“แก้วตา” เปิดบาดแผลการเมือง ท้าพรรคใหม่พิสูจน์ระบบคุ้มครองผู้หญิง

จากคืนที่สนามกอล์ฟสู่คำถามใหญ่ต่อพรรคการเมือง “แก้วตา” ธิษะณา เปิดบาดแผลล่วงละเมิด ทวงความเป็นธรรมและระบบคุ้มครองผู้หญิงที่โปร่งใส

 

การออกมาเปิดเผยเรื่องราวของ “แก้วตา” ธิษะณา ชุณหะวัณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนผ่านเป็นพรรคประชาชน ไม่ได้เป็นเพียงการรื้อฟื้นบาดแผลส่วนตัว แต่กำลังตั้งคำถามตรงไปยังมาตรฐานจริยธรรมของพรรคการเมืองที่ประกาศตัวเป็นตัวแทนของความเปลี่ยนแปลง

 

คำถามสำคัญคือ เมื่อมีผู้หญิงในองค์กรแจ้งว่าถูกล่วงละเมิดทางเพศ พรรคการเมืองจะเลือกปกป้องผู้ร้อง ปกป้องผู้ถูกกล่าวหาด้วยกระบวนการที่เป็นธรรม หรือให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์และต้นทุนทางการเมืองมากกว่า

 

เรื่องราวทั้งหมดเป็นข้อกล่าวหาจากฝ่ายธิษะณา ซึ่งยังต้องได้รับการตรวจสอบอย่างรอบด้าน ผู้ถูกกล่าวหาย่อมมีสิทธิชี้แจงและได้รับความเป็นธรรมเช่นกัน อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สังคมตรวจสอบได้ทันทีคือ ระบบภายในพรรคทำงานอย่างไร หลังผู้บริหารได้รับแจ้งเหตุที่มีความละเอียดอ่อนและอาจส่งผลต่อชีวิตของสมาชิกในองค์กร

คืนที่สนามกอล์ฟ บาดแผลที่ตามมา

 

ธิษะณาเล่าว่า เหตุการณ์เกิดขึ้นระหว่างกิจกรรมสังสรรค์ของพรรคที่สนามกอล์ฟแห่งหนึ่ง ภายหลังการเลือกตั้งปี 2566 ในคืนนั้นเธอเหนื่อยล้าจากการทำงานและมีอาการมึนเมา ก่อนอดีต สส.ชายคนหนึ่งจะมาเคาะประตูห้องพัก โดยอ้างว่าไม่สามารถเข้าห้องของตนเองได้และต้องการหาเตียงเสริม

 

ด้วยความคุ้นเคยจากการทำงานภาคสนามร่วมกับเพื่อนชายหลายครั้ง และไม่เคยเกิดเหตุร้ายแรง เธอจึงยอมให้บุคคลดังกล่าวเข้ามาพักในอีกเตียงหนึ่ง ก่อนระบุว่าเกิดการล่วงละเมิดขึ้นโดยที่เธอไม่ได้ให้ความยินยอม

 

ธิษะณาบอกว่า เธอไม่ได้ร้องขอความช่วยเหลือในขณะเกิดเหตุ เพราะทั้งตกใจ อับอาย และกังวลต่อสถานะของตนเองในฐานะผู้หญิงและผู้ดำรงตำแหน่ง สส. อีกทั้งยังเกรงว่าเพื่อนร่วมพรรคซึ่งพักอยู่บริเวณใกล้เคียงจะรับรู้เหตุการณ์

 

วันรุ่งขึ้น บาดแผลไม่ได้หายไปพร้อมกับค่ำคืน เธอเล่าถึงการเก็บตัวอยู่ภายในห้องและพยายามชำระล้างร่างกายซ้ำหลายครั้ง เพราะรู้สึกขยะแขยงและสับสนกับสิ่งที่เกิดขึ้น

 

 

แจ้งผู้บริหารแล้ว แต่ระบบไปต่อหรือไม่

ประเด็นที่ทำให้เรื่องนี้ขยายจากข้อกล่าวหาระหว่างบุคคลไปสู่คำถามต่อพรรคการเมือง คือคำยืนยันของธิษะณาว่า เธอแจ้งเรื่องให้ พิจารณ์ เชาวพัฒนวงศ์ รองหัวหน้าพรรคในเวลานั้นทราบตั้งแต่ช่วงแรก

 

แม้ไม่ได้เอ่ยชื่อโดยตรง แต่เธอระบุจังหวัดและเขตเลือกตั้ง จนผู้บริหารสามารถคาดเดาชื่อบุคคลได้ และเธอพยักหน้ายืนยันว่าชื่อที่ถูกกล่าวถึงเป็นบุคคลเดียวกัน

 

