เรื่องเล่า"ศาลารวมใจ" เฉลิมพระเกียรติ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม 2568 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง หน่วยราชการในพระองค์ ขอเผยแพร่พระราชกรณียกิจ “ศาลารวมใจ” เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ
KEY
POINTS
- ศาลารวมใจเป็นโครงการตามพระราชดำริของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2519 เพื่อเป็นห้องสมุดอเนกประสงค์พระราชทานแก่ราษฎรในถิ่นห่างไกล
- ภายในศาลารวมใจประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ห้องสมุดเพื่อส่งเสริมความรู้และความภูมิใจในชาติ และห้องปฐมพยาบาลพร้อมยาพระราชทาน โดยมีราษฎรที่ผ่านการอบรมเป็น "หมอหมู่บ้าน" คอยดูแล
- ศาลารวมใจส่วนใหญ่มักสร้างขึ้นในบริเวณวัด เพื่อให้วัดคงความเป็นศูนย์กลางของชุมชน และเสริมสร้างความผูกพันระหว่างชาวบ้านกับพระศาสนาให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
ศาลารวมใจ
การศึกษาย่อมไม่มีที่สิ้นสุด โลกมนุษย์โลกนี้ที่ใหญ่กว้าง
ทรงย่อไว้ในพระหัตถ์แล้วจัดวาง สรรค์สร้างคลังปัญญา “ศาลารวมใจ”
ต้นปีพุทธศักราช 2519 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้า ฯ ให้สร้างห้องสมุดอเนกประสงค์ขึ้นเพื่อพระราชทานแก่ราษฎรทุกเพศ ทุกวัย และทุกระดับความรู้ แม้กระทั่งผู้ที่อ่านหนังสือไม่ออกที่อยู่ในท้องถิ่นห่างไกลต่าง ๆ โดยทรงพระกรุณาพระราชทานชื่อห้องสมุดนี้ว่า “ศาลารวมใจ”
ศาลารวมใจส่วนหนึ่งจัดเป็นห้องสมุด มีหนังสือหลายประเภท เช่น คู่มือการเกษตร ความรู้ทั่วไป จนถึงนวนิยาย มีภาพติดผนังและสมุดภาพเกี่ยวกับเมืองไทยประกอบด้วยคำอธิบายง่ายๆ เพื่อให้ราษฎรรู้จักเมืองไทยมากขึ้น รู้จักความเป็นไปของบ้านเมืองในปัจจุบัน และเข้าใจถึงความสัมพันธ์ระหว่างท้องถิ่นของตนกับประเทศและโลกกว้าง เช่นมีภาพนักท่องเที่ยวตามเมืองใหญ่ๆ กับสินค้าท้องถิ่นของเขา เป็นต้น ทั้งนี้ก็ด้วยพระราชประสงค์ที่จะทรงเสริมสร้างความภูมิใจในชาติ ความหวงแหนมรดกของชาติ และปลูกฝังความรักความสามัคคีของชนในชาติสมดังชื่อ “ศาลารวมใจ”
อีกส่วนหนึ่งของศาลารวมใจจัดเป็นห้องปฐมพยาบาล มียาพระราชทานพื้นฐานจัดไว้ช่วยเหลือชาวบ้าน ยาพระราชทานนี้จะติดฉลากที่เขียนให้ชาวบ้านอ่านเข้าใจง่าย โปรดเกล้าฯ ให้คัดเลือกราษฎรในหมู่บ้านมาเป็นเจ้าหน้าที่ดูแลศาลารวมใจ และให้เจ้าหน้าที่เหล่านี้ได้ไปรับการฝึกอบรมหลักสูตร “หมอหมู่บ้าน” สอนให้รู้จักการปฐมพยาบาล ความรู้ด้านสุขภาพอนามัย และการประสานงานในการจัดส่งผู้ป่วยหนักไปโรงพยาบาล
ศาลารวมใจส่วนใหญ่สร้างใกล้วัดหรือในวัด เพื่อให้วัดคงความเป็นศูนย์กลางของหมู่บ้าน และเป็นที่พึ่งทางจิตใจของประชาชนเช่นที่เคยเป็นมาแต่โบราณกาล วัดกับศาลารวมใจจะได้เชื่อมโยงซึ่งกันและกัน เสริมสร้างความผูกพันระหว่างชาวบ้านและพระศาสนาให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
ศาลารวมใจที่จัดสร้างเป็นแห่งแรกคือศาลารวมใจพร้าว ตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ต่อมาก็มีศาลารวมใจเพิ่มขึ้นในหมู่บ้านและจังหวัดอื่น ๆ เป็นลำดับ เช่นศาลารวมใจบ้านกาด อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ศาลารวมใจบ้านขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ศาลารวมใจวัดพระพุทธ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ศาลรวมใจบ้านวัดจันทร์ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ และศาลารวมใจวัดสารวัน กิ่งอำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี เป็นต้น
เครดิตภาพและเนื้อหาประกอบ หน่วยงานในพระองค์