“วัส” ชี้คำสั่งรับสมัคร สว.ไม่เป็นที่สุด เปิดทางศาลฎีกาตรวจสอบ

นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระและอดีตผู้พิพากษา วิเคราะห์คดีหมายเลขดำ ลต สว 8/2569 ระหว่างนายดิเรก พรสีมา ผู้ร้อง กับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ผู้คัดค้าน โดยเห็นว่าคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา รวมถึงคำวินิจฉัยของ กกต. บางกรณี ไม่มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นที่สุด จึงสามารถถูกตรวจสอบทางศาลได้

เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งนัดตรวจพยานหลักฐานในคดี และไม่อนุญาตให้นายดิเรกแก้ไขเพิ่มเติมคำร้อง เนื่องจากศาลเห็นว่าเป็นการขอเปลี่ยนตัวผู้คัดค้านและเพิ่มคำขอใหม่ ซึ่งไม่เกี่ยวกับคำร้องเดิมและไม่ใช่การแก้ไขข้อผิดพลาดเล็กน้อย

ศาลยังไม่อนุญาตให้ กกต. เลื่อนคดี แม้ กกต. อ้างว่ามีมติเตรียมยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัยปัญหาอำนาจหน้าที่ โดยศาลเห็นว่ายังเป็นเพียงมติและยังไม่มีการยื่นเรื่องจริง

ศาลกำหนดไต่สวนพยานฝ่ายผู้ร้อง 3 ปาก ในวันที่ 21 ธันวาคม 2569 และพยานฝ่าย กกต. 2 ปาก ในวันที่ 22 ธันวาคม โดยประเด็นที่ศาลจะวินิจฉัยคือ การที่ กกต. มีคำสั่งไม่รับคำร้องของนายดิเรกไว้พิจารณาชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

ก่อนหน้านั้น เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน กกต. มีมติ 5 ต่อ 2 ให้ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 210 (2) เพื่อขอวินิจฉัยปัญหาอำนาจหน้าที่ 2 ประเด็น ได้แก่ คำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัครมีความเป็นที่สุดหรือไม่ และคำวินิจฉัยของ กกต. ตามมาตรา 60 วรรคสอง และมาตรา 62 แห่ง พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. สามารถยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อขอตรวจสอบได้หรือไม่

วัสอ้างถึงคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 14/2566 ซึ่งแยกหลักการใช้อำนาจของ กกต. ไว้หลายกรณี โดยการวินิจฉัยเรื่องสิทธิสมัครรับเลือกตั้งและการแบ่งเขตเลือกตั้งไม่เป็นที่สุด ขณะที่การสั่งนับคะแนนใหม่หรือให้ออกเสียงลงคะแนนใหม่ก่อนประกาศผลเป็นอำนาจของ กกต. ที่เป็นที่สุด

สำหรับคดีนี้ วัสเห็นว่าคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัคร 3 ราย ได้แก่ นายบัลลังค์ ศรีมงคล นางวรรษมนต์ คุณแสน และนางทองเสียน วงษ์ประจันทร์ ไม่เป็นที่สุด และอาจถูกตรวจสอบได้ ส่วนกรณีหลังประกาศผลที่เกี่ยวกับคุณสมบัติหรือลักษณะต้องห้ามเป็นอำนาจศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 63

นายวัสยังเห็นว่าคำวินิจฉัยของ กกต. ตามมาตรา 60 วรรคสองและมาตรา 62 ไม่เกี่ยวกับคดีที่ผู้สมัครยื่นต่อศาลฎีกา และไม่มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นที่สุด จึงไม่ควรใช้การยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อเปลี่ยนแปลงการพิจารณาคดีของศาลฎีกาในประเด็นสาระของกฎหมายว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว.

แหล่งที่มา: วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง