กางตัวเลข "อ้วน" เพิ่มโอกาสเสี่ยง "มะเร็ง" 13 ชนิด!

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ ได้เตือนถึง ‘ความเสี่ยง’ ของการเป็น ‘มะเร็ง’ ที่เพิ่มขึ้นจาก ‘ภาวะอ้วน’

 

อาศัยข้อมูลจากสมาคมต่อมไร้ท่อคลินิกแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ American Association of Clinical Endocrinology (AACE) ระบุว่า โรคอ้วนมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งอย่างน้อย 13 ชนิด โดยใช้ข้อมูลจากการประมาณการในปี 2012 ของสหรัฐฯ ที่พบว่ามีเคสมะเร็งรายใหม่ที่มีสาเหตุมาจากน้ำหนักตัวเกินประมาณ 28,000 รายในผู้ชาย (3.5%) และ 72,000 รายในผู้หญิง (9.5%) โดยความเสี่ยงจะแตกต่างกันไปตามชนิดของมะเร็ง ดังนี้

 

1. มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก  มีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ที่มีน้ำหนักปกติถึง 2-4 เท่า

 

2. มะเร็งหลอดอาหาร มีความเสี่ยงสูงขึ้น 2 เท่า และสำหรับผู้ที่เป็นโรคอ้วนขั้นรุนแรงความเสี่ยงจะเพิ่มสูงถึง 4 เท่า

 

3. มะเร็งตับและมะเร็งไต  มีความเสี่ยงสูงขึ้นสูงสุด 2 เท่า

 

4. มะเร็งส่วนบนของกระเพาะอาหาร (Gastric cardia cancer) มีความเสี่ยงสูงขึ้น 2 เท่า

 

5. มะเร็งตับอ่อน มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 1.5 เท่า

 

6. มะเร็งเต้านม (ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน) มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 20-40% และยังพบว่าเพิ่มความเสี่ยงในผู้ชายด้วยเช่นกัน

 

7. มะเร็งถุงน้ำดี  ความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 20% ในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน และเพิ่มเป็น 60% ในผู้ที่เป็นโรคอ้วน

 

8. มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นประมาณ 30%

 

9. มะเร็งไขกระดูก (Multiple myeloma)  พบว่ามีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยอยู่ที่ประมาณ 10% - 20% เมื่อเทียบกับผู้ที่มีน้ำหนักปกติ

 

10.มะเร็งเยื่อหุ้มสมอง (Meningioma)  มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนตามระดับน้ำหนัก โดยในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน (Overweight) จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 20% และในผู้ที่เป็นโรคอ้วน (Obese) ความเสี่ยงจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 50%

 

11.มะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer) มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย (Slight increased risk) โดยเฉพาะในกลุ่มผู้หญิงที่ไม่เคยใช้ฮอร์โมนทดแทน (Hormone Therapy)

 

12. มะเร็งต่อมไทรอยด์ (Thyroid cancer) มีรายงานว่ามีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย (Slight increased risk) เช่นเดียวกัน

 

13. มะเร็งต่อมลูกหมาก การที่มีระดับอินซูลินและสาร Insulin-like growth factor-1 (IGF-1) ในเลือดสูง ซึ่งเป็นผลมาจากภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยโรคอ้วน อาจเพิ่มความเสี่ยง (May increase risk) ของมะเร็งต่อมลูกหมากได้ ส่วนใหญ่จะเพิ่มอัตราการเสียชีวิตและความรุนแรงของโรค

 

 

 

ไขคำตอบ ทำไมอ้วนถึงส่งผลต่อ 'เสี่ยงมะเร็ง'

 

ภาวะอ้วน ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อการเป็น 'มะเร็ง' จากปัจจัยต่างๆ ดังต่อไปนี้

 

• การอักเสบเรื้อรัง  เพราะโรคอ้วนทำให้ร่างกายอยู่ในสภาวะการอักเสบเรื้อรังระดับต่ำ ซึ่งส่งผลเสียต่อร่างกายระยะยาว และ การลดน้ำหนักจะช่วยลดตัวบ่งชี้ของความเครียดจากปฏิกิริยาออกซิเดชันและการอักเสบ ซึ่งเป็นการปกป้องร่างกายจากการเกิดมะเร็ง