คำบอกเล่านี้แตกต่างจากแถลงการณ์ของพรรคประชาชนที่ระบุว่า ธิษะณาไม่ยินยอมเปิดเผยชื่อผู้ถูกกล่าวหา ความไม่ตรงกันจึงนำไปสู่คำถามว่า ผู้บริหารรับรู้ข้อมูลมากเพียงใด และเมื่อมีข้อมูลมากพอที่จะระบุตัวบุคคลได้ พรรคมีหน้าที่ต้องเริ่มตรวจสอบหรือไม่

 

สำหรับผู้ที่อยู่ในภาวะบอบช้ำ การต้องเล่าเหตุการณ์ซ้ำ เปิดเผยชื่อ หรือเผชิญหน้ากับผู้ถูกกล่าวหาโดยไม่มีระบบคุ้มครอง อาจกลายเป็นบาดแผลอีกชั้นหนึ่ง องค์กรจึงไม่ควรผลักภาระทั้งหมดให้ผู้ร้องเป็นฝ่ายเดินหน้าเพียงลำพัง

 

 

เมื่อภาพลักษณ์พรรคถูกวางบนตาชั่ง

 

ธิษะณาระบุว่า ผู้ใหญ่ในพรรคเคยเตือนว่า หากเรื่องนี้ถูกเปิดเผย ผลกระทบจะเกิดขึ้นทั้งกับตัวเธอและภาพลักษณ์ของพรรค คำเตือนเช่นนี้อาจสะท้อนความพยายามควบคุมความเสียหายทางการเมือง แต่ในมุมของผู้ร้อง กลับมีความหมายว่าความจริงของเธออาจถูกมองว่ามีราคาต่ำกว่าชื่อเสียงขององค์กร

 

เธอยังตั้งคำถามต่อระบบการลงมติของ สส.ภายในพรรค เพื่อพิจารณาขับสมาชิกที่ถูกร้องเรียนออกจากพรรค เพราะกระบวนการดังกล่าวอาจถูกแทรกด้วยความสัมพันธ์ส่วนตัว จำนวนเสียงในสภา และผลประโยชน์ทางการเมือง

 

กรณีล่วงละเมิดทางเพศจึงไม่ควรถูกตัดสินด้วยเสียงส่วนใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่ควรมีคณะกรรมการอิสระ ผู้เชี่ยวชาญ และมาตรการคุ้มครองทุกฝ่าย พร้อมกำหนดกรอบเวลาการตรวจสอบที่ชัดเจน

 

ธิษะณาเสนอว่า หากมีการสอบสวนใหม่ เธอต้องมีส่วนร่วมเลือกคณะกรรมการ และควรมีบุคคลภายนอกอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง เพื่อสร้างความโปร่งใสและลดข้อสงสัยว่าพรรคกำลังตรวจสอบคนของตัวเองด้วยกลไกที่ควบคุมได้

 

มรดกซอยราชครูกับการไม่ยอมจำนน

 

การตัดสินใจพูดของธิษะณายังเชื่อมโยงกับมรดกทางความคิดจากครอบครัวชุณหะวัณ จาก ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ ผู้เป็นบิดา เธอได้รับอิทธิพลด้านสิทธิมนุษยชน และบทเรียนว่าคนรุ่นหลังสามารถยอมรับหรือขอโทษต่อความผิดพลาดในอดีตได้ แม้ไม่ได้เป็นผู้ลงมือเอง

 

จาก พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ ผู้เป็นปู่ เธอได้รับคำสอนว่า นักการเมืองมีวันนี้ได้เพราะประชาชน จึงต้องไม่ลืมว่าอำนาจที่ถืออยู่มีที่มาจากความไว้วางใจของผู้เลือกตั้ง

 

แม้ตระกูลของเธอจะมีทั้งผู้เกี่ยวข้องกับรัฐประหารและผู้ถูกยึดอำนาจ ธิษะณายืนยันจุดยืนไม่สนับสนุนรัฐประหาร และเลือกยืนข้างหลักสิทธิมนุษยชนมากกว่าการปกป้องชื่อเสียงของครอบครัวหรือองค์กรอย่างไร้เงื่อนไข

 

กรณีนี้ไม่ได้เป็นเพียงบทพิสูจน์ความกล้าของผู้หญิงคนหนึ่ง แต่เป็นบททดสอบพรรคการเมืองใหม่ว่า จะสร้างระบบที่ผู้ร้องสามารถพูดได้โดยไม่ถูกทำลายอนาคต และเปิดทางให้ผู้ถูกกล่าวหาได้ต่อสู้ข้อกล่าวหาอย่างเป็นธรรมหรือไม่

 

เพราะความก้าวหน้าไม่ได้วัดจากคำประกาศบนเวที หากวัดจากวันที่พรรคต้องตรวจสอบคนของตัวเอง และเลือกระหว่างการรักษาภาพลักษณ์ชั่วคราว กับการรักษาความไว้วางใจของประชาชนในระยะยาว

 

แหล่งที่มาประกอบ : รายการคมชัดลึก