ถอดสูตรบำนาญประกันสังคมล่าสุด “CARE” หลังครม.เห็นชอบ! มีอะไรเปลี่ยนบ้าง?

ล่าสุด! คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการปรับปรุงหลักเกณฑ์การคำนวณเงินบำนาญชราภาพรูปแบบใหม่ ภายใต้ชื่อ “สูตร CARE” (Career Average Revalued Earnings) ตามที่กระทรวงแรงงานเสนอ วันนี้ (14 กรกฎาคม 2569) เพื่อยกระดับระบบบำนาญให้สะท้อนรายได้ตลอดชีวิตการทำงานอย่างแท้จริง เป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความยั่งยืนให้กองทุนประกันสังคมระยะยาว

 

“การปรับปรุงหลักเกณฑ์ครั้งนี้ จะทำให้ผู้ประกันตนทั้งมาตรา 33 และมาตรา 39 ได้รับการคำนวณเงินบำนาญที่สะท้อนการนำส่งเงินสมทบตลอดช่วงชีวิตการทำงานมากยิ่งขึ้น มีความเป็นธรรม สมดุล และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลของหลายประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มประเทศ OECD ควบคู่กับการสร้างความยั่งยืนให้แก่กองทุนประกันสังคมในระยะยาว”  นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน กล่าว

 

โดยขั้นตอนต่อไปเตรียมส่งร่างกฎกระทรวงให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา ก่อนประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งจะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด 180 วันนับแต่วันประกาศ

 

สำหรับรายละเอียดความเปลี่ยนแปลงสำคัญและสิทธิประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นภายใต้หลักเกณฑ์ใหม่ มีดังนี้

 

1. เปลี่ยนฐานคิดเป็นเฉลี่ยตลอดชีพ  และ ปรับมูลค่าเงินเฟ้อสู้ค่าครองชีพ

แบบเดิม     

ใช้ฐานค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายก่อนเกษียณ

แบบใหม่ (สูตร CARE)    

เปลี่ยนมาใช้ค่าจ้างเฉลี่ยตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบ โดยมีความพิเศษคือจะนำค่าจ้างในอดีตมาปรับมูลค่าให้สอดคล้องกับค่าเงินและอัตราเงินเฟ้อในปัจจุบันก่อนนำมาคำนวณ

 

ตัวอย่างผลประโยชน์กลุ่ม มาตรา 33 ตลอดชีพ ได้แก่

• จะได้เงินเพิ่มจากเงินเฟ้อ หากระบบปรับมูลค่าเงินตามอัตราเงินเฟ้อที่ 5% แม้ในอดีตผู้ประกันตนจะส่งเงินสมทบที่ฐานเพดานเดิม 15,000 บาท แต่เมื่อนำมาคำนวณบำนาญในปัจจุบัน ระบบจะปรับฐานเงินงวดนั้นเพิ่มขึ้นเป็น 15,750 บาท ทันที ทำให้ยอดบำนาญเฉลี่ยสูงขึ้น
• นอกจากนี้ ยังมีการปรับเพดานค่าจ้างใหม่  ในปี 2569 นี้ จะมีการปรับเพดานค่าจ้างสูงสุดจาก 15,000 บาท เพิ่มเป็น 17,500 บาท ซึ่งคาดว่าจะส่งผลให้ยอดเงินบำนาญชราภาพของกลุ่ม ม.33 ขยับเพิ่มขึ้นประมาณ 6% ในวัยชรา

 

 

2. คืนความธรรมให้คน "มาตรา 39" และอุดช่องโหว่ของระบบ

แบบเดิม  

แก้ปม ม.39 บำนาญลด จากเดิมที่ผู้ประกันตนลาออกจากงานประจำ (ม.33) แล้วมาส่งประกันสังคมต่อเองในมาตรา 39 จะถูกบังคับคิดฐานเงินเดือนที่ 4,800 บาท ส่งผลให้บำนาญฉุดดิ่งลงทันทีเพราะคิดจาก 60 เดือนสุดท้าย

แบบใหม่

สูตรใหม่จะเกลี่ยคิดจากทุกเดือนที่ส่งสมทบมา ทำให้คนที่ส่ง ม.39 หลังออกจากงานประจำได้รับความคุ้มครองที่เป็นธรรม ไม่ถูกล้างจากฐานเงินเดือนสูงในอดีต

 

นอกจากนี้ ยังอุดช่องโหว่กลุ่มอัพเงินเดือน ช่วยลดความเหลื่อมล้ำและป้องกันการเอาเปรียบระบบ จากกรณีกลุ่มผู้ประกันตนที่มีรายได้หรือปรับฐานเงินเดือนสูงเฉพาะในช่วง 5 ปีสุดท้ายก่อนเกษียณเพื่อหวังยอดบำนาญสูง เนื่องจากระบบใหม่จะคำนวณเฉลี่ยทั้งระบบอย่างเท่าเทียม

 

 

3. คิดสิทธิประโยชน์เพิ่มแบบรายเดือน "ไม่ปัดเศษทิ้ง"

แบบเดิม

ผู้ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน จะคิดอัตราเพิ่มให้ร้อยละ 1.5 ต่อการส่งเงินสมทบครบทุก 12 เดือน (หากส่งไม่ครบปีจะปัดเศษเดือนทิ้ง)

แบบใหม่ 

เปลี่ยนมาคิดเพิ่มตามจำนวนเดือนที่ส่งเงินจริงในอัตรา ร้อยละ 0.125 ต่อเดือน ทำให้ไม่มีการตัดเศษเดือน ได้รับเงินสอดคล้องกับระยะเวลาที่จ่ายเงินสมทบจริงมากที่สุด

 

 

4. เพิ่มบำเหน็จให้กลุ่มส่งสั้น (ต่ำกว่า 12 เดือน)

แบบเดิม 

ส่งเงินไม่ถึงปี ได้คืนเฉพาะเงินสมทบในส่วนของผู้ประกันตนเท่านั้น

แบบใหม่

จะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพครบทั้ง 3 ส่วน คือ ส่วนของผู้ประกันตน + ส่วนของนายจ้าง + ผลประโยชน์ตอบแทน ภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกับผู้ที่ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 12 เดือนขึ้นไป

 

 

5. มาตรการเยียวยารองรับช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี

ผู้ที่กำลังจะรับบำนาญใหม่ หากคำนวณด้วยสูตรใหม่แล้วได้เงินต่ำกว่าสูตรเดิม จะใช้ "รูปแบบคำนวณแบบผสม"โดยมีเงินชดเชยรองรับลดหลั่นกันไป เริ่มจาก 100% ในปีแรก, 80% ในปีที่สอง, 60% ในปีที่สาม, 40% ในปีที่สี่ และ 20% ในปีที่ห้า

สำหรับ ผู้ที่รับบำนาญอยู่แล้วในปัจจุบัน หากคำนวณด้วยสูตรใหม่แล้ว ได้สิทธิประโยชน์เพิ่มขึ้น สำนักงานประกันสังคมจะปรับเพิ่มเงินบำนาญให้ในงวดถัดไปทันที แต่ไม่มีการจ่ายย้อนหลัง

 

หากคำนวณแล้ว ได้สิทธิประโยชน์ลดลง จะยังคงจ่ายเงินบำนาญตามอัตราเดิมไปตลอดชีพเพื่อไม่ให้ผู้ประกันตนเสียประโยชน์