 

• การผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนส่วนเกิน  ในผู้ที่มีโรคอ้วน เนื้อเยื่อไขมันที่มากเกินไปจะผลิตเอสโตรเจนออกมามากผิดปกติ ซึ่งจะไปกระตุ้นความเสี่ยงของมะเร็งหลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม (ในหญิงวัยหมดประจำเดือน), มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก และมะเร็งรังไข่

 

• ภาวะระดับอินซูลินในเลือดสูง (Hyperinsulinemia) และ IGF-1  ผู้ที่มีโรคอ้วนจะมีระดับอินซูลินและ Insulin-like growth factor-1 (IGF-1) ในเลือดสูงขึ้น ซึ่งสภาวะนี้อาจส่งเสริมการเกิดมะเร็งลำไส้, มะเร็งไต, มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก โดยการลดน้ำหนักแม้เพียง 5% ก็สามารถช่วยเพิ่มความไวของอินซูลิน (Insulin Sensitivity) ในตับและกล้ามเนื้อได้ ซึ่งช่วยยับยั้งกลไกการเกิดมะเร็งนี้

 

• การหลั่ง Adipokines จากเซลล์ไขมัน ซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นหรือยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ เซลล์ไขมันผลิตฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของเซลล์ ได้แก่ Leptin   ซึ่งเพิ่มสูงขึ้นตามปริมาณไขมัน มีฤทธิ์กระตุ้นการแบ่งตัวของเซลล์ (Cell proliferation) ซึ่งหากมีการแบ่งตัวที่ผิดปกติจะนำไปสู่มะเร็ง และ Adiponectin  ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์ แต่มักมีระดับต่ำลงในผู้ที่มีโรคอ้วนเมื่อเทียบกับคนน้ำหนักปกติ ทำให้ขาดกลไกในการยับยั้งการเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ

 

 

 

อ้วนเพิ่มอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็ง!

 

สมาคมต่อมไร้ท่อคลินิกแห่งสหรัฐอเมริกา ยังออกข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับผลกระทบของโรคอ้วนต่ออัตราการรอดชีวิตและการป้องกันโรคมะเร็ง ที่มีสาระสำคัญ ได้แก่

 

อัตราการเสียชีวิตและการรอดชีวิต โรคอ้วนมีความสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ใหญ่ที่มีอายุต่ำกว่า 65 ปี นอกจากนี้ยังพบว่าการลดน้ำหนักเพียง 10-15% มีความสัมพันธ์กับการลดอัตราการเสียชีวิตในภาพรวม

ผู้หญิงในวัยหมดประจำเดือน ที่ลดน้ำหนักได้มากกว่า 5% หากปรับพฤติกรรมการกินเป็นแบบไขมันต่ำ จะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตหลังจากตรวจพบมะเร็งเต้านมได้อย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนี้ ผู้ป่วยโรคอ้วนที่รับการผ่าตัดเพื่อลดน้ำหนัก มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งหลายชนิดลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ได้ผ่าตัดอีกด้วย

 

........

 

ทั้งนี้ องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ยกระดับคำเตือนถึงสถานการณ์ภาวะโรค ‘อ้วน’ ว่าไม่ใช่แค่เรื่องรูปร่างหรือความงามอีกต่อไป แต่มีผลกระทบต่อสุขภาพต่างๆ อาทิ  เพิ่มความเสี่ยง โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวานชนิดที่ 2 ความดันโลหิตสูง มะเร็ง ปัญหากระดูกและข้อต่อ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเพิ่มการเสียชีวิตและเจ็บป่วยในระยะยาวได้ 

 

โดยเกณฑ์ที่ถูกจัดและจำแนกว่า ‘อ้วน’ ได้แก่ BMI ≥ 30 = อ้วนมาก (สำหรับผู้ใหญ่)