ประเทศไทยอยู่จุดไหน ปมภัยไซเบอร์ แฮกธนาคาร-สาธารณสุข และ อาหาร

จากสถานการณ์ แฮกเกอร์ ออกมาโจมตีระบบทำความเย็นของซูเปอร์มาร์เก็ตหลายร้อยแห่งในฝรั่งเศส อิตาลี เยอรมนี และกลุ่มประเทศนอร์ดิก รวมถึงคลังเก็บโลหิตแห่งชาติของฝรั่งเศส (EFS) ลามไปถึง ธนาคารรายใหญ่ในฝรั่งเศสอย่าง Crédit Mutuel Arkea ถูกโจมตี มูลค่าราว 100 ล้านยูโร (ประมาณ 3.76 พันล้านบาท) โดยถูกเปลี่ยนเป็นคริปโทเคอร์เรนซีเพื่อฟอกเงิน นั้น

เหตุการณ์ดังกล่าว ทำให้สังคมกำลังจับตา ว่า จะลุกลามเข้าใกล้สู่ประเทศไทยหรือไม่ เมื่อสถานการณ์ดังกล่าวเริ่มคุกคามมายังประเทศในแถบเอเชีย แล้ว  ทั้ง ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย มาเลเซีย ไต้หวัน เกาหลีใต้ ซึ่งถูกแฮกเกอร์เจาะระบบสถาบันการเงินต่างๆ 

ยกระดับเฝ้าระวังภัยคุกคามทางไซเบอร์

ล่าสุด สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) โดยพล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (ลมช.) เปิดเผยว่า รัฐบาลได้สั่งการให้ยกระดับการเฝ้าระวังภัยคุกคามทางไซเบอร์ หลังเกิดเหตุโจมตีระบบดิจิทัลและระบบควบคุมในหลายประเทศยุโรป

โดยเมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2569 ที่ผ่านมา นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้กำชับให้เลขาธิการ สมช. ประสานสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ,กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี)  และหน่วยงานความมั่นคงที่เกี่ยวข้อง เพิ่มมาตรการป้องกันข้อมูลและระบบดิจิทัลของประเทศจากการเจาะระบบของแฮกเกอร์

ธปท.-สถาบันการเงิน ย้ำความมั่นใจระบบ รับมือภัยไซเบอร์

แน่นอนว่า สำหรับประเทศไทย สิ่งที่ประชาชนกังวลมากที่สุด คือ ความปลอดภัยของระบบการเงิน ซึ่ง นางสาวสุวรรณี เจษฎาศักดิ์ รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ย้ำว่า ยังไม่กระทบไทย แต่ได้เรียกประชุมผู้บริหารสูงสุดด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (CIO) ของสถาบันการเงินทุกแห่ง รวมถึงศูนย์ประสานงานด้านความมั่นคงปลอดภัยเทคโนโลยีสารสนเทศภาคธนาคาร (TB-CERT) สมาคมธนาคารไทย (TBA) ในการเพิ่มความเข้มข้นของมาตรการป้องกันการรับมือทางไซเบอร์ 

ขณะที่สถาบันการเงินต่างๆ ทั้งกสิกรไทย และ ไทยพาณิชย์ ต่างก็ออกมาแสดงความเชื่อมั่นของระบบ โดยธนาคารไทยพาณิชย์ ระบุว่า มีการจัดเตรียมและซักซ้อมแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ หรือ Business Continuity Plan (BCP) อย่างสม่ำเสมอ เพื่อประเมินความพร้อมของบุคลากร กระบวนการ และการประสานงานเมื่อเกิดเหตุ

สอดคล้องกับ กสิกรไทย ที่ก่อนหน้านั้น ออกมาระบุว่า นอกจากแผน BCP แล้ว ธนาคารยังได้วางระบบตรวจจับและตอบสนองต่อเหตุการณ์อย่างเข้มงวด โดยมีศูนย์ปฏิบัติการด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ Cyber Security Operation Center (CSOC) ที่ทำงานตลอด 7 วัน 24 ชั่วโมง คอยสอดส่อง ติดตามข่าวสาร และตรวจจับความเคลื่อนไหวของการโจมตีทางไซเบอร์ที่เกิดขึ้นทั่วโลกแบบเรียลไทม์

