ไอเดียเด็กไทย! พัฒนานวัตกรรม AI ป้องกันช้างป่า

นวัตกรรม AI ป้องกันช้างป่า เป็นผลงานของ ‘ทีมมะพร้าว’ จากโรงเรียนกำเนิดวิทย์ จ.ระยอง

เกิดจากปัญหาการบุกรุกของช้างป่า ซึ่งไม่เพียงสร้างความเสียหายต่อพืชผลทางการเกษตร แต่ยังเป็นภัยคุกคามต่อความปลอดภัยของชาวบ้าน หลายพื้นที่ในประเทศไทย โดยเฉพาะภาคตะวันออก ต่างเผชิญความเสี่ยงนี้อย่างต่อเนื่อง

 

ทีมมะพร้าว เยาวชนจากโรงเรียนกำเนิดวิทย์ อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง จึงได้พัฒนา “เครื่องตรวจจับการบุกรุกจากช้างป่าและสภาพอากาศเพื่อแจ้งเตือนชุมชนโดยปัญญาประดิษฐ์” ที่สามารถตรวจจับและแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์ เพื่อให้ชุมชนรับมือได้อย่างทันท่วงที และอยู่ร่วมกับช้างป่าได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น และได้ส่งเข้าร่วมประกวดในโครงการ  Samsung Solve for Tomorrow ปี 2024 จนสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศได้สำเร็จ

 

นายอดุลย์วิชญ์ ขจิตตานนท์ ตัวแทนเยาวชนจากทีมมะพร้าว กล่าวว่า  “โครงการ Samsung Solve for Tomorrow ไม่ได้หยุดแค่การประกวด แต่เปิดโอกาสให้พวกเราได้พัฒนาผลงานจากแนวคิดบนกระดาษสู่การเป็นนวัตกรรมที่ใช้งานได้จริงในชุมชน โดยเราได้เรียนรู้กระบวนการที่ซับซ้อน ตั้งแต่การพัฒนาซอฟต์แวร์ การเลือกใช้อุปกรณ์ ไปจนถึงการทดสอบภาคสนาม ติดตั้งกล้องครอบคลุมเส้นทางที่ช้างใช้เป็นทางสัญจร บริเวณเขาขุนอินทร์ ต.ป่ายุบใน อ.วังจันทร์ จ.ระยอง ประสบการณ์ครั้งนี้ทำให้เราเข้าใจว่าการสร้างนวัตกรรมที่มีผลกระทบต่อสังคมอย่างยั่งยืนไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก็เป็นความภูมิใจอย่างมากที่ได้มีส่วนร่วมและเห็นผลงานของเราถูกนำไปใช้จริง” 

 

รายละเอียด AI ป้องกันช้างป่า

 

ผลงาน “AI ป้องกันช้างป่า” ถูกพัฒนาขึ้นอย่างเต็มระบบและพร้อมส่งต่อสู่การใช้งานจริงในพื้นที่เสี่ยง โดยนวัตกรรมนี้ออกแบบมาเพื่อช่วยลดความเสียหายทางการเกษตรและเพิ่มความปลอดภัยให้ชาวบ้านผ่านฟีเจอร์อัจฉริยะหลายด้าน ได้แก่

• กล้องวงจรปิดอินฟราเรด ติดตั้งรอบ ๆ รอยต่อระหว่างชุมชนและป่า พร้อมส่งภาพวิดีโอแบบเรียลไทม์ผ่าน Pocket Wi-Fi ไปยังหน่วยประมวลผลกลาง
• Machine Learning ตรวจจับช้างป่า ทันทีที่ได้ภาพจากกล้องวงจรปิดอินฟราเรด ระบบจะใช้เทคโนโลยี Machine Learning (โมเดล YOLOv8) วิเคราะห์ภาพเพื่อตรวจจับการเคลื่อนที่ของช้างป่าในเฟรมภาพอย่างแม่นยำและรวดเร็ว 
• แจ้งเตือนช้างป่าบุกรุกเรียลไทม์ เมื่อพบช้างป่า ระบบจะส่งแจ้งเตือนไปยังชาวบ้านและเจ้าหน้าที่ผ่าน LINE และเว็บไซต์ พร้อมส่งข้อมูลเวลาสถานที่และภาพประกอบเพื่อให้สามารถเตรียมรับมือทันที
• สัญญาณแจ้งเตือนยามค่ำคืน เตือนชาวบ้านที่อาจไม่ใช้โทรศัพท์มือถือในช่วงเวลาดังกล่าว
• เซ็นเซอร์วัดสภาพอากาศ ตรวจวัดความชื้น อุณหภูมิ ความเร็วลม และปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ ช่วยให้เกษตรกรในพื้นที่นำไปวางแผนการเกษตรได้อย่างเหมาะสม

 

 

ทั้งนี้ หลังการประกวด ซัมซุงได้เดินหน้าต่อยอดไอเดียสู่การใช้งานจริง โดยผลงานของ ทีมมะพร้าว จากโรงเรียนกำเนิดวิทย์ จังหวัดระยอง ผู้ชนะโครงการปี 2568 กับนวัตกรรม “AI ป้องกันช้างป่า” ให้ถูกนำไปใช้งานจริงในพื้นที่เสี่ยง เพื่อช่วยลดความเสียหายจากการบุกรุกของช้างป่าและสร้างความปลอดภัยในการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับช้างป่าอย่างยั่งยืน

ซึ่งนวัตกรรมดังกล่าวผสานการทำงานของกล้องวงจรปิดอินฟราเรด ระบบ Machine Learning ตรวจจับช้างป่า (YOLOv8) การแจ้งเตือนผ่าน LINE และสัญญาณในพื้นที่ รวมถึงเซ็นเซอร์วัดสภาพอากาศเพื่อสนับสนุนการเกษตรในชุมชน โดยทั้งหมดถูกพัฒนาจากแนวคิดของเยาวชนที่กลายมาเป็นโซลูชันจริง ช่วยให้ชาวบ้านสามารถรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงที

 

สำหรับโครงการ Samsung Solve for Tomorrow คือ โครงการประกวดนวัตกรรมและไอเดียธุรกิจเพื่อแก้ปัญหาสังคมในระดับสากลที่ซัมซุงจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2553 โดยมีเยาวชนเข้าร่วมแล้วกว่า 2.8 ล้านคน จาก 68 ประเทศทั่วโลก นำเสนอไอเดียเพื่อสังคมสะสมรวมแล้วกว่า 4 แสนไอเดีย (ข้อมูล ณ เดือนธันวาคม 2567) เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่ใช้ความคิดสร้างสรรค์และเทคโนโลยีในการแก้ปัญหาสังคมอย่างยั่งยืน สำหรับประเทศไทยได้เริ่มจัดการประกวดครั้งแรกในปี 2565