
สรรเพชญเร่งยกเว้นค่าตอบแทนรายปี บ้านประมงพื้นบ้านริมน้ำ
หลังหารือชาวประมงพื้นบ้าน 19 พ.ย. สรรเพชญสั่งกรมเจ้าท่าเร่งเสนอร่างกฎกระทรวงเข้า ครม. พร้อมเตรียมลงพื้นที่ติดตามการขุดลอกร่องน้ำ
KEY
POINTS
- ปัจจุบัน บ้านเรือนชายฝั่งและริมคลองที่เข้าข่ายสิ่งล่วงล้ำลำน้ำต้องชำระค่าตอบแทนปีละ 5 บาทต่อตารางเมตร
- ร่างกฎกระทรวงให้ยกเว้นค่าตอบแทนสำหรับสิ่งปลูกสร้างในชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ท้องถิ่นรับรอง กรมเจ้าท่ารับฟังความเห็นครบ 2 รอบแล้ว ร่างยังรอเสนอ ครม.
- ชาวประมงขอให้แก้ปัญหาจดทะเบียนเรือและร่องน้ำตื้นเขิน ซึ่งกระทบทั้งการนำเรือเข้าออกและการขนส่งสัตว์น้ำ
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม สั่งกรมเจ้าท่าเร่งเสนอร่างกฎกระทรวงเพื่อยกเว้นค่าตอบแทนรายปีสำหรับบ้านพักอาศัยของชุมชนประมงพื้นบ้านดั้งเดิมริมน้ำ หลังหารือกับผู้แทนสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทยและชาวประมงที่เดินทางมาสะท้อนปัญหาที่กระทรวงคมนาคม
นายสรรเพชญระบุว่า ชุมชนประมงหลายแห่งตั้งบ้านเรือนอยู่ตามชายฝั่งทะเลและริมคลอง สืบทอดอาชีพประมงมาหลายรุ่น เมื่อบ้านที่อยู่อาศัยเข้าข่ายสิ่งล่วงล้ำลำน้ำตามพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช 2456 มาตรา 117 และมาตรา 117 ทวิ ชาวบ้านต้องขอใบอนุญาตและจ่ายค่าตอบแทนตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ในอัตราตารางเมตรละ 5 บาททุกปี ขณะที่รายได้จากการจับสัตว์น้ำผันแปรตามฤดูกาลและสภาพธรรมชาติ
ข้อเรียกร้องให้ทบทวนภาระค่าใช้จ่ายนี้สอดคล้องกับข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่ให้ทบทวนและแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง กรมเจ้าท่าจึงยกร่างแก้ไขกฎกระทรวง ข้อ 6 (9) เพื่อยกเว้นค่าตอบแทนรายปีให้แก่ “อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” การให้ท้องถิ่นรับรองมีเป้าหมายให้ผู้ที่อยู่อาศัยดั้งเดิมได้รับสิทธิ และป้องกันกลุ่มทุนหรือผู้บุกรุกรายใหม่แอบอ้าง
กรมเจ้าท่าเปิดรับฟังความเห็นต่อร่างผ่านระบบกลางทางกฎหมาย 2 รอบ รอบแรกระหว่างวันที่ 12 พฤศจิกายน–11 ธันวาคม 2568 และรอบที่สองระหว่างวันที่ 18 มิถุนายน–17 กรกฎาคม 2569 ก่อนประชุมสรุปผลกับผู้เกี่ยวข้องเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 ขณะนี้ข้อยกเว้นดังกล่าวยังไม่มีผลบังคับใช้
ขั้นตอนถัดไป นายสรรเพชญให้สำนักกฎหมายกรมเจ้าท่าเร่งทำหนังสือเสนอกระทรวงคมนาคม เพื่อนำร่างเข้า ครม. พิจารณาอนุมัติหลักการ จากนั้นจึงส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา ก่อนเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมลงนามและประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ผู้แทนชาวประมงยังสะท้อนปัญหาการจดทะเบียนเรือเพื่อประกอบอาชีพให้ถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึงปัญหาร่องน้ำและคลองสัญจรตื้นเขินจนเป็นอุปสรรคต่อการนำเรือเข้าออกและขนส่งสัตว์น้ำ นายสรรเพชญมอบหมายให้กรมเจ้าท่าพิจารณาข้อเสนอ พร้อมเตรียมลงพื้นที่ดูสภาพร่องน้ำและติดตามความคืบหน้าการขุดลอกในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ







