"บิ๊กการเมือง"แทรกแซงสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หวั่นคุณสมบัติไม่ตรงสาย

รายงานพิเศษ: เจาะลึกปมแทรกแซงสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ

กระบวนการสรรหาบุคคลเพื่อดำรงตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแทนที่ ศาสตราจารย์ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญเดิม ที่ครบวาระ กำลังเผชิญกับแรงกดดันอย่างหนักจากข้อสงสัยเรื่องการแทรกแซงโดยฝ่ายการเมือง เพื่อผลักดันบุคคลบางกลุ่มเข้าสู่ตำแหน่งสำคัญ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความสง่างามและความเป็นอิสระขององค์กรตุลาการในระยะยาว

ข้อกังขาด้านคุณสมบัติและหลักนิติธรรม ประเด็นที่เป็นข้อถกเถียงสำคัญคือความไม่สอดคล้องระหว่างคุณสมบัติของผู้ที่ถูกผลักดัน คือ ศาสตราจารย์ พลตำรวจโท จักรพงษ์ วิวัฒน์วานิช อดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจและอดีตกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการ ป.ป.ง. กับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ โดยตำแหน่งที่ว่างลงกำหนดให้ต้องเป็นผู้ทรงคุณวุฒิในสาขารัฐศาสตร์ หรือรัฐประศาสนศาสตร์ แต่ ศาสตราจารย์ พลตำรวจโท จักรพงษ์ มีความเชี่ยวชาญหลักในสาขานิติศาสตร์ ซึ่งนำไปสู่การตั้งคำถามถึงความเหมาะสมและเจตนารมณ์ในการรักษาความหลากหลายทางวิชาการในศาลรัฐธรรมนูญ

แรงต้านจากคณะกรรมการสรรหา

สัญญาณความขัดแย้งปรากฏชัดเจนในการประชุมคณะกรรมการสรรหาฯ ซึ่งมีมติด้วยคะแนน 4 ต่อ 2 เสียง โดยประธานศาลฎีกาและประธานศาลปกครองสูงสุด ได้แสดงจุดยืนไม่เห็นชอบต่อการเสนอชื่อ ศาสตราจารย์ พลตำรวจโท จักรพงษ์ ทั้งที่มีรายงานความพยายามโน้มน้าวอย่างหนักจาก "บุคคลผู้มีอิทธิพล" เพื่อให้การคัดเลือกเป็นไปตามเป้าหมายของฝ่ายการเมือง

ผลกระทบต่อระบบตรวจสอบและถ่วงดุล หากกระบวนการคัดเลือกไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายบัญญัติไว้ ย่อมส่งผลโดยตรงต่อความน่าเชื่อถือของศาลรัฐธรรมนูญ รวมถึงเป็นบรรทัดฐานที่สุ่มเสี่ยงต่อการคัดเลือกผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระอื่นในอนาคต อีกทั้ง ยังอาจบั่นทอนกลไกหลักในการถ่วงดุลและตรวจสอบฝ่ายการเมือง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการปกครองในระบอบประชาธิปไตย

ทั้งนี้ ข้อมูลย้อนหลังระบุว่า วุฒิสภาเคยใช้สิทธิไม่ให้ความเห็นชอบรายชื่อที่คณะกรรมการสรรหาเสนอมาแล้วถึง 2 รอบ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าแรงเสียดทานทางการเมืองในกระบวนการสรรหายังคงเป็นปัญหาเรื้อรังที่สังคมต้องติดตามอย่างใกล้ชิด