สหรัฐทุ่มวิจัย "จีโนมิกส์" ใช้ข้อมูลทหารผ่านศึกกว่าล้านคนไขความเสี่ยงโรค

การป้องกันและรักษาโรคให้เหมาะกับแต่ละคน ต้องเข้าใจทั้งพันธุกรรมและสิ่งที่บุคคลนั้นเผชิญตลอดชีวิต สหรัฐกำลังต่อยอดแนวทางนี้ผ่าน Million Veteran Program หรือ MVP โครงการวิจัยที่รวบรวมข้อมูลจากทหารผ่านศึกมากกว่า 1 ล้านคน เพื่อศึกษาว่ายีน วิถีชีวิต ประสบการณ์รับราชการทหาร และการสัมผัสปัจจัยต่าง ๆ ส่งผลต่อสุขภาพอย่างไร 

ล่าสุด เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 บริษัท Sampled ผู้ให้บริการห้องปฏิบัติการวิเคราะห์และจัดเก็บตัวอย่างชีวภาพ ประกาศได้รับสัญญาระยะเวลา 5 ปี วงเงินสูงสุด 27.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากกระทรวงกิจการทหารผ่านศึกสหรัฐ หรือ Department of Veterans Affairs (VA) เพื่อให้บริการวิเคราะห์จีโนมิกส์แก่โครงการดังกล่าว เป็นการต่อยอดบทบาทของบริษัทที่สนับสนุนงานวิจัย MVP มาหลายปี 

MVP เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2554 และมีผู้เข้าร่วมครบ 1 ล้านคนในเดือนพฤศจิกายน 2566 (ยังไม่นับสัญญาใหม่) เป้าหมายคือค้นหาวิธีตรวจพบ ป้องกัน และรักษาปัญหาสุขภาพที่สำคัญต่อทหารผ่านศึก พร้อมสร้างความรู้ที่อาจนำไปใช้พัฒนาการดูแลประชาชนในวงกว้าง  โดยถูกใช้ศึกษาปัญหาสุขภาพหลายด้าน ทั้งความวิตกกังวล ภาวะเครียดหลังเผชิญเหตุการณ์รุนแรง หรือ PTSD โรคหัวใจ โรคไต และมะเร็ง โดย VA ระบุว่ามีนักวิจัยมากกว่า 800 คนทำงานร่วมกันในโครงการวิจัยกว่า 100 โครงการ เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่สนับสนุนการแพทย์เฉพาะบุคคลในอนาคต

อ่านข้อมูลหลายชั้น ตั้งแต่ DNA ถึงโปรตีน

Sampled ระบุว่า งานที่บริษัทเคยให้บริการแก่ MVP ครอบคลุมการตรวจรูปแบบพันธุกรรมด้วยไมโครอาร์เรย์ การอ่านจีโนมทั้งหมดแบบสายยาว การวิเคราะห์เครื่องหมายทางเคมีบน DNA และการวิเคราะห์โปรตีน ซึ่งช่วยให้นักวิจัยศึกษาข้อมูลชีวภาพได้หลายระดับ 

บริษัทมีเครื่องอ่านลำดับพันธุกรรมแบบสายยาว PacBio Revio หลายเครื่อง และระบุว่าเป็นหนึ่งในผู้ใช้แพลตฟอร์มนี้รายใหญ่ของสหรัฐ พร้อมให้บริการจัดเก็บตัวอย่างและประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติสำหรับงานวิจัยขนาดใหญ่ อย่างไรก็ตาม ผู้ได้รับสัญญาจาก VA คือ Sampled และประกาศครั้งนี้ไม่ได้เปิดเผยจำนวนตัวอย่างที่จะตรวจด้วยเครื่อง Revio หรือมูลค่างานที่จะส่งต่อไปยัง PacBio

ทั้งนี้ ข่าวดังกล่าวส่งผลบวกต่อ PacBio ผู้ผลิตเครื่องอ่านลำดับพันธุกรรม Revio ที่ Sampled ใช้งาน โดยหุ้น PACB ปรับขึ้นประมาณ 5.8% ระหว่างการซื้อขายช่วงบ่ายวันที่ 28 กันยายน 2569 หลังประกาศสัญญากับกระทรวงกิจการทหารผ่านศึกสหรัฐ สะท้อนความสนใจของนักลงทุนต่อการใช้เทคโนโลยีอ่านจีโนมแบบสายยาวในงานวิจัยขนาดใหญ่ที่มีงบสนับสนุนจากภาครัฐ

จากฐานข้อมูลขนาดใหญ่ สู่การทดสอบใช้จริง

ตัวอย่างประโยชน์ที่เริ่มนำไปใช้กับผู้เข้าร่วมแล้ว คือการศึกษา MVP-ROAR ซึ่งค้นหาทหารผ่านศึกที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรมต่อภาวะไขมันคอเลสเตอรอลสูงในครอบครัว หรือ familial hypercholesterolemia ภาวะนี้อาจทำให้คอเลสเตอรอลสูงมากและไม่ถูกตรวจพบมาก่อน 

อีกผลงานคือการใช้ข้อมูลทหารผ่านศึกชายเกือบ 600,000 คน พัฒนาเครื่องมือประเมินความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมาก โดยนำพันธุกรรมและประวัติครอบครัวมาประกอบกัน แทนการพิจารณาความเสี่ยงด้วยแนวทางเดียวสำหรับทุกคน 

นอกจากนี้ ประโยชน์ของ MVP ยังมาจากแบบสอบถามและข้อมูลชีวิตด้วย VA รายงานว่า งานวิจัยพบความสัมพันธ์ระหว่างความเสี่ยงฆ่าตัวตายกับปัจจัยอย่างความไม่มั่นคงทางอาหารและสถานภาพสมรส เพื่อสนับสนุนการระบุผู้ที่ควรได้รับการติดตามดูแลได้อีกด้วย.