โยก “ฉัตรชัย” พ้น สมช. เปิดศึกชิงเลขาฯ ใหม่ จับตา 2 นายพลคุมความมั่นคง

การโยกย้ายข้าราชการระดับสูงเพียงหนึ่งตำแหน่ง อาจกำลังเปลี่ยนสมการความมั่นคงของรัฐบาลทั้งระบบ

เมื่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรีวันที่ 25 สิงหาคม 2569 มีมติเห็นชอบแต่งตั้ง นายฉัตรชัย บางชวด เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ หรือ สมช. ไปดำรงตำแหน่ง ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี แทนนางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ซึ่งจะเกษียณอายุราชการวันที่ 30 กันยายนนี้

 

ผลที่ตามมาไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี แต่คือการเปิดเก้าอี้ เลขาธิการ สมช. ในจังหวะที่ประเทศไทยกำลังเผชิญโจทย์ความมั่นคงหลายด้านพร้อมกัน ทั้งสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา และเหตุรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้

 

คำถามจึงไม่ได้อยู่เพียงว่า “ใครจะมาแทนฉัตรชัย” แต่อยู่ที่ว่า รัฐบาลกำลังจะเลือกใช้แนวทางความมั่นคงแบบใดต่อจากนี้

 

ปิดฉาก “ลูกหม้อ” สมช. หลังขึ้นเบอร์หนึ่งเพียง 2 ปี
นายฉัตรชัยถือเป็นข้าราชการพลเรือนสายความมั่นคงที่เติบโตขึ้นมาจากภายใน สมช. โดยตรง

 

เส้นทางราชการผ่านทั้งงานผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงภายใน ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผนความมั่นคง รวมถึงบทบาทหัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ก่อนขึ้นเป็นเลขาธิการ สมช. คนที่ 25 เมื่อปี 2567

 

 

การขึ้นสู่ตำแหน่งครั้งนั้นมีความหมายในเชิงโครงสร้าง เพราะนายฉัตรชัยเป็นข้าราชการพลเรือนที่ขึ้นมาคุม สมช. หลังตำแหน่งดังกล่าวอยู่ภายใต้บุคลากรจากสายความมั่นคงอื่นมาเป็นเวลานาน

 

แต่หลังทำหน้าที่ประมาณ 2 ปี นายฉัตรชัยถูกโยกไปเป็นปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี โดยจะเหลืออายุราชการอีกประมาณ 1 ปี ก่อนเกษียณในปี 2570

 

การขยับครั้งนี้จึงทำให้ “ตึกแดง” ซึ่งเป็นที่ตั้งของ สมช. กลับเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านอีกครั้ง

 

สองนายพลในกระแส ใครจะเข้าสู่ตึกแดง

ท่ามกลางการจัดวางกำลังใหม่ มีชื่อของนายทหารระดับพลเอกสองคนถูกจับตามองว่าอาจเป็นตัวเลือกสำหรับตำแหน่งเลขาธิการ สมช. คนใหม่ คือ พล.อ.อมฤต บุญสุยา และ พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์

อย่างไรก็ตาม ในข้อมูลที่ปรากฏขณะนี้ยังเป็นเพียงกระแสและรายงานการจับตา ยังไม่มีการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ

 

“พล.อ.อมฤต” เส้นทางทหารเสือฯ กับอนาคต ผบ.ทบ.

พล.อ.อมฤต หรือ “บิ๊กใหญ่” ปัจจุบันเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก เตรียมทหารรุ่นที่ 27 และ จปร.38 มีอายุราชการถึงปี 2572

 

เส้นทางเติบโตมาจากสาย “ทหารเสือราชินี” ผ่านตำแหน่งสำคัญทั้งผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ แม่ทัพน้อยที่ 1 และแม่ทัพภาคที่ 1

 

 

ช่วงดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 1 พล.อ.อมฤตมีบทบาทต่อสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา โดยเฉพาะบริเวณบ้านหนองจาน จังหวัดสระแก้ว แนวทางที่ปรากฏในข้อมูลคือการใช้กำลังควบคู่การเจรจา หลีกเลี่ยงการปะทะ และวางมาตรการป้องกันพื้นที่

แม้บางช่วงจะถูกวิจารณ์เรื่องความเด็ดขาด แต่กองทัพภาคที่ 1 ชี้แจงว่าการดำเนินการเป็นไปอย่างรอบคอบและเข้มแข็ง

 

อีกด้านหนึ่ง พล.อ.อมฤตยังถูกจับตาในเส้นทางกองทัพว่าอาจเป็นหนึ่งในผู้มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกในปี 2570

 

หากชื่อนี้ถูกเลือกให้เข้าสู่ สมช. จริง ตำแหน่งนี้จึงอาจกลายเป็นทั้งเวทีบริหารความมั่นคงระดับชาติ และจุดเชื่อมต่อสำคัญในเส้นทางสู่ผู้นำกองทัพ

 

 

“พล.อ.ชัยพฤกษ์” สายยุทธการ ใกล้ชิดกลไกรัฐบาล

 

อีกชื่อคือ พล.อ.ชัยพฤกษ์ หรือ “เสธ.ปูด้วง” ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเสนาธิการทหารบก เป็นนักเรียนเตรียมทหารรุ่นที่ 26 รุ่นเดียวกับ พล.อ.พนา แคล้วปลอดทุกข์ ผู้บัญชาการทหารบก

 

จุดเด่นของ พล.อ.ชัยพฤกษ์ คือการเติบโตจากสายงานยุทธการของกองทัพบกโดยตรง ขณะเดียวกันยังทำหน้าที่เลขาธิการ กอ.รมน. ซึ่งต้องประสานงานกับนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ในฐานะผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร

