โดรนใคร โจมตีทำไม ไขทีละปมเพื่อควานหาตัวการโจมตีโรงงานน้ำมันซาอุ

  • วันที่ 16 ก.ย. 2562 เวลา 18:51 น.
  • Exclusive

โดรนใคร โจมตีทำไม ไขทีละปมเพื่อควานหาตัวการโจมตีโรงงานน้ำมันซาอุ

บทวิเคราะห์ไขทีละปม เพื่อควานหาตัวการโจมตีโรงงานน้ำมันซาอุ โดย กรกิจ ดิษฐาน

ทั้งๆ ที่เป็นการโจมตีที่เกิดขึ้นอย่างโจ่งแจ้งและมีผลกระทบไปทั่วโลก แต่จนถึงวันนี้เราก็ยังยืนยันไม่ได้อย่างเต็มปากว่าใครเป็นผู้ลงมือกันแน่? ใช้อะไรเป็นอาวุธอะไร? ขอบเขตความเสียหายแค่ไหน? และเหตุจูงใจคืออะไร?

แน่นอน เรารู้ว่าเป็นการโจมตีด้วยโดรนประเภท UCAV แต่เรารู้เพียงแค่นี้เท่านั้น มิหนำซ้ำเมื่อกลุ่มฮูษีในเยเมนอ้างความรับผิดชอบ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐคือไมค์ พอมพีโอ กลับไม่เชื่อและบอกว่าอิหร่านต่างหากที่ลงมือ แต่คำพูดของสหรัฐเชื่อถือได้แค่ไหน เพราะแม้แต่อังกฤษก็ยังบอกว่ายังไม่แน่ใจว่าใครกันแน่ที่ลงมือ

ในเมื่อทุกอย่างมันลึกลับดำมืดเสียขนาดนี้ เราไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากวิเคราะห์องค์ประกอบแวดล้อม

ภาพถ่ายดาวเทียมจุดที่ถูกโจมตี จะเห็นกลุ่มควันสีดำ

เป้าหมายใกล้อิหร่าน

เป้าหมายการโจมตีคือโรงงานคัดกรองน้ำมัน (crude oil stabilization plant) จำนวน 2 แห่งใกล้กับเมืองอับกออิกกับเมืองคูรออีส เป้าหมายนี้อยู่ตอนกลางทางตะวันออกของประเทศ ใกล้กับอ่าวเปอร์เซีย เมื่อดูจากแผนที่จะเห็นว่าใกล้กับอิหร่านมากกว่าเยเมน เมื่อวัดจากระยะทางแล้ว เมืองอัลกออิกอยู่ห่างจากชายฝั่งประเทศอิหร่านเพียง 280 กิโลเมตร แต่อยู่ห่างจากชายแดนเยเมนถึง 800 กิโลเมตร อย่างไรก็ตาม ระยะทางไม่ใช่อุปสรรคสำหรับยุทโธปกรณ์บางประเภท

ทำไมอับกออิก

ที่นี่เคยถูกกลุ่มอัลกออิดะห์ใช้มือระเบิดฆ่าตัวตายโจมตีมาแล้วเมื่อปี 2006 แต่ไม่สำเร็จ โรงงานคัดกรองน้ำมันแห่งนี้ถือว่าใหญ่ที่สุดในโลก ผลิตน้ำมันได้วันละ 7 ล้านบาร์เรลต่อวัน คิดเป็น 7% ของกำลังการผลิตทั่วโลก ดังนั้นการโจมตีที่นี่จึงเท่ากับเป็นการตัดเส้นเลือดใหญ่ของตลาดน้ำมัน เมื่อตลาดน้ำมันกระทบ เศรษฐกิจโลกก็จะกระอักไปด้วย ในเวลานี้เศรษฐกิจโลกมีสภาพแย่แย่อยู่แล้ว ดังนั้น การโจมตีอับกออิกจึงเป็นการยิงโดรนครั้งเดียวได้นกถึง 2 ตัว

จุดที่ตั้งของเมืองอับกออิก

ใครทำกันแน่

กระทรวงมหาดไทยซาอุดีอาระเบียยังไม่ระบุผู้ลงมือเพราะอยู่ระหว่างสืบสวน แต่หลังจากการโจมตีไม่กี่ชั่วโมงกลุ่มฮูษีในเยเมนอ้างความรับผิดชอบ โดยบอกว่าเพื่อตอบโต้ที่ซาอุดีอารระเบียโจมตีทางอากาศถล่มพวกตน ซึ่งซาอุฯ ไปแทรกแซงความขัดแย้งในเยเมนโดยเข้าข้างฝ่ายรัฐบาลซุนนีและโจมตีพวกฮูษีที่เป็นมุสลิมชีอะห์ อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาไมค์ พอมพีโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐบอกว่าอิหร่านอยู่เบื้องหลังการโจมตี เพราะอับกออิกอยู่ไกลจากฐานที่มั่นของพวกฮูษีเกินไป และต่อมาสำนักข่าว Middle East Eye อ้างข้อมูลจากเจ้าหน้าที่อิรักที่บอกว่า น่าจะลงมือโดยอิหร่านจากตอนใต้ของอิรัก ในเวลาเดียวกันคูเวตเผยว่ามีโดรนบินข้ามประเทศและยังผ่านพระราชวังหลวงในวันที่เกิดการโจมตีที่ซาอุฯ

จุดปล่อยอาวุธ

ทำไมต้องเป็นภาคใต้ของอิรัก? เพราะพื้นที่นั้นเป็นเขตของมุสลิมชีอะห์ที่มีความใกล้ชิดกับอิหร่านที่เป็นชีอะห์เช่นกัน แม้ว่าสำนักนายกรัฐมนตรีอิรักจะปฏิเสธรายงานข่าวนี้ แต่เรายังไม่ควรตัดความเป็นไปได้ เมื่อถึงจุดนี้หากวัดที่ระยะทางแล้ว หากจุดโจมตีคืออิหร่านจะใกล้ที่สุดโดยข้ามอ่าวเปอร์เซีย (280 กิโลเมตร) รองลงมาคือภาคใต้ของอิรัก (530 กิโลเมตร) และไกลสุดคือปล่อยจากเยเมน (800 กิโลเมตร ) กระนั้น อย่างทีเกริ่นไว้ข้างต้น ระยะทางไม่ใช่อุปสรรคสำหรับยุทโธปกรณ์บางประเภท เพราะโดรนบางรุ่นเดินทางไกลได้นับพันกิโลเมตร

ซากโดรนที่ซาอุดีอาระเบียยึดได้จากพวกฮูษี ภาพ AFP

คือโดรน แต่รุ่นไหน

สำนักข่าว Saudi Press Agency รายงานว่า การโจมตีใช้โดรน และเป็นโดรนหลายลำ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยพยายามใช้ปืนกลสอยโดรนลงมา แต่คงจะไม่สำเร็จเพราะผลก็คือโรงงานได้รับความเสียหายหนัก และตามปกติแล้วโดรนเป็นอาวุธที่ตรวจจับได้ยากและทำลายได้ยาก ตอนนี้ยังไม่มีการเปิดเผยข้อมูลเรื่องโดรน แต่หน่วยงานของสหรัฐคาดว่าน่าจะเป็นโดรนรุ่น UAV-X ซึ่งเดินทางได้ไกลถึง 1,500 กิโลเมตร และเป็นโครนประเภท "กามิกาเซ่" หรือ Loitering munition คือติดหัวรบล้วพุ่งเข้าโจมตีเป้าหมาย โดรนรุ่นนี้เป็นอาวุธชิ้นโบแดงของพวกฮูษี ซึ่งน่าจะได้เทคโนโลยีมาจากอิหร่าน ซึ่งเป็นเจ้าเทคโนโลยีโดรนในตะวันออกกลาง

อิหร่านมีศักยภาพ

ดังนั้นที่ไมค์ พอมพีโอบอกว่าอิหร่านอยู่เบื้องหลังจึงมีมูล แม้ว่าอิหร่านจะไม่ใช่ผู้ลงมือ แต่อิหรานคือพี่ใหญ่แห่งโลกมุสลิมชีอะห์ โดยมีเครือข่ายมุสลิมชีอะห์ในอิรัก ในเยเมน หรือแม้แต่ชีอะห์ในซาอุดีอาระเบียอาจป็นผู้ลงมือ (โฆษกของฮูษีเผยว่ามีความร่วมมือจากภายในซาอุฯ ซึ่งน่าจะหมายถึงชนกลุ่มน้อยชีอะห์ที่ถูกทางการซาอุฯ กดขี่อย่างหนัก) ในเวลานี้อิหร่านผลิตโดรนหลายรุ่น ซึ่งมีศักยภาพหลากหลายตั้งแต่ระยะการบิน 4.5 ชั่วโมงไปจนถึง 24 ชั่วโมง รวมถึงโดรนล่องหนที่น่าจะพัฒนาขึ้นจากโดรนรุ่น RQ-170 ของสหรัฐที่ตกในอิหร่านเมื่อปี 2011

โดรนรุ่น Saegheh-2 ของอิหร่าน ที่มา: สำนักข่าว Tasnim

สัญญาณก่อนหน้านี้

โดรนของฮูษีก็คือโดรนของอิหร่าน โดยที่อิหร่านไม่ได้มอบโดรนให้โดยตรงเพราะเยเมนถูกปิดล้อมทางเศรษฐกิจ แต่ชิ้นส่วนต่างๆ น่าจะได้มาจากการลักลอบนำเข้า ซึ่งสหประชาชาติพยาามสืบสวนเรื่องนี้ แน่นอนว่าก่อนที่จะถล่มเป้าหมายใหญ่ ย่อมต้องมีการทดลองใช้ก่อน ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 14 เมษายน พวกฮูษีส่งโดรนไปถล่มท่อส่งน้ำมันที่เมืองอาฟีฟ ของซาอุดีอาระเบีย ต่อมาวันที่ 17 สิงหาคม 2019 แหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในเมืองเชย์บาห์ของซาอุดีอาระเบียถูกโดรนกามิกาซ่ของกลุ่มฮูษีโจมตี การโจมตีทั้ง 2 แห่งให้ผลเล็กน้อย แต่ระยะการโจมตีไกลพอสมควรแสดงถึงแสนยานุภาพของฮูษีในด้านโดรนที่เพิ่มขึ้น

โจมตีไปทำไม

หากฮูษีเป็นผู้ลงมือจริง จุดประสงค์ของพวกเขาคือ "แก้แค้น" ที่ซาอุดีอาระเบียโจมตีทางอากาศถล่มพวกเขามาตลอดในสงครามกลางเมืองเยเมน แต่ถ้าอิหร่านลงมือ เหตุผลของอิหร่านคืออะไร? คาดว่าอาจเป็นตัดกำลังทางเศรษฐกิจของซาอุดีอาระเบียและโลกตะวันตก เพราะอิหร่านถูกสหรัฐล้มข้อตกลงนิวเคลียร์แลคว่ำบาตรอิหร่าน จนเศรษฐกิจทรุดอย่างหนัก ในช่วงทีเกิดการโจมตีนี้ เศรษฐกิจอิหร่านอยู่ในภาวะที่ย่ำแย่มาก

 

ข่าวอื่นๆ