เลขา UN จี้โลกลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก ฝ่าวิกฤตเจรจา COP31 สะดุด

อันโตนิโอ กูแตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ (UN) เรียกร้องให้ประชาคมโลกเร่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างจริงจังและทันที ขณะที่การประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศ COP31 ในตุรกี เผชิญความขัดแย้งเรื่องการยุติการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ทั้งน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหิน จนการเจรจาในสัปดาห์แรกยังไม่มีความคืบหน้าชัดเจน

 

ผู้สังเกตการณ์ระบุว่า ประเทศผู้ผลิตและผู้บริโภคเชื้อเพลิงฟอสซิลรายใหญ่ยังคัดค้านข้อตกลงที่กำหนดเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพิ่มเติมอย่างเป็นรูปธรรม หรือระบุแนวทางเปลี่ยนผ่านออกจากการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ส่งผลให้ตุรกีในฐานะเจ้าภาพ และออสเตรเลียซึ่งเป็นผู้นำการเจรจา ต้องเร่งหาข้อสรุปภายในสัปดาห์หน้า

 

กูแตร์เรสกล่าวว่า ประเทศสมาชิก โดยเฉพาะประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายใหญ่ ต้องตระหนักถึงความจำเป็นในการลดการปล่อยก๊าซอย่างเร่งด่วน เพื่อรักษาโอกาสจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกไม่ให้เกิน 1.5 องศาเซลเซียสภายในสิ้นศตวรรษ ตามเป้าหมายที่ตกลงกันไว้ในความตกลงปารีสปี 2558

 

รายงานของ UN เมื่อเดือนที่ผ่านมาเตือนว่า โลกกำลังมีแนวโน้มที่อุณหภูมิจะเพิ่มขึ้นเกินระดับ 1.5 องศาเซลเซียส ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ระบุว่าเป็นระดับสำคัญในการป้องกันผลกระทบรุนแรงที่สุดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 

 

ขณะที่ปีนี้หลายภูมิภาคเผชิญคลื่นความร้อนรุนแรงในยุโรปตะวันตก และเหตุธารน้ำแข็งถล่มในเนปาลจนเกิดน้ำท่วม คร่าชีวิตผู้คนมากกว่า 1,450 ราย และยังมีผู้สูญหายอีกหลายพันคน

 

แรงต้านจากกลุ่มอุตสาหกรรมฟอสซิล

 

หนึ่งในอุปสรรคสำคัญของการเจรจาคืออิทธิพลของกลุ่มอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิล โดยประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อย่างซาอุดีอาระเบียและรัสเซีย มักคัดค้านถ้อยคำที่จำกัดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ขณะที่ประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ขนาดใหญ่อย่างอินเดียไม่เห็นด้วยกับมาตรการที่อาจกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและทางเลือกด้านพลังงาน

 

ส่วนสหรัฐฯ ซึ่งเป็นผู้บริโภคน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก ไม่เข้าร่วมการประชุมเป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน ภายใต้รัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งเคยปฏิเสธปัญหาโลกร้อนและสนับสนุนการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไป

 

กูแตร์เรสเตือนว่า โลกต้องเผชิญหน้ากับอิทธิพลที่มากเกินไปของกลุ่มล็อบบี้เชื้อเพลิงฟอสซิล โดยอนาคตของโลกไม่ควรถูกกำหนดตามผลประโยชน์ของผู้ที่ทำกำไรจากการทำลายสิ่งแวดล้อม

 

อย่างไรก็ตาม เขายังมองเห็นความหวังจากการเติบโตของพลังงานหมุนเวียน ซึ่งเปลี่ยนจากพลังงานทางเลือกเฉพาะกลุ่มมาเป็นกระแสหลัก ทั้งด้านต้นทุนและเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างต่อเนื่อง
 

 

ตุรกีดันแผนใช้ไฟฟ้าแทนฟอสซิล

 

สำหรับแนวทางผลักดันข้อตกลง ตุรกีเสนอให้การขยายการใช้พลังงานไฟฟ้า (Electrification) เป็นหัวใจสำคัญของข้อตกลง COP31 โดยมุ่งเร่งเปลี่ยนผ่านจากรถยนต์ หม้อไอน้ำ และอุปกรณ์ต่างๆ ที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่ระบบไฟฟ้า เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

 

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอดังกล่าวไม่ได้กำหนดว่าพลังงานไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นต้องมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน ขณะที่บางประเทศ รวมถึงบราซิลซึ่งเป็นเจ้าภาพ COP ครั้งก่อน สนับสนุนให้มีความคืบหน้าในการกำหนดแผนเปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างชัดเจน

 

คาทรีน ปีเตอร์เซน ผู้สังเกตการณ์จากองค์กร E3G ระบุว่า อินเดียและกลุ่มประเทศ G77 ไม่ต้องการให้กำหนดเป้าหมายที่มีผลผูกพัน หรือระบุเทคโนโลยีและประเภทเชื้อเพลิงที่ต้องใช้ ซึ่งเป็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นซ้ำในการเจรจาด้านสภาพภูมิอากาศที่ผ่านมา

 

ด้านสหภาพยุโรป (EU) สนับสนุนแนวทางขยายการใช้ไฟฟ้า โดยเห็นว่าเป็นเป้าหมายที่เปิดกว้างให้แต่ละประเทศเลือกวิธีดำเนินการได้ แต่สำหรับ EU การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวต้องอาศัยแหล่งพลังงานสะอาด

 

ขณะที่ออสเตรเลียในฐานะผู้นำการเจรจาอยู่ระหว่างรวบรวมข้อเสนอจากประเทศต่างๆ เพื่อนำไปจัดทำร่างข้อตกลงทางการเมือง ซึ่งต้องได้รับฉันทามติจากสมาชิก โดยเปิดรับความเห็นจนถึงคืนวันเสาร์ ก่อนเตรียมเสนอร่างฉบับแรกในช่วงต้นสัปดาห์หน้า