 

 

ภาพลักษณ์การทำงานของ พล.อ.ชัยพฤกษ์แตกต่างจาก พล.อ.อมฤตอย่างชัดเจน เพราะเน้นความเด็ดขาดและการตอบโต้เชิงรุก

 

ในสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา เขาเคยประกาศเป้าหมายให้ฝ่ายตรงข้ามสูญเสียขีดความสามารถทางทหารในระยะยาว ขณะที่ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็มีท่าทีสนับสนุนการปรับยุทธวิธีให้ฝ่ายทหารเป็นฝ่ายรุกมากขึ้น

 

ข้อมูลที่ให้มายังระบุถึงกระแสข่าวว่า นายอนุทินได้หารือกับ พล.อ.พนา ถึงความเป็นไปได้ในการทาบทาม พล.อ.ชัยพฤกษ์ มารับตำแหน่งเลขาธิการ สมช. โดยเจ้าตัวมีท่าทีพร้อมรับภารกิจหากได้รับมอบหมาย

 

 

เก้าอี้ สมช. มากกว่าการโยกย้าย แต่คือการเลือก “แนวคิด”

 

จุดสำคัญของการเปลี่ยนตัวเลขาธิการ สมช. จึงไม่ได้อยู่เพียงประวัติของผู้ที่จะเข้ามานั่งเก้าอี้ แต่คือแนวคิดในการบริหารความมั่นคงของรัฐบาล

 

ยุคของนายฉัตรชัยสะท้อนภาพการใช้ข้าราชการพลเรือนสายความมั่นคงที่เติบโตจากงานนโยบาย การประสานงาน และกระบวนการพูดคุย โดยเฉพาะปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้

 

แต่หากผู้มารับตำแหน่งคนต่อไปเป็นนายทหารระดับพลเอก ไม่ว่าจะเป็น พล.อ.ชัยพฤกษ์ หรือ พล.อ.อมฤต ภาพของ สมช. อาจเปลี่ยนไปสู่การให้น้ำหนักกับมิติทางทหารและการจัดการเชิงยุทธการมากขึ้น

 

จุดนี้มีความสำคัญ เพราะ สมช. ไม่ใช่หน่วยรบ หากเป็นกลไกระดับนโยบายที่มีหน้าที่เชื่อมรัฐบาล กองทัพ หน่วยข่าว และหน่วยงานด้านความมั่นคงเข้าด้วยกัน

การเลือกผู้บริหารจึงเท่ากับการเลือก “เลนส์” ที่รัฐบาลจะใช้มองภัยความมั่นคงของประเทศ

 

อีกโจทย์คือขวัญกำลังใจ “คนใน สมช.”
นอกเหนือจากมิติทางยุทธศาสตร์ ยังมีคำถามภายในระบบราชการ

 

ตำแหน่งเลขาธิการ สมช. ถือเป็นปลายทางสำคัญของข้าราชการที่เติบโตมาจากหน่วยงานแห่งนี้ แต่ในหลายช่วงที่ผ่านมา ตำแหน่งดังกล่าวถูกใช้รองรับนายทหารหรือนายตำรวจระดับสูงจากภายนอก

 

การที่นายฉัตรชัย ซึ่งเป็น “ลูกหม้อ” ถูกโยกออกไป และมีชื่อของนายทหารระดับพลเอกเข้ามาเป็นตัวเต็ง ย่อมทำให้เกิดคำถามว่า เส้นทางเติบโตของข้าราชการพลเรือนใน สมช. จะยังเปิดกว้างเพียงใด

 

เพราะหากตำแหน่งสูงสุดถูกนำมาใช้เป็นพื้นที่จัดวางบุคลากรจากภายนอกอย่างต่อเนื่อง ผลกระทบอาจไม่ได้เกิดเฉพาะกับการบริหาร แต่รวมถึงขวัญกำลังใจและแรงจูงใจของคนทำงานภายในองค์กร

 

ใครนั่ง สมช. คือสัญญาณทิศทางรัฐบาล
จากนี้จึงต้องจับตาว่า รัฐบาลนายอนุทินจะเลือกใครเข้ามาคุม สมช.

 

• หากเป็น พล.อ.ชัยพฤกษ์ น้ำหนักอาจสะท้อนไปทางนายทหารสายยุทธการ ซึ่งมีประสบการณ์ประสานกลไกรัฐบาลและมีท่าทีแข็งกร้าวต่อภัยความมั่นคง
• หากเป็น พล.อ.อมฤต ก็จะสะท้อนอีกทางเลือกหนึ่ง คือขุนพลที่มีประสบการณ์คุมกำลังในพื้นที่ยุทธศาสตร์ และยังมีเส้นทางเติบโตในกองทัพอีกหลายปี

 

แต่ไม่ว่าคำตอบสุดท้ายจะเป็นชื่อใด การเปลี่ยนตัวเลขาธิการ สมช. ครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ทุกการตัดสินใจด้านความมั่นคงมีต้นทุนสูงกว่าปกติ

 

เพราะบนโต๊ะของเลขาธิการ สมช. คนใหม่ ไม่ได้มีเพียงเอกสารแต่งตั้งรออยู่ หากมีทั้งชายแดนไทย-กัมพูชา ไฟใต้ ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกับกองทัพ และคำถามสำคัญว่า ประเทศไทยจะใช้ “การเมืองนำความมั่นคง” หรือปล่อยให้น้ำหนักของสถานการณ์พากลไกรัฐกลับเข้าสู่โหมด “ทหารนำ” อีกครั้ง