เพิ่มบทลงโทษ-ขยายสู่คลาวด์ AI

อย่างไรก็ตาม เมื่อย้อนดูมาตรการการป้องกันและปราบปรามภัยไซเบอร์ของประเทศไทย สกมช.คือหน่วยงานภายใต้สังกัด สำนักนายกรัฐมนตรี ที่มีหน้าที่กำหนดมาตรฐานความปลอดภัยไซเบอร์กับโครงสร้างพื้นฐานหลักของประเทศที่ต้องไม่ถูกโจมตีทางไซเบอร์ประกอบด้วย  

ด้านความมั่นคงของรัฐ, ด้านบริการภาครัฐที่สำคัญ, ด้านการเงินการธนาคาร, ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและโทรคมนาคม, ด้านการขนส่งและโลจิสติกส์, ด้านพลังงานและสาธารณูปโภค, ด้านสาธารณสุข และด้านอื่น ๆ ตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนดเพิ่มเติม ซึ่งสกมช.อยู่ระหว่างการประกาศมาตรฐานความปลอดภัยไซเบอร์สำหรับคลาวด์ และ ดาต้า เซ็นเตอร์ ซึ่งมีส่วนสำคัญในโลกยุค AI ที่มีการใช้งานอย่างกว้างขวาง

อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาภัยไซเบอร์มีการโจมตีอย่างต่อเนื่อง แต่ยังไม่เคยถูกโจมตีพร้อมกันแบบสงครามไซเบอร์ขนาดนี้ ไม่ว่าจะเป็นสแกมเมอร์ ข้อมูลรั่ว หรือ การเรียกเงินค่าไถ่ จนทำให้ประเทศไทยต้องเพิ่มความเข้มข้นของการป้องกัน ทั้งแนวทางในการเพิ่มโทษกับผู้กระทำผิด

ที่สำคัญคือ พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นไปที่การระงับธุรกรรมต้องสงสัย การปราบบัญชีม้า เพื่อไม่ให้เงินของประชาชนไหลออกจากระบบและตกอยู่ในมือของมิจฉาชีพ

ด้วยเหตุนี้จึงเป็นเหตุให้ ธปท.และสถาบันการเงิน ต้องตระหนัก หากไม่มีระบบป้องกันที่เข้มแข็ง ก็จะต้องมีความผิด เพราะสถาบันการเงินหรือผู้ประกอบธุรกิจที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรการหรือมาตรฐานการป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยีที่กำหนด ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 500,000 บาท และ ชดใช้ความเสียหายให้กับเจ้าของบัญชีด้วย 

ส่วนประเด็นเรื่องระบบสาธารณสุข และ ความมั่นคงทางอาหาร ต้องยอมรับว่า ประชาชนอาจไม่กังวลมากนัก เนื่องจากข้อมูลระบบสาธารณสุขของประเทศไทยยังไม่เชื่อมโยง หรือ อัพเดทข้อมูลตามมาตรฐานที่ควรเป็น ความเสี่ยงในการถูกแฮกระบบจึงอาจไม่ร้ายแรงเท่าฝรั่งเศส ขณะที่ระบบตู้แช่ของประเทศไทยก็ยังไม่มีระบบเทคโนโลยีเชื่อมต่อ IoT แบบอัตโนมัติแบบประเทศในยุโรป ที่ใช้กันอย่างกว้างขวาง

แต่ถึงอย่างไร ประชาชนเอง ก็ต้องตระหนัก ไม่ตกเป็นเหยื่อภัยไซเบอร์ ที่มาในรูปแบบต่างๆ ทั้งสแกมเมอร์ หลอกลงทุน ควรเช็คลิงก์ก่อนคลิก และไม่ให้หรือกรอกข้อมูลส่วนตัวกับคนหรือเว็บที่ไม่น่าไว้วางใจที่มาในรูปแบบของฟิชชิ่ง