่า "ผมก็เป็นคนที่ยึดกับความจริงด้วย" (But I’m a realist as well) ความจริงในที่นี้คือ "เงิน"จีนตลาดเงินตลาดทองของวงการบาสเกตบอล เดวิด คาร์เตอร์ ผู้อำนวยการบริหารของ USC Sports Business Institute เผยกับ CNN ว่า ตลาดจีนคิดเป็นอย่างน้อย 10% ของรายได้ปัจจุบันของลีก NBA และคาดว่าตลาดจีนจะมีส่วนแบ่งถึง 20% ภายในปี 2030

แต่ตอนนี้ จีนตัดขาดแทบหมดเยื่อใย และไม่เฉพาะภาครัฐและภาคเอกชนที่ลงโทษ NBA ประชาชนจีนก็เช่นกัน ที่ในเวลานี้กำลังมีความรู้สึกชาตินิยมเต็มเปี่ยมในวาระครบรอบการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนครบ 70 ปี และความรู้สึกรักชาติที่พลุ่งพล่านยามได้เห็นความวุ่นวายจาก "น้ำมือต่างชาติ" ในวิกฤตฮ่องกง

ตอนนี้แฟน ๆ NBA ในจีนได้ขอให้บริษัทสตรีมิ่ง Tencent คืนเงินค่าสมัครชมรายการแข่งขันบาสเกตบอล และตอนนี้ทางบริษัทได้เริ่มคืนเงินแล้ว คาดว่าจะสร้างความเสียหายให้ Tencent อย่างมหาศาล เพราะเพิ่งจะต่อสัญญาถ่ายทอดการแข่งขันฤดูกาล 2024-25 ไปหยกๆ ซึ่งก็สมเหตุผล เพราะตัวเลขผู้ชม NBA ในจีนอยู่ที่ 500 ล้านคนในปี เพิ่มขึ้น 3 เท่าจากฤดูกาล 2014-15

ซิลเวอร์แมนกำลังเดินทางไปจีนเพื่อเจรจาเรื่องนี้ เชื่อว่าจะไม่มีการหักด้ามพร้าด้วยเข่า เพราะกีฬาคือเยื่อใยไม่กี่อย่างที่เชื่อมสหรัฐกับจีนเข้าไว้ด้วยกัน และอันที่จริงทั้ง 2 ประเทศเชื่อมโยงเข้าด้วยกันในยุคสงครามเย็นด้วยการส่งนักกีฬาปิงปองมาแข่งขันกัน ที่เรียกว่าทูตปิงปอง

แม้จะไม่อยากหักด้ามพร้าด้วยเข่า แต่ผู้หลักผู้ใหญ่ของทั้ง 2 ประเทศไม่ยอมอ่อนข้อเลยทีเดียว

นักการเมืองอเมริกันโดดกัดเรื่องนี้ไม่ปล่อย ทั้งพรรคเดโมแครตและพรรครีพับลิกันในฉากหน้านั้นเราอาจเห็นว่านักการเมืองเหล่านี้ ต่อสู้เพื่อ "ค่านิยมอเมริกัน" ต่อ "เผด็จการอำนาจนิยม" แต่ก็น่าประหลาดที่สหรัฐเองกอบโกยมหาศาลจากประเทศเผด็จการอย่างจีนมานาน โดยไม่รู้สึกตะขิดตะขวงใจกับระบอบการปกครองของจีนแผ่นดินใหญ่หรือการปกครองของจีนในฮ่องกง

อันที่จริงแล้ว ค่านิยมอเมริกันสามารถง้างได้ด้วยเงิน เดวิด สเติร์น อดีตกรรมาธิการ NBA และยังเป็นฝ่ายอนุรักษ์นิยมจัดๆ เพราะนั่งในสภา Council on Foreign Relations (ที่ขึ้นชื่อเรื่องหวงแหนค่านิยมอเมริกัน) ยังเคยกล่าวว่า "เชื่อผมเถอะ สถานการณ์จีนรบกวนจิตใจผมอยู่” สเติร์นบอกกับ แจ็ค คอลลัม แห่งนิตยสาร Sports Illustrated เมื่อปี 2006

"แต่ถึงที่สุดแล้ว ผมมีความรับผิดชอบต่อเจ้าทีมต่างๆ ที่จะต้องทำเงิน ผมจะลืมจุดนี้ไม่ได้ ไม่ว่าความรู้สึกส่วนตัวของผมจะเป็นอย่างไรก็ตาม"

ข่าวอื่นๆ

ข่าวอื่นๆ