สธ.เปิดตัว ”AI Psoriasis" นวัตกรรมอัจฉริยะคัดกรองโรคสะเก็ดเงิน

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เปิดงานขับเคลื่อนนวัตกรรมการแพทย์อัจฉริยะโรคสะเก็ดเงิน (AI Psoriasis) วันนี้ (3 กรกฎาคม 2569) โดยมี คณะที่ปรึกษา นพ.ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ นพ.วีรวัต อุครานันท์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง คณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ให้การต้อนรับ โดยนายพัฒนา กล่าวว่า กระทรวงสาธารณสุขให้ความสำคัญกับการนำเทคโนโลยีมาช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสุขภาพ ตามนโยบาย MOPH PLUS+ ซึ่งโรคสะเก็ดเงินเป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่ส่งผลต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และคุณภาพชีวิต อีกทั้งยังสัมพันธ์กับโรคร่วมสำคัญ เช่น ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวาน และกลุ่มอาการเมตาบอลิก

สำหรับรอยโรคสะเก็ดเงินมีลักษณะทางคลินิกบางประการที่สามารถนำมาวิเคราะห์จากภาพถ่ายได้ สถาบันโรคผิวหนังจึงได้พัฒนา "AI Psoriasis" เพื่อช่วยวิเคราะห์ความแดง ความหนา และขุยของรอยโรคสะเก็ดเงินจากภาพถ่าย ช่วยให้การประเมินมีมาตรฐานและรวดเร็วยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ยังไม่มีแพทย์ผิวหนังประจำ ถือเป็นนวัตกรรมที่ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงการคัดกรองใกล้บ้าน ลดภาระการเดินทาง และได้รับการส่งต่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้อย่างเหมาะสมและรวดเร็วขึ้น รวมทั้งยังเป็นต้นแบบในการพัฒนาเครื่องมือสนับสนุนการดูแลโรคผิวหนังอื่น ๆ ในอนาคตอีกด้วย  นอกจากนี้ยังเป็นนวัตกรรมที่อยู่ภายใต้ค่าใช้จ่ายที่น้อยและไม่เห็นภาระงบประมาณ

ด้าน นพ.ณัฐพงศ์ กล่าวว่า จากการทดสอบในชุดข้อมูลวิจัย ระบบ AI Psoriasis มีค่าความแม่นยำ (Accuracy) สูงถึงร้อยละ 95 อย่างไรก็ตาม ยังต้องมีการทดสอบในสถานการณ์ใช้งานจริงและในประชากรที่หลากหลายเพิ่มมากขึ้น

ระยะแรกจะนำร่องในหน่วยบริการและเครือข่ายสุขภาพที่เข้าร่วมโครงการ กับสถาบันโรคผิวหนัง โดยพิจารณาพื้นที่ที่มีความพร้อมทั้งด้านบุคลากร ระบบข้อมูล และการส่งต่อผู้ป่วย จากนั้นจะประเมินประสิทธิภาพ ความปลอดภัย และผลลัพธ์จากการใช้งานจริง ก่อนขยายไปยังเขตสุขภาพอื่น ภายใต้ความร่วมมือระหว่างสถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข และ NECTEC ภายใต้การคุ้มครองข้อมูลสุขภาพส่วนบุคคลที่รัดกุมตามกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง อาทิ มีการแจ้งวัตถุประสงค์และฐานกฎหมายในการใช้ข้อมูล จำกัดสิทธิ์การเข้าถึง ยืนยันตัวตนผู้ใช้งาน บันทึกการเข้าใช้ และใช้มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลอย่างเหมาะสม รวมถึงกำหนดระยะเวลาการเก็บรักษาและการลบข้อมูลอย่างชัดเจน เพื่อคุ้มครองสิทธิและความเป็นส่วนตัวของผู้รับบริการอย่างสูงสุด

ทั้งนี้ ยังได้พัฒนาคู่มือแนวทางการใช้งานและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่บุคลากรด้านสาธารณสุขและผิวหนัง ซึ่งเป็นมาตรฐานในการดูแลผู้ป่วยให้เหมาะสมกับบริบทในแต่ละเขตภูมิภาค รวมถึงการจัดการปรึกษาออนไลน์ เมื่อร่วมกับการใช้ AI ในการคัดกรอง จะสามารถทำให้แพทย์ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็สามารถคัดกรองโรคสะเก็ดเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ที่สำคัญคือโรงยาบาลในระดับ รพ.สต. สามารถคัดกรองได้ และส่งตัวผู้ป่วยให้แก่โรงพยาบาลแม่ข่ายได้อย่างรวดเร็วและเหมาะสม 

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ กล่าวในตอนท้ายว่า  คาดหวังให้โครงการนี้มีการพัฒนาลงลึกในรายละเอียดมากขึ้นในอนาคต เช่น การนำข้อมูลจำเพาะของผู้ป่วย รวมถึงรหัสจีโนมิกส์ต่างๆ เข้ามาประเมินโรคเหล่านี้ ถึงสาเหตุและปัจจัยสภาพแวดล้อมที่ก่อให้เกิดโรค เพื่อหวังจะลดจำนวนผู้ป่วยลงได้อย่างมีนัยสำคัญผ่านการใช้เทคโนโลยี ลดภาระของแพทย์ในต่างจังหวัด รวมถึงในพื้นที่ซึ่งเจอเคสเหล่านี้ไม่บ่อยนัก กรณีของการใช้ AI ที่มีพื้นฐานความรู้ในการคัดกรอง จะสามารถลดภาระงานและความผิดพลาดที่อาจจะเกิดขึ้นได้จากการวินิจฉัยด